ATA-AÖF Ticaret Hukuku Çıkmış Sorular

Ticaret Hukuku dersi; tacir ve ticari işletme kavramlarını, ticaret şirketlerinin türlerini ve kuruluş koşullarını, ticari defterleri ve kambiyo senetleri olan bono, poliçe ve çeki ele alır. Senetlerin şekil unsurları, devri, süreleri ve def'i rejimi sınavın ağırlık merkezidir.

Tacir ve ticari işletme

• İşletmeyi fiilen açmak tacir sıfatını kazandırır; ancak işletme açtığını sicil, sirküler veya gazeteyle duyuran kişi de tacir sayılır.
• Ticari işin sonuçları arasında teselsül karinesi, ticari faiz ve değiştirilemeyen zamanaşımı süreleri yer alır.
• İşin ticari olması, uyuşmazlığın mutlaka ticaret mahkemesinde görüleceği anlamına gelmez; görev davanın ticari dava niteliğine bağlıdır.
• İşletmenin tüm unsurlarıyla devri için yazılı sözleşme gerekir; ayrıca tescil ve ilan şarttır.
• Haksız rekabet davaları, öğrenmeden itibaren 1 yıl ve her hâlükârda eylemden itibaren 3 yıl sonra zamanaşımına uğrar.

Ticari defterler

• Yevmiye, defteri kebir ve envanter defteri gibi defterlerin açılış tasdiki kullanımdan önce yapılır.
• Tasdik yetkisi noterdedir.

Şirket türleri ve sermaye

• Anonim şirketin sermayesi belirlidir ve paylara bölünmüştür; borçlardan yalnız şirket malvarlığı sorumludur.
• Anonim şirketin hükümleri Türk Ticaret Kanunu'nun şirketler kitabında düzenlenir.
• Limited şirkette asgari sermaye 01.01.2024'ten itibaren 50 bin TL, anonim şirkette 250 bin TL'dir.
• Limited şirket tescille tüzel kişilik kazanır ve borçlarından tüm malvarlığıyla sorumludur; ortaklar esas olarak taahhüt ettikleri sermaye payıyla sorumludur.
• Anonim, limited, kollektif ve adi komandit şirket iki ortakla kurulabilir; kooperatif için en az yedi ortak gerekir.

Şirketlerin sona ermesi ve ortak çıkarma

• Anonim şirket süre dolması, amacın gerçekleşmesi veya imkânsızlaşması ve esas sözleşmedeki sebeple sona erer.
• Organın toplanamaması kendiliğinden sona erme sebebi değildir; bu durumda ortaklar veya alacaklılar mahkemeden fesih isteyebilir.
• Kolektif şirkette ortak iflası, kişisel borçlar veya haklı sebep çıkarma nedeni olabilir; şirketin kâr edememesi sebep olamaz.
• Kolektif şirketin infisah nedenleri süre bitimi, iflas, ortağın kısıtlanması ve tasfiye payının haczidir.
• Ortakların oybirliğiyle kapatma kararı infisah değil iradi fesihtir.

Kıymetli evrak ve kambiyo senetleri genel

• Hakkın türüne göre kıymetli evrak alacak, ortaklık ve emtia senetleri olarak ayrılır; kambiyo senetleri ayrı bir başlık değildir.
• Kambiyo senetleri soyuttur ve temel ilişkiden bağımsızdır; bu yüzden hatır senedi düzenlemek mümkündür.
• Ehliyetsizlik def'i mutlaktır ve iyiniyetli üçüncü kişilere karşı bile ileri sürülebilir.
• Emre ve hamile yazılı senetler kamu güvenliği ilkesinden yararlanır; nama yazılı senet alacağın temliki yoluyla devredilir ve şahsi def'ilere açıktır.
• Emre yazılı senet arka yüze atılan imzayla ciro yoluyla devredilir; devredene ciranta denir.

Bono ve poliçe

• Bonoda bono kelimesi, düzenleyenin imzası, düzenlenme tarihi ve lehtarın adı zorunludur.
• Bonoda vade ihtiyaridir; yazılmazsa senet görüldüğünde ödenecek bono sayılır.
• Poliçede poliçe sözcüğü ve muhatabın adı mutlak zorunlu unsurdur.
• Poliçede vade ve düzenlenme yeri alternatif unsurdur; eksikliğinde kanuni karine devreye girer.
• Muhatap belirli ve hak ehliyetine sahip olmalıdır; gerçek kişi, vakıf, dernek ve şirket olabilir, genel aile adı olamaz.

Çek

• Çek görüldüğünde ödenen bir ödeme aracıdır, kredi aracı değildir.
• Düzenleme ve ödeme yeri aynı şehirdeyse ibraz süresi 10 gündür.
• Aynı kıtada farklı yerler için süre 1 ay, farklı kıtalar için 3 aydır.
• İbraz süresi bittikten sonra hamilin başvuru hakları 6 ayda zamanaşımına uğrar.

Kamu güvenliği ilkesi

Senedi iyiniyetle ve usulüne uygun edinen kişiyi önceki borçlunun şahsi def'ilerine karşı koruyan ilkedir.

Ciro

Emre yazılı senedin arka yüzüne imzayla yapılan ve hakları devreden irade açıklamasıdır.

Ciranta

Ciro yaparak senedi sonraki hak sahibine geçiren kişidir.

Kambiyo senedi

Bono, poliçe ve çekten oluşan, soyut ve temel ilişkiden bağımsız para alacağı senedidir.

Muhatap

Poliçede ödeme yapması istenen kişidir; belirli ve hak ehliyetli olmalıdır.

Hatır senedi

Kredi veya teminat amacıyla düzenlenen senettir; kambiyo senetlerinin soyutluğu nedeniyle mümkündür.

İbraz süresi

Çekin ödenmesi için bankaya sunulması gereken süredir.

İnfisah

Şirketin kanunda sayılan nesnel durumlarla kendiliğinden dağılmasıdır.

İradi fesih

Ortakların kendi iradeleriyle şirketi sona erdirmesidir.

Mutlak def'i

Herkese, iyiniyetli üçüncü kişilere dahi karşı ileri sürülebilen savunmadır; ehliyetsizlik buna örnektir.

Teselsül karinesi

Ticari işlerde birden fazla borçlunun müteselsil sorumlu sayılması yönündeki karinedir.

• Bonoda vade ihtiyari, poliçede vade ve düzenlenme yeri alternatif unsurdur; zorunlu olanlar senet sözcüğü, imza ve muhatap ya da lehtar bilgileridir.
• Asgari sermaye ayrımına dikkat: limited 50 bin TL, anonim 250 bin TL.
• İnfisah (kendiliğinden dağılma) ile iradi fesih (ortakların kararı) karıştırılmamalıdır.
• Çekte ibraz süreleri 10 gün, 1 ay ve 3 aydır; başvuru hakkı zamanaşımı ise 6 aydır.
• Soru kalıbı 'hangisi doğru değildir' ise ehliyetsizlik nispi def'i ya da hatır senedi mümkün değildir gibi yanlış ifadeler aranmalıdır.