ATA-AÖF Ailelerle Sosyal Hizmet Çıkmış Sorular

Ders, ailenin sosyal hizmet açısından nasıl ele alındığını anlatır: aile kuramları, aile yaşam döngüsü, aile değerlendirme araçları, müdahale süreci, yoksulluk ve aile içi şiddet konularını kapsar.

Aile ve Aile Kuramları

• Aile, birlikte yaşayan akraba ve yakınların tümünü kapsayan geniş bir kavram olarak ele alınır.
• Aile Sistemleri Kuramı, kişilerin aileleriyle bağlarını açıklar ve karmaşık ilişkilerde yol gösterir.
• Feminist Aile Kuramı, aileyi cinsiyet, sınıf, cinsel yönelim ve medeni konuma göre şekillenen beklentilerin öğrenildiği kurum sayar.
• Sosyal Çatışma Kuramı, uyum yerine rekabeti, otoriteyi, itaati ve gücün eşitsiz paylaşımını vurgular.

Aile Yaşam Döngüsü

• Hemen her ailenin geçirdiği evreler ve olaylar zinciri aile yaşam döngüsü adını alır.
• Orta yaş dönemindeki aileler yazında Boş Yuva evresi olarak anılır.
• Boşanma, çocukların evden ayrılması, eşin ölümü ve çocuğun doğumu geçiş aşamalarıdır.
• Eşlerden birinin işe girmesi geçiş aşaması sayılmaz.

Aileyi Bütün Olarak Ele Alma ve Değerlendirme

• Aileyi bütün olarak ele almanın yararları vardır; katı kurallara dayalı yapı kurmak bunlardan biri değildir.
• Uzman, ailenin koşullarına ve sorunun türüne göre farklı ölçeklerden yararlanır.
• Aile Hastalık Ölçeği değerlendirmede kullanılan ölçekler arasında yer almaz.
• Ailenin işlevlerini sağlıklı ya da sağlıksız kılan etmenler arasında akraba ilişkileri sayılmaz.

Aileyle Çalışma Yaklaşımları ve Müdahale

• İşlevsel Aile Terapisi, sosyal hizmette aileyle çalışırken başvurulan yaklaşımların dışında kalır.
• Etkili planlama için gereken becerilerden biri dürtüleme değildir.
• Müdahalenin başarısı için ön yargıda bulunmak gerekli unsur değildir, tersine engeldir.

Yoksulluk

• Yoksulluk gelişmiş ülkelerde de yaşanır; yaşanmaz demek yanlıştır.
• Enflasyon, yoksulluğun makro düzeydeki nedenlerindendir.
• Parasalcı yaklaşım, birey ya da hanenin gereksinimlerini karşılamak için yeterli kaynağa sahip olması gerektiğini savunur.

Aile İçi Şiddet

• Aile içi şiddet türleri fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddettir.
• Sosyolojik şiddet diye bir tür yoktur.
• Dünya Sağlık Örgütü sınıflamasında kişinin kendi bakımını ihmal etmesi kendine yönelik şiddete girer.
• Kişinin kendi canına kast etmesi de kendine yönelik şiddet kapsamındadır.

Aile

Birlikte yaşayan akraba ve yakınların hepsini kapsayan kavramdır.

Aile Sistemleri Kuramı

Bireylerin aileleriyle bağlarını açıklayan ve karmaşık ilişkilerde yol gösteren kuramdır.

Feminist Aile Kuramı

Aileyi toplumsal beklentilerin, özellikle cinsiyet rollerinin öğrenildiği kurum olarak görür.

Sosyal Çatışma Kuramı

Ailede rekabet, otorite, itaat ve eşitsiz güç paylaşımını merkeze alır.

Aile Yaşam Döngüsü

Ailenin yaşamı boyunca geçirdiği evreler ve olaylar zinciridir.

Boş Yuva

Orta yaştaki ailelerin içinde bulunduğu evredir.

Parasalcı Yaklaşım

Yoksulluğu, gereksinimler için yeterli kaynağın bulunmaması olarak ele alır.

Makro düzey yoksulluk nedeni

Bireyin dışındaki geniş ölçekli nedenlerdir; enflasyon örnektir.

Kendine yönelik şiddet

Kendi bakımını ihmal etmeyi ve kendi canına kastetmeyi kapsayan şiddet türüdür.

Aile içi şiddet türleri

Fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddettir.

• Olumsuz soru kalıplarına (değildir, yer almaz, sayılmaz) dikkat edilmeli; seçenekler tek tek elenmelidir.
• Sosyal Çatışma Kuramı güç ve rekabeti, Aile Sistemleri Kuramı bağları ve ilişkileri vurgular; karıştırılmamalıdır.
• Aile Hastalık Ölçeği, İşlevsel Aile Terapisi ve sosyolojik şiddet gibi var olmayan ya da dışarıda kalan kavramlar çeldirici olarak çıkar.
• Geçiş aşamalarında boşanma, ölüm, doğum ve evden ayrılma vardır; işe girme yoktur.