ATA-AÖF Açık Alan Rekreasyon Eğitimi Çıkmış Sorular

Ders, doğada yapılan rekreasyon etkinliklerinin kavramsal çerçevesini, kaynak türlerini, liderliği, risk ve güvenlik yönetimini, terapi türlerini ve pazar yapısını ele alır. Sağlık, eğitim hedefleri ve turizmin yaygınlaşması da konuya bağlanır.

Açık alan, kaynaklar ve koruma alanları

• Açık alan, kentsel sınırların dışında kalan yapılaşmamış doğal mekânları ifade eder; park ve okul bahçesi bu tanıma girmez.
• Kaynaklar kapsamına göre yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası olarak ayrılır; Salda Gölü Antalyalılar için bölgesel kaynaktır.
• Belirli bir kişi ya da aileye ait, genel kullanıma kapalı mekânlar kişisel kaynak sayılır.
• Dünyanın ilk milli parkı ABD'de Yellowstone'dur.
• Tema parklar hem kent içinde hem dışında kurulabilir; milli parklar ve tabiat anıtları kent dışındadır.
• Tohum bahçeleri, üstün plus ağaçlardan vejetatif çoğaltılan fidanlarla kurulan, nitelikli tohum üreten yapay alanlardır.

Etkinlik türleri, katılım ve yaygınlaşma

• Konferans sınıflamasında etkinlikler su, kar-buz ve arazi ortamlarına ayrılır; spor tesisleri bu sınıflamada yoktur.
• Katılımı güdüleyenler sosyal, bedensel ve psikolojik etkenlerdir.
• Serbest zaman, gelir, ulaşım olanakları ve kentleşme sorunları doğaya yönelimi artırmıştır.
• Turizmin yayılmasında gelir artışı, turizm bilinci ile kültür ve eğitim düzeyi etkilidir.
• Macera programları süre, ortam, organizasyon karmaşıklığı ve beceri düzeyine göre farklılaşır.
• Doğada İz Bırakma anlayışının özgün adı Leave No Trace'tir; yedi ilkeyle doğaya zararı azaltır.

Liderlik

• Liderlik dört boyutludur: öz liderlik, kurumlara liderlik, kurumların kurumlara liderliği ve kişilerin diğer insanlara liderliği.
• Otokrat lider yetkiyi toplar, kararı tek başına verir; Reis, Şef, Kral gibi adlandırmalar bunu anlatır.
• Demokratik lider kararı grupla alır; liberal lider, uzman ve yetkin gruplarda inisiyatifi gruba bırakır.
• Lider gücünü makamdan, uzmanlıktan, karizmadan ve ödül-ceza yetkisinden alır.
• Kurumların topluma yarar sağlayarak misyonunu yerine getirmesi, kurumların bireylere liderliğidir.
• Grup oluştururken cinsiyet, uyum, yaş ve sağlık dikkate alınır; eğitim alanının yeri bu açıdan belirleyici değildir.

Risk ve güvenlik yönetimi

• Risk yönetiminin bileşenleri risk değerlendirmesi, standart operasyonel prosedürler ve eylem-izleme planlarıdır.
• Eylem ve izleme planı ne, kim, ne zaman, nasıl yapılacak ve nasıl izlenecek sorularını yanıtlar.
• Sistem tehlikeleri önceden belirler, kaza ve yaralanmayı azaltır, memnuniyeti korur; katılımcı gelişimi doğrudan kazanımı değildir.
• Tehlikeler insan kaynaklı sübjektif ve doğa kaynaklı objektif olarak ayrılır; çığ ve tipi objektiftir.
• Tehlike ve olasılık ile şiddet değerlendirilip önlem planlanması sürecine risk yönetimi denir.
• Risk fark eden lider hız, rota ya da malzemeyi değiştirip etkinliği önce güvenli hâle getirir.

Sağlık, esenlik ve terapi türleri

• VKİ 18,5 altı zayıf, 18,5-24,9 normal, 25-29,9 fazla kilolu, 30 ve üzeri obezdir.
• Esenlik bütünsel iyilik halidir ve öznel boyutu kişinin kendi algısını kapsar.
• Maslow'a göre dinlenme ve uyku fizyolojik ihtiyaçlardandır.
• Vahşi doğa terapisi, ıssız doğada uzun süre kalarak ruhsal arınma sağlar.
• Bahçe terapisi, kazanç amacı olmadan toprakla uğraşarak motor beceri ve stres azalmasını hedefler.
• Özel gereksinimli bireyin etkinliği hekimin uygun görmesine göre belirlenir.
• Hafta sonu, kanunla güvence altındaki yasal dinlenme sürelerindendir.

Pazar, fayda ve gelir

• Ürünü doğrudan son kullanıcıya sunan işletme perakendecidir; toptancı büyük partilerle satar.
• Kask ve emniyet kemeri satan noktalar endüstriyel ürün satan işletmeler grubundadır.
• Çekilen foto ve videolar deneyimi saklayıp sonradan izletir; bu zaman faydasıdır.
• Katılımcının etkinlik için doğrudan harcaması birincil-doğrudan gelirdir; çarpan etkisi ikincil-dolaylı gelirdir.
• Glamping, doğada lüks çadır, elektrik ve gurme yemek sunan konforlu kamp türüdür.
• Potansiyel talep belirleme planlamayla ilişkilidir.

Eğitim hedefleri ve dağcılık

• Açık alan eğitimi çevre farkındalığı ve doğaya olumlu davranış kazandırır; yeme-içme becerileri hayatta kalma eğitimine aittir.
• Duyuşsal alan sırası: alma, tepkide bulunma, değer verme, örgütleme, nitelenmişlik.
• Bilişsel alanda bilgi, anlama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme yer alır.
• Everest'e çıkan ilk Türk dağcı Nasuh Mahruki'dir.

Zaman faydası

Değerin ihtiyaç duyulan anda kullanıma hazır olmasından doğan yarar; çekilen görüntüler örnektir.

Kişisel kaynak

Belirli bir birey ya da aileye ait, genel kullanıma kapalı kaynak.

Bölgesel kaynak

Geniş bir bölgeden gelen ziyaretçilere hitap eden kaynak.

Otokrat lider

Yetkiyi tek elinde toplayıp kararı kendi veren, itaat bekleyen lider.

Liberal lider

Yetkin gruplarda inisiyatifi gruba bırakan serbestiyetçi lider.

Eylem ve izleme planı

Adımları, sorumluları, zamanlamayı ve izleme biçimini belirleyen belge.

Objektif tehlike

İnsan hatasından değil doğadan kaynaklanan tehlike; çığ gibi.

Leave No Trace

Doğaya verilen zararı azaltan yedi ilkelik Doğada İz Bırakma anlayışı.

Vahşi doğa terapisi

Issız doğada kamp ve hayatta kalma becerileriyle psikolojik iyileşme sağlayan terapi.

Glamping

Lüks ve konforlu kamp türü.

Birincil-doğrudan gelir

Katılımcının etkinlik için ilk elden yaptığı harcama.

Tohum bahçesi

Plus ağaçlardan çoğaltılan fidanlarla kurulan, nitelikli tohum üreten yapay alan.

• Zaman, mekân, şekil ve mülkiyet faydası karıştırılır; görüntü kaydı zaman faydasıdır.
• Otokrat, demokratik ve liberal liderin karar verme biçimini ayırt et.
• Süreç yönetimi risk yönetiminin bileşeni değildir; katılımcı gelişimi de risk sisteminin kazanımı sayılmaz.
• Duyuşsal ve bilişsel alan basamaklarını karıştırma; değer verme ve örgütleme duyuşsaldır.
• Olumsuz şıklı sorularda kapsam dışı olanı bul; spor tesisleri ve harcama düzeyi gibi seçenekler dışarıda kalır.