AUZEF Afetlerde Çevre Sağlığı Hizmetleri Çıkmış Sorular

Ders, çevre sağlığının temel kavramlarını, hastalık nedenlerini, çevre sağlığı ilkelerini ve uygulama alanlarını ele alır. Ayrıca çevresel ve mesleksel öykü alma, kimyasal ve fiziksel etkenler ile çocuklarda kurşun taraması konularını kapsar.

Temel kavram: popülasyon

• Popülasyon, belli bir bölgede yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluktur.
• Çevre sağlığı çalışmalarında toplum düzeyinde bakış bu kavram üzerinden kurulur.

Hastalık nedenleri

• Hastalıkların nedenleri bünyesel ve çevresel olarak ayrılır.
• Sıcaklık bünyesel neden değildir; çevresel bir etkendir.
• Zehirler, kanserojenler, stres ve ışık çevresel etkenler arasında yer alır.
• Hormonlar vücudun iç dengesine aittir; çevresel neden sayılmaz.

Çevre sağlığı zinciri ve çevrenin öğeleri

• Çevre sağlığı zincirinin aşamalarının tümü sorularda doğru seçenek olarak karşımıza çıkar.
• Hava kirleticileri biyolojik çevrenin öğesi değildir.
• Biyolojik, fiziksel ve kimyasal etkenler birbirinden ayrı düşünülmelidir.

Uygulama alanları ve temel ilkeler

• Yatarak tedavi işlemleri çevre sağlığının uygulama alanı değildir.
• Nükleer enerji riskleri sınırları aşar; sorunların uluslararası niteliği ilkesine girer.
• Farklı disiplinlerden personelin uyumlu çalışması iş birliği ve ortak çalışma ilkesine karşılık gelir.

Kimyasal ve fiziksel etkenler

• Gürültü aşındırıcı (korozif) kimyasal değildir; fiziksel etkendir.
• Klor fiziksel etken sayılmaz; kimyasal etkendir.

Çevresel ve mesleksel öykü

• Konut koşulları, yaşanan çevre ve mesleksel maruziyet çevresel öykü sırasında sorgulanır.
• Evdeki oda sayısı mesleksel etkilenimi sorgulayan bir soru değildir.
• Anne ve babanın mesleği ya da etkenleri eve taşıması çocuğun maruziyetine yol açabilir.

Çocuklarda kurşun taraması

• Yerel risk değerlendirmesi gerekli görürse tüm çocuklarda kan kurşun düzeyi taranır.
• Tavsiye edilen yaş aralığı 12-24 aydır.

Popülasyon

Belli bir bölgedeki aynı türden bireylerin topluluğu.

Bünyesel neden

Hastalığa yol açan, kişinin kendi vücudundan kaynaklanan etken.

Çevresel neden

Hastalığa yol açan dış kaynaklı etken; zehir, kanserojen, stres, ışık gibi.

Biyolojik çevre

Canlı öğelerden oluşan çevre bölümü; hava kirleticileri bu gruba girmez.

Uluslararası boyut ilkesi

Çevre sorunlarının ulusal sınırları aştığını kabul eden ilke.

İş birliği ilkesi

Farklı disiplinlerin uyum içinde ortak çalışmasını öngören ilke.

Korozif kimyasal

Temas ettiği dokuya ve maddelere aşındırıcı zarar veren kimyasal.

Fiziksel etken

Gürültü gibi, kimyasal olmayan çevresel etkenler.

Çevresel öykü

Kişinin yaşadığı çevre, konut ve işyeri maruziyetlerini sorgulayan anamnez bölümü.

Mesleksel maruziyet

Kişinin işi nedeniyle karşılaştığı zararlı etkenler.

Kan kurşun taraması

Risk değerlendirmesine göre 12-24 aylık çocuklarda yapılan kurşun düzeyi ölçümü.

• Sıcaklık, gürültü ve ışık gibi fiziksel etkenler ile klor gibi kimyasal etkenler birbirine karıştırılmamalıdır.
• Hormonlar iç ortama aittir; çevresel neden olarak seçilmez.
• Hepsi seçeneği öykü alma ve zincir sorularında sık doğru cevaptır; her seçenek ayrı okunmalıdır.
• Soru kökünde değildir ya da sayılmaz ifadesi varsa istenen yanlış olan seçenektir.