ATA-AÖF İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. Çıkmış Sorular
Atatürk Üniversitesi ATA-AÖF İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 20 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.
İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. konu özeti
Ders, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yönetim sistemlerinin amacını, bileşenlerini, ilgili standartları (ISO 9001, ISO 14001, OHSAS 18001, ISO 45001) ve alandaki ulusal ile uluslararası kuruluşları anlatır. Sistemin temelinde üst yönetim bağlılığı, süreç ve sistem yaklaşımı ile sürekli iyileştirme yer alır.
İSG'nin amacı ve yararları
- Temel amaç çalışanları korumak ve üretim güvenliğini sağlamaktır.
- Maliyetin düşmesi uygulamanın dolaylı sonucudur, asıl amaç sayılmaz.
- Etkin İSG yönetimi kaza, hastalık, ölüm ve bunlara bağlı tazminatları azaltır.
- Tazminat giderlerinin artması İSG yönetiminin yararı değildir.
İSG yönetim sisteminin yapısı
- Bileşenler: politika, planlama, uygulama, kontrol ve yönetimin gözden geçirmesidir.
- Eğitim, farkındalık ve yeterlilik sistemin yapı taşlarından biridir.
- Tehlikeleri belirleyip riskleri değerlendirme ve kontrol etme süreci İş Güvenliği Yönetim Sistemi çerçevesinde yürütülür.
- Çevre kirliliği İSG sisteminin bölümü değildir; çevre yönetim sistemlerinin konusudur.
Çalışanı bilgilendirme ve bağlılık
- Prosedürlerde acil durum hazırlığı ile İSG politika ve gerekliliklerine uyum için görev ve sorumluluklar yer almalıdır.
- Üst yönetimin İSG'ye öncelik vermesi ve çalışanların ortak hedefi benimsemesi bağlılık (taahhüt) kavramıdır.
Standartlar ve standardizasyon
- Standardizasyon, ilgili tarafların katkısıyla ortak kural koyma ve uygulama biçimidir; ekonomik yarar amaçlar.
- TS EN ISO 9001 serisi kalite yönetim sistemi standardıdır.
- ISO 45001 büyüklük ve türüne bakılmaksızın tüm sektörlerdeki kuruluşlara uygulanabilir.
- ISO 9001, ISO 14001 ve OHSAS 18001 ortak öğeleri: düzeltici-önleyici eylem, yapı ve sorumluluk, eğitim ve yeterlilik, yönetim değerlendirmesi.
- Dış paydaşların kontrolü zorunlu ortak öğe değildir.
Ortak ilkeler ve kalite faktörleri
- Ortak ilkeler: sürekli iyileştirme, süreç yönetimi, kanıta dayalı karar ve çalışan katılımıdır.
- İş birliğinden kaçınma ortak ilke değildir; iş birliği özendirilir.
- Birbiriyle ilişkili süreçlerin tek sistem olarak yönetilmesi sistem yaklaşımı ilkesidir.
- Kaliteyi etkileyen faktörler 4M/5M/6M: insan, makine, malzeme, metot, bazen yönetim ya da pazar.
- Hareket (Movement) kalite faktörü sayılmaz.
Kurum ve kuruluşlar
- İSGGM, İSG politika ve uygulamalarını yürütür; ulusal ve uluslararası eşgüdümü sağlar.
- ÇASGEM, iş yeri hekimi, hemşiresi, sağlık memuru ve iş güvenliği uzmanı sertifika programlarını yürütür.
- EU-OSHA Avrupa Birliği ajansıdır; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde yer almaz.
- JISHA Japonya'daki bir kuruluştur, ABD'ye ait değildir.
Önemli kavramlar
- Standardizasyon
- İlgili tüm tarafların katılımıyla ortak kurallar belirleyip uygulama biçimidir.
- İş Güvenliği Yönetim Sistemi
- İş yerindeki tehlikeleri belirleme, risk değerlendirme ve kontrol sürecini yönetim disiplini içinde yürüten yapıdır.
- Bağlılık (taahhüt)
- Üst yönetimden çalışana herkesin İSG hedeflerini sahiplenmesidir.
- Sistem yaklaşımı
- Birbiriyle ilişkili süreçlerin bir bütün olarak tanımlanıp yönetilmesidir.
- ISO 45001
- Tüm sektörlerdeki kuruluşlara uygulanabilen İSG yönetim sistemi standardıdır.
- ISO 9001
- Uluslararası kabul gören kalite yönetim sistemi standardıdır.
- ISO 14001
- Çevre yönetim sistemi standardıdır.
- İSGGM
- İSG alanında politika, uygulama ve eşgüdümden sorumlu genel müdürlüktür.
- ÇASGEM
- İSG uzmanı, hekim ve sağlık personeli sertifika programlarını yürüten kurumdur.
- EU-OSHA
- Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansıdır; Avrupa Birliği'ne bağlıdır.
- 4M/5M/6M
- Kaliteyi etkileyen faktör gruplarıdır: insan, makine, malzeme, metot, yönetim, pazar.
Sınav ipuçları
- Dışarıda kalan seçeneği soran sorularda çevre kirliliği, hareket, dış paydaş kontrolü ve iş birliğinden kaçınma gibi ifadeler genellikle yanlış şıktır.
- ISO 9001 kalite, ISO 14001 çevre, ISO 45001 ve OHSAS 18001 ise İSG standardıdır; karıştırılmamalıdır.
- Kurum sorularında kuruluşun hangi ülke veya yapıya ait olduğuna bakılmalıdır: JISHA Japonya, EU-OSHA Avrupa Birliği.
- Maliyet azalması İSG'nin amacı değil sonucudur; tazminatların artması ise yarar sayılmaz.
İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. örnek sorular
Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.
1. İşletmelerin çalışanları İSG konularında bilgilendirmek için hazırladığı prosedürlerde aşağıdaki bilgilerden hangisi yer almalıdır?
- Acil durumlara hazırlık ve bu durumlarda yapılacaklar dâhil olmak üzere, İSG politika ve prosedürleri ile İSG Yönetim Sistemi gerekliliklerine uyumla ilgili görev ve sorumluluklar
- Yasal gereklilikler ya da bilgi saklama amacıyla tutulan arşiv dokümanları ve veriler
- Yönetim sistemleri eğitim planlarının oluşturulması ve eş güdümünün sağlanması
- İSG Yönetim Sistemi'nin uygulanması, denetlenmesi ve geliştirilmesi için gerekli kaynakların sağlanması
- İSG sisteminin işlevlerini etkin biçimde yerine getirmek için gerekli işlemlerin yapıldığı yerlerde bulunan veri ve ilgili dokümanların geçerli sürümleri
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Acil durumlara hazırlık ve bu durumlarda yapılacaklar dâhil olmak üzere, İSG politika ve prosedürleri ile İSG Yönetim Sistemi gerekliliklerine uyumla ilgili görev ve sorumluluklar
İSG yönetim sistemleri, çalışanların kendi görev ve sorumlulukları ile acil durumlar dâhil İSG gerekliliklerine uyum konusunda bilgilendirilmesini şart koşar. Doğru yanıt A şıkkıdır.
2. İş sağlığı ve güvenliğinin amaçları sayılırken aşağıdakilerden hangisi bunların dışında kalır?
- İşgörenleri rahat ve huzurlu bir ortamda çalışmalarına yardım etmek
- İşveren maliyetini azaltmak
- İşgörenlerin yaşamlarını ve bedensel bütünlüklerini korumak
- Üretim güvenliğinin sağlanması
- İşgörenleri korumak ve işletme güvenliğini sağlamak
Cevabı gör
Doğru cevap: B) İşveren maliyetini azaltmak
İSG'nin temel amacı çalışanları korumak ve üretim güvenliğini sağlamaktır. İşveren maliyetinin azalması uygulamaların dolaylı bir sonucudur, asıl amacı değildir.
3. Belirli bir çalışma konusunda, ekonomik yarar sağlamak amacıyla ilgili tüm tarafların katkı ve iş birliğiyle kurallar belirleme ve bu kuralları uygulama biçimine ne ad verilir?
- Kalite
- Kalite çemberi
- Standart
- Standardizasyon
- İSG Yönetim Sistemi
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Standardizasyon
İlgili tüm tarafların katılımıyla ortak kurallar koyma ve bunları uygulama biçimi, ekonomik yarar ve uyum sağlamayı amaçlayan standardizasyondur.
4. Aşağıdakilerden hangisi bir kalite yönetim sistemidir?
- TS EN ISO 14001
- TS EN ISO 1001
- TS EN ISO 22000
- TS EN ISO 9001-2000
- TS 18001
Cevabı gör
Doğru cevap: D) TS EN ISO 9001-2000
TS EN ISO 9001 serisi, uluslararası düzeyde kabul gören kalite yönetim sistemi standardıdır. 9001-2000 ifadesi bu standardın 2000 yılı sürümünü belirtir.
5. Aşağıdakilerden hangisi etkin bir İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi programının ve faaliyetlerinin yararlarından biri değildir?
- Tehlikelere maruz kalmaya dair artan farkındalık sayesinde kazalar azalır.
- Denetim sürecinin gelişmesiyle zayıf veya riske açık alanlar belirlenebilir.
- Şirketlere faaliyetlerindeki tehlikeleri iyi kavrama ve iç-dış koşullardaki değişimlere etkin karşılık verebilme yeteneği kazandırır.
- İSG alanındaki ihmal nedeniyle yaşanan kaza, yaralanma, hastalık, ölüm gibi olaylardan sonra şirket kasasından çıkan yasal tazminatlar artacaktır.
- Üretim ve denetime ilişkin etkili stratejik planlama yapılmasına katkı sağlar.
Cevabı gör
Doğru cevap: D) İSG alanındaki ihmal nedeniyle yaşanan kaza, yaralanma, hastalık, ölüm gibi olaylardan sonra şirket kasasından çıkan yasal tazminatlar artacaktır.
Etkin bir İSG yönetiminin yararı, kaza, hastalık ve ölümler ile bunlara bağlı yasal tazminatların artması değil, azalmasıdır.
6. İş yerlerindeki tehlikelerden doğan sağlık ve güvenlik risklerinin değerlendirildiği sürece …………. denir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- İş Güvenliği
- Çalışan Güvenliği
- İş Güvenliği Yönetim Sistemi
- Teknik Güvenlik
- Mal Güvenliği
Cevabı gör
Doğru cevap: C) İş Güvenliği Yönetim Sistemi
İş yerindeki tehlikeleri belirleme, riskleri değerlendirme ve kontrol etme sürecini bir yönetim disiplini içinde ele alan yapıya İş Güvenliği Yönetim Sistemi denir. Risk değerlendirmesi bu sistemin temel sürecidir.
7. İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemini oluşturan bölümler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
- Planlama
- Yönetimin gözden geçirmesi
- Uygulama ve işletmenin kontrolü
- Politika
- Çevre kirliliği
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Çevre kirliliği
İSG yönetim sisteminin bileşenleri politika, planlama, uygulama, kontrol ve yönetimin gözden geçirmesidir. Çevre kirliliği ise çevre yönetim sistemlerinin (ISO 14001) konusudur.
8. ISO 45001 standardı hangi kuruluşlar için geçerlidir?
- Tarım sektöründeki kuruluşlar
- Gıda sektöründeki kuruluşlar
- İlaç sektöründeki kuruluşlar
- Kozmetik sektöründeki kuruluşlar
- Tüm sektörlerdeki kuruluşlar
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Tüm sektörlerdeki kuruluşlar
ISO 45001, kuruluşun büyüklüğü, türü ve faaliyet alanı fark etmeksizin tüm sektörlerdeki kuruluşlar için uygulanabilecek biçimde tasarlanmıştır.
9. Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde iş sağlığı ve güvenliği alanında faaliyet gösteren birimler arasında yer almaz?
- Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (EU-OSHA)
- İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi (İSGÜM)
- Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi
- İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü (İSGGM)
- İş Teftiş Kurulu Başkanlığı (İTKB)
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (EU-OSHA)
EU-OSHA, Avrupa Birliği'ne bağlı bir ajanstır ve Bakanlığın bünyesinde yer almaz. Diğer seçeneklerdeki birimler Bakanlık içinde çalışır.
10. Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi Amerika Birleşik Devletleri'nde iş sağlığı ve güvenliği alanında faaliyet gösteren kuruluşlar arasında bulunmaz?
- AIHA
- JISHA
- NSC
- OSHA-USA
- NIOSH
Cevabı gör
Doğru cevap: B) JISHA
JISHA (Japan Industrial Safety and Health Association) Japonya'daki bir kuruluştur. Diğerleri ABD merkezlidir.
Bu dersi alan bölümler
Nasıl çalışmalı?
Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
ATA-AÖF İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. çıkmış sorular nerede?
Mobil Defter'de ATA-AÖF İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 20 sorusu var. Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.
ATA-AÖF İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?
Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.
ATA-AÖF İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. ders notları ve konu özeti var mı?
Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
ATA-AÖF İş Sağlığı ve Güvenl. Yön. Sist. soruları ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.