Anadolu AÖF Teknoloji, İnovasyon ve Girişimcilik Çıkmış Sorular

Ders; teknoloji, icat ve inovasyon ilişkisini, inovasyonun türlerini, modellerini ve kaynaklarını, yönetim kuramlarını, dijital teknolojileri ve girişimcilik süreçlerini (iş fikri, iş planı, franchise) ele alır. İnovasyonun işletme, ülke ve toplum açısından önemi de işlenir.

İnovasyon, icat ve yaratıcılık

• İcat yeni bir şeyin ortaya konmasıdır; inovasyon ise bunun ticari değere dönüşmesini de kapsar.
• Her icat kendiliğinden ekonomik ve toplumsal başarı getirmez.
• İnovasyon, yaratıcılık çalışmalarının otomatik sonucu değildir.
• Temel araştırma, belirli bir uygulama hedeflemeden yeni bilgi üretmeyi amaçlar.
• Artımsal inovasyon mevcut ürün ve süreçlerde kademeli iyileştirme yapar; toplumsal inovasyon toplum yararını gözetir.

İnovatif işletmeler ve inovasyon yönetimi

• İnovatif işletmelerde liderlik, vizyon, eğitim, takım çalışması ve iletişim bulunur; sınırlayıcılık engeldir.
• Hatalar cezalandırılmaz, öğrenme ve fırsat aracı sayılır.
• İnovasyon yönetimi süreci araştırma, seçme, değerlendirme ve uygulama aşamalarından oluşur.
• Kavrama gücü, teknolojik fırsatları fark edip değerlendirmeyi anlatır.
• Çevreyle yalnızca resmî ilişki kurmak yanlış bir uygulamadır.

İnovasyon modelleri ve kaynakları

• Doğrusal modeller teknoloji odaklı ve pazar odaklı olarak ikiye ayrılır.
• İlişkisel (eş zamanlı) modelde Ar-Ge, üretim ve pazarlama bilgisini aynı anda paylaşır.
• Kapalı inovasyonda fikir işletme içinde keşfedilir, geliştirilir ve ticarileştirilir.
• Açık inovasyonda dış paydaşlarla proje bazlı ortaklık kurulur.
• Üretim, pazarlama, finans ve Ar-Ge içsel kaynaktır; stratejik ortaklar dış kaynaktır.

Teknolojik dönüşüm ve yönetim kuramları

• İlk dönüşüm evresi (1780-1840) tekstilde yaşanmıştır; üçüncü evrede (1890-1940) ana güç elektriktir.
• Taylor'ın bilimsel yönetimi teşvikli ücreti, hareket-zaman etütlerini ve kriterli çalışan seçimini içerir.
• Klasik yönetim insan faktörünü ihmal eder; Weber bürokratik örgüt modelinin sahibidir.
• Fayol'un işlevleri planlama, örgütleme, emir verme, koordinasyon ve kontroldür.
• Ford, ortalamanın üzerinde ücretle işgücü devrini düşürmüştür.
• Sistem yaklaşımı iç ve dış çevre etkenlerini birlikte çözümler.

Dijital teknolojiler ve büyük veri

• Nesnelerin interneti, cihazların internet üzerinden veri alışverişidir.
• Siber fiziksel sistemler sensör verisini sanal ortamda işleyip fiziksel dünyayı etkiler.
• Artırılmış gerçeklik dijital veriyi gerçek ortama yerleşik görüntüye çevirir.
• Yapılandırılmış veri satır ve sütun düzenindedir.
• Büyük veri analizinde karar adımlarının uygulanması harekete geçme basamağıdır.
• Dijitalleşme, kararların teknolojilerin ürettiği verilere dayanmasıdır.

Ulusal inovasyon sistemi ve ülke düzeyi

• İnovasyon odaklı kalkınma rekabet gücü, sosyal refah ve sürdürülebilir büyüme sağlar.
• Eğitim ve sağlık alanlarındaki inovasyonların toplumsal refaha etkisi daha belirgindir.
• Küme organizasyonları, rakip ve iş birlikçi firmaların aynı coğrafyada toplanmasıdır.
• TÜBİTAK, KOSGEB, Türkpatent ve YÖK doğrudan aktördür; Küçük Sanayi Siteleri değildir.
• TTO'lar üniversite-sanayi iş birliğini hızlandırmayı amaçlar.

Girişimcilik ve iş planı

• Girişim, ticari faaliyet yürüten ekonomik birimdir; girişim fırsatı maliyetin üzerinde satılabilen yeniliktir.
• Gerçek fırsat çekici, vakitli, kalıcı ve kullanıcıya değer katan olmalıdır.
• Beyin fırtınası az kişiyle çok fikir üretme yöntemidir.
• Yapılabilirlik analizi fikrin uygulanabilirliğini ölçer; finansal analiz ilk sermayeyi ve getiriyi inceler.
• İş planı giriş bölümünde işletme türü ve finansman ihtiyacı, Ar-Ge bölümünde tasarım çalışmaları yer alır.
• Franchise başka işletmenin ürün ve adını kullanma hakkıdır; merkezde toplanan satın alma gücü avantajdır.

Strateji ve örgüt yapıları

• Farklılaştırma stratejisi ürünü rakiplerinkinden ayrı göstermeye çalışır.
• Şebeke organizasyonda faaliyetler uzman işletmelere dağıtılır.
• Yalın örgütte yetki üst yöneticilerde toplanır, iş bölümü zayıftır.
• Porter'ın Beş Güç Modelinde birbirinin yerine geçebilen ürünler ikame tehdidini oluşturur.
• Vizyon işletmenin gelecekte ulaşmak istediği konumdur.

İnovasyon

Yeniliğin uygulanıp ticari değer yaratmasıdır.

Temel araştırma

Uygulama amacı gütmeden yeni bilgi üretme çalışmasıdır.

Artımsal inovasyon

Var olan ürün veya süreçlerde kademeli iyileştirmedir.

Açık inovasyon

Dış paydaşlarla proje bazlı ortaklık kurularak yürütülen inovasyondur.

Kapalı inovasyon

Fikrin keşfi, gelişimi ve ticarileştirilmesinin işletme içinde yapılmasıdır.

Siber fiziksel sistem

Fiziksel olayları sensörle sanal ortamda işleyip fiziksel dünyayı etkileyen sistemdir.

Nesnelerin interneti

Günlük cihazların internetle birbirine bağlanıp veri paylaşmasıdır.

Küme organizasyonları

İlişkili firma ve kurumların bir coğrafyada yoğunlaşmasıdır.

Kilit ortaklar

Kanvas modelinde tedarikçi, yatırımcı ve danışman gibi dış paydaşların yer aldığı bileşendir.

Öz yeterlilik

Girişimcinin sonuca ulaşmak için bilgi ve yeteneğine duyduğu güvendir.

Yapılabilirlik analizi

İş fikrinin hayata geçirilmeye elverişliliğini inceleyen çalışmadır.

• İcat ile inovasyon karıştırılmamalı; ticari boyut inovasyonu ayırır.
• Açık inovasyon proje bazlı dış ortaklık, kapalı inovasyon pazara ilk girme ve içeride geliştirme ile ilişkilidir.
• Soru kökündeki 'yer almaz' ifadesine dikkat edilmeli; Ar-Ge departmanı içsel, stratejik ortak dış kaynaktır.
• Teknoloji odaklı ve pazar odaklı ayrımı doğrusal modellere aittir, sistemik ve öğrenen ağ modellerine değil.
• Teknolojik dönüşüm evreleri sektör ve güç kaynağıyla eşleştirilmeli: tekstil ilk, elektrik üçüncü evre.