Anadolu AÖF Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri Çıkmış Sorular
Anadolu Üniversitesi AÖF Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 20 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.
Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri konu özeti
Ders, sağlık kurumlarında kullanılan bilgi sistemlerini, bu sistemlerin kurulması, işletilmesi ve güvenliğini, veri kalitesini, etik ilkeleri ve uzaktan sağlık (e-sağlık) uygulamalarını ele alır.
Sistem ve Bilgi Sistemi Temelleri
- Sınırı belli, ortak amaca yönelik ve birbiriyle etkileşen öğeler bütünü sistem sayılır; sağlık kurumları da alt birimleriyle bir sistemdir.
- Hastane bilgi sistemi, kayıt kabulden taburculuğa klinik, idari ve mali süreçleri bütünleşik yöneten yazılım ve donanımdır.
- Karar Destek Sistemleri, önceden planlanmamış ve karmaşık sorunlarda modeller ve analitik araçlarla yöneticiye yol gösterir.
Hastane Bilgi Sistemi Türleri
- Muhasebe ve finansal yönetim sistemleri bordro, maliyet hesabı, finansal rapor ve bütçeyi destekler.
- İnsan gücü planlaması muhasebe sisteminin değil, İnsan Kaynakları biriminin işidir.
- İnsan Kaynakları Yönetimi Sistemleri özlük hakları, performans, vardiya, eğitim ve işgören memnuniyeti verilerini izler.
- MEDULA, sağlık hizmeti sunucularından elektronik fatura bilgisi toplar, SUT'a uygunluğu denetler ve geri ödemeyi sağlar.
Sistem Geliştirme ve Kullanıma Alma
- Analiz aşamasında mevcut sistemin sorunları belirlenir ve kullanıcı gereksinimleri saptanır.
- Fizibilite çalışmasında ekonomik boyut maliyeti, teknik boyut teknolojik imkânları, iş takvimi boyutu ise sürede bitirilebilirliği inceler.
- Yeni sistem öncesinde donanım altyapısı ve kullanıcı eğitimi tamamlanmalıdır.
- Büyük hastanelerde birim çokluğu nedeniyle kademeli geçiş gerekir; küçük hastanelerde geçiş görece kolaydır.
Veri Kalitesi, Güvenlik ve Fiziksel Önlemler
- Tutarlılık, verinin farklı sistem ve zamanlarda kendisiyle çelişmeden aynı güvenilir sonucu vermesidir.
- Güvenlik, yetkisiz erişim ve saldırılara karşı şifreleme, güvenlik duvarı, yedekleme gibi teknik ve örgütsel önlemleri kapsar.
- Ana makine odası yangın, su baskını, elektrik kesintisi ve izinsiz girişe karşı korunmalıdır.
- Bu odada yükseltilmiş taban, UPS ile kesintisiz enerji ve kontrollü giriş aranır.
Etik İlkeler ve Onam
- Yararlılık ilkesi, hastanın iyiliğini öne almayı ve müdahaleden en yüksek faydayı sağlamayı gerektirir.
- Onam, hastanın bilgilendirildikten sonra risk ve yararları kavrayıp özgür iradesiyle verdiği rızadır.
E-Sağlık ve Tele-Uygulamalar
- Tele-onkoloji, tümör görüntülerinin ve tedavi planlarının onkologlar arasında dijital olarak paylaşılmasıdır.
- Tele-radyoloji, X ışını, MRI ve tomografi görüntülerinin uzak bir uzmana iletilip yorumlatılmasıdır.
- Tele-endokrinoloji en çok sürekli izlem gerektiren diyabette kullanılır.
Kodlama ve Veri Tabanı
- ICD, Dünya Sağlık Örgütü'nün geliştirdiği, istatistik, faturalandırma ve tanı kodlamasında en yaygın sınıflandırma sistemidir; standart sürüm ICD-10'dur.
- SQL'de tabloya yeni kayıt eklemek için INSERT komutu kullanılır.
Önemli kavramlar
- Sistem
- Belirli sınır içinde ortak amaca yönelik etkileşen öğelerin bütünüdür.
- Hastane bilgi sistemi (HBS)
- Hastanenin klinik, idari ve mali süreçlerini bütünleşik yöneten yazılım ve donanımdır.
- Karar Destek Sistemi
- Öngörülemeyen sorunlarda yöneticiye model ve analizle rehberlik eder.
- MEDULA
- SGK'nın fatura toplama, SUT denetimi ve geri ödeme sistemidir.
- Tutarlılık
- Verinin her yerde ve zamanda çelişkisiz, aynı sonucu vermesidir.
- Güvenlik
- Verinin yetkisiz erişim, zarar ve yok edilmeye karşı korunmasıdır.
- Yararlılık ilkesi
- Sağlık çalışanının hastanın yararını her koşulda gözetmesidir.
- Onam
- Bilgilendirilmiş hastanın özgür iradesiyle verdiği gönüllü izindir.
- Analiz aşaması
- Geliştirme döngüsünde sorunların ve kullanıcı gereksinimlerinin belirlendiği adımdır.
- İş takviminin fizibilitesi
- Projenin makul sürede bitirilebilirliğini değerlendirir.
- ICD-10
- Hastalıkların sınıflandırılmasında en yaygın kullanılan standart sürümdür.
- Tele-radyoloji
- Tıbbi görüntülerin uzaktan yorumlanmak üzere iletilmesidir.
Sınav ipuçları
- Ekonomik, teknik ve iş takvimi fizibilitesi karıştırılmamalı: maliyet, teknoloji ve süre.
- Muhasebe sistemi bordro ve bütçeyi kapsar; insan gücü planlaması İnsan Kaynakları'na aittir.
- Tele-onkoloji (tümör görüntüsü), tele-radyoloji (X ışını, MRI) ve tele-endokrinoloji (diyabet) alanlarıyla eşleştirilmeli.
- Küçük hastanede geçiş zor demek yanlıştır; kademeli geçiş büyük hastaneler için gereklidir.
- Tutarlılık veri kalitesi özelliğidir, güvenlik ise koruma önlemleridir; ikisi ayrı kavramlardır.
Hangi sınavların soruları var?
Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri örnek sorular
Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.
1. “Verinin güvenilir olması ve her uygulamada aynı sonucu üretmesi gerekir.” ilkesi, veri kalitesinin hangi özelliğiyle ifade edilir?
- Doğruluk
- Detaylılık
- Tamlık
- Tutarlılık
- Kapsamlılık
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Tutarlılık
Tutarlılık, verinin farklı sistem, tablo ya da zamanlarda sorgulandığında kendisiyle çelişmemesi ve hep aynı güvenilir sonucu vermesidir.
2. Belirli bir sınır içinde birbiriyle etkileşen ve ortak bir amaca yönelen öğelerin oluşturduğu bütüne ne ad verilir?
- Veri
- Bilgi
- Enformasyon sistemi
- Sistem
- Enformasyon
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Sistem
Sınırı belli olan, ortak bir hedef doğrultusunda birbiriyle etkileşim halindeki öğelerden oluşan bütüne sistem denir. Sağlık kurumları da alt birimleriyle birer sistemdir.
3. Sağlık kurumlarında önceden planlanmamış sorunların çözümünde yöneticiye yol göstermek üzere bilgi sağlayan, model kuran ve veriyi düzenleyen sistem hangisidir?
- İnsan Kaynakları Yönetimi Sistemleri
- Malzeme Yönetimi Sistemleri
- Muhasebe ve Finansal Yönetim Sistemleri
- Karar Destek Sistemleri
- Programlama Sistemi
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Karar Destek Sistemleri
Karar Destek Sistemleri, yöneticilere karmaşık ve öngörülemeyen sorunlarda istatistiksel modeller ve analitik araçlarla rehberlik ederek doğru karar vermelerine yardımcı olur.
4. Sağlık çalışanının hastanın yaşamını desteklemesini, tedaviyle acısını hafifletmesini ve her koşulda hastanın yararına davranmasını öngören tıp etiği ilkesi hangisidir?
- Kötü davranmama ilkesi
- Özerkliğe saygı ilkesi
- Yararlılık ilkesi
- Adalet ilkesi
- Aydınlatılmış onam ilkesi
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Yararlılık ilkesi
Yararlılık ilkesi, sağlık profesyonelinin hastanın iyiliğini ön planda tutmasını ve müdahalelerden en yüksek faydanın sağlanmasını gerektirir.
5. Sağlık kayıtlarındaki elektronik bilgi ve veri süreçlerinin yetkisiz kişilerce kullanılmasını, zarar görmesini veya yok edilmesini önlemek için teknik ve örgütsel tedbirler alınması hangi kavramın kapsamındadır?
- Ahlak
- Mahremiyet
- Güvenlik
- Erdem
- Gizlilik
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Güvenlik
Verinin yetkisiz erişimlere ve saldırılara karşı şifreleme, güvenlik duvarı, yedekleme gibi teknik ve örgütsel önlemlerle korunması güvenlik kavramına girer.
6. Bir hastanede sunucuların bulunduğu odada yükseltilmiş taban uygulanması, yetkisiz kişilerin içeri girmesinin engellenmesi ve UPS ile kesintisiz enerji sağlanması şarttır. Bu koşulların aranması gereken birim aşağıdakilerden hangisidir?
- Ana makine (server) odası
- Mobil cihazlar ünitesi
- Yazıcı, bar-kod ünitesi
- Terminal Ünitesi
- Veri depolama üniteleri
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Ana makine (server) odası
Sunucuların günün her saati çalıştığı ana makine odası; yangın, su baskını, elektrik kesintisi ve izinsiz girişe karşı korunmalıdır. Kablolama ve soğutma için yükseltilmiş taban, UPS sistemleri ve kontrollü giriş bu odanın temel fiziksel güvenlik gereklilikleridir.
7. Sistem geliştirme yaşam döngüsünün hangi aşamasında mevcut sistemin sorunları ortaya konur ve kullanıcıların gereksinimleri saptanır?
- Bakım ve Değerlendirme
- Uygulama
- İstatistik
- Tasarım
- Analiz
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Analiz
Analiz aşamasında var olan sistemin eksikleri incelenir ve kullanıcılarla görüşülerek yeni sistemden beklentiler belirlenir.
8. Sağlık kurumlarından fatura bilgilerini toplayan ve geri ödeme işlemlerini yürüten bütünleşik sistemin adı nedir?
- e-Reçete
- e-Sağlık
- Sağlık-NET
- SGK
- MEDULA
Cevabı gör
Doğru cevap: E) MEDULA
MEDULA, SGK'nın sağlık hizmeti sunucularından elektronik ortamda fatura bilgisi toplayan, SUT'a uygunluğu denetleyen ve geri ödemeyi sağlayan sistemdir.
9. Muhasebe ve Finansal Yönetim Sistemleri bir hastanede çeşitli işlevleri destekler. Bu işlevler arasında sayılamayacak olan, yani bu sistemlerin kapsamı dışında kalan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
- Bordroların hazırlanması ve hesaplanması
- İnsan gücü planlaması
- Maliyet muhasebesi
- Finansal raporlama
- Bütçeleme ve harcama raporları
Cevabı gör
Doğru cevap: B) İnsan gücü planlaması
Maaş bordrosu, maliyet hesabı, finansal rapor ve bütçe çalışmaları muhasebe sistemlerinin işidir. Hangi birime kaç personel alınacağını belirleyen insan gücü planlaması ise İnsan Kaynakları biriminin görevidir.
10. Kanser tümörlerine ait dijital görüntülerin iletilmesinde kullanılan e-sağlık uygulaması hangisidir?
- Tele-oftalmoloji
- Tele-tarama
- Tele-onkoloji
- Tele-endokrinoloji
- Tele-patoloji
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Tele-onkoloji
Tümör görüntülerinin ve tedavi planlarının onkologlar arasında dijital ağlarla uzaktan paylaşılmasına tele-onkoloji denir.
Bu dersi alan bölümler
Nasıl çalışmalı?
Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Anadolu AÖF Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri çıkmış sorular nerede?
Mobil Defter'de Anadolu AÖF Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 20 sorusu var (2024-25 Final). Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.
Anadolu AÖF Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri vize soruları ve final soruları ayrı çözülebilir mi?
Evet. Uygulamada "Final (hepsi)" düğmeleriyle yalnız o sınavın sorularını, yıl düğmeleriyle de tek bir yılın sınavını çözebilirsin.
Anadolu AÖF Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?
Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.
Anadolu AÖF Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri ders notları ve konu özeti var mı?
Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
Anadolu AÖF Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri soruları ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.