AUZEF Afetlerde Lojistik Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, afet ve acil durumlarda lojistiğin temel kavramlarını, süreç yönetimini, depolama ve taşıma risklerini ve afet lojistiğinin hazırlık, anında müdahale ve iyileştirme aşamalarını ele alır. Ayrıca afet türleri ile ulusal müdahale yapısı da konudur.

Lojistiğin temelleri

• Lojistik, ürün, hizmet ve bilginin başlangıç noktasından tüketim noktasına doğru akışını planlayan ve denetleyen bir sistemdir.
• Ters yönlü akış lojistik tanımına uymaz; amaç kâr minimizasyonu değildir.
• Üretim yapmak lojistiğin ürün akışı faaliyeti sayılmaz; seçme ve yerleştirme de hizmet-ürün akışı faaliyeti değildir.
• Kalite yönetimi temel lojistik fonksiyonu ya da tedarik zinciri unsuru olarak kabul edilmez.
• Hızlı, lojistiğin ilkeleri arasında yer almaz; işgücü planlaması lojistiğin yararlarından değildir.
• Süreç iyileştirmek, lojistiğin temel performans göstergelerinden biri değildir.

Süreç ve performans yönetimi

• Süreç; girdileri müşteri talebine uygun çıktıya dönüştüren, ölçülebilir ve birbirine bağlı işlemler bütünüdür.
• Süreç yönetiminde sorunlar görünür olur; sorunların fark edilmeyip yerleşmesi beklenen bir durum değildir.
• Süreç yönetimi kaynak verimliliği, standartlaşma, değer yaratma ve sürekli iyileştirme sağlar; markalaşma bunlar arasında değildir.
• 3MU yaklaşımında muda israfı, mura düzensizliği, muri zorlamayı anlatır.
• Lojistik performansın başarısı, girdi ve çıktıların etkin ve verimli kullanılmasına bağlıdır.

Depolama, taşıma ve teknoloji

• Depolama riskleri iklimsel, kimyasal, biyolojik ve fiziksel risklerdir; taşıma riski ayrı bir gruptur.
• Mikroorganizma, böcek ve kemirgen kaynaklı riskler biyolojik risktir ve taşıma riski sayılmaz.
• Depodaki kayıtlı malzemenin izlenebilmesi için belirli aralıklarla raporlama yapılır.
• Filo beklemelerini azaltmak için mobil tarayıcılar, bilgisayarlar ve radyo frekansı tanımlama sistemleri kullanılır.
• Depo seçiminde binanın yeni olması bir ölçüt değildir; depoda beş yıllık stok bulunması da asgari koşul değildir.
• Nakliyede masraflar bilinçle kontrol edilir; araç masraflarının sınırsız olabileceği görüşü yanlıştır.

Afet türleri ve afet lojistiğinin özellikleri

• Kuraklık yavaş gelişen afettir; ani gelişen afetlerden değildir.
• Yavaş gelişen afetlerde hazırlık süresi bulunduğundan lojistik faaliyetler daha kolay yürür.
• Afet lojistiğinde belirsizlik yüksektir; tüm etkenler önceden belirlenemez.
• Afet yönetiminde lojistik, operasyonlardan daha önemsiz değildir.
• Afetin boyutunu büyüten etkenler vardır; ormanlara ve çevreye duyarlı davranmak bunlardan biri değildir.
• Acil durum, normal yaşamı durduran veya kesintiye uğratan ve acil müdahale gerektiren olaylar ile bunların yarattığı kriz halidir.

Afet lojistiği aşamaları

• Sıralama şöyledir: hazırlık, anında müdahale, iyileştirme.
• Hazırlıkta stoklama, ambar sağlama, taşıma kapasitesini belirleme ve görevli kişileri listeleyip görev tanımlarını yazma yer alır.
• Araçlara yükleme müdahale aşamasındadır; karantina önlemlerinin uygulanması da anında müdahale faaliyetidir.
• Cenazelerin defni, enkaz kaldırma ve alan temizliği hazırlık faaliyeti değildir.
• Müdahale sonrası uygulama aşaması 4 kategoriden oluşur; ekip sevki, malzeme toplama, bakım onarım ve ambalajlama-depoya gönderme uygulamadır.
• Afet malzemelerinin toplanması ile bakım planının hazırlanması planlama niteliğindedir, uygulama sayılmaz.
• İlk yardım lojistik kapsamında değildir; doğrudan sağlık ekiplerinin işidir.

Ön değerlendirme, raporlama ve kurumlar

• Ön değerlendirme, bölgeye giden öncü ekiplerin getirdiği bilgilere dayanır.
• Ölçütler ulaşım imkânı, kapasite ve bulunabilirliktir; taşımacılığın konforu ölçüt değildir.
• Ulusal Afet Müdahale Planında bilgi toplama, kayıt, raporlama ve izlemeyi Bilgi ve Planlama Servisi yürütür.
• Raporlamadan afet bölgesine ulaşma hızının ortaya konması beklenmez.
• AKOM İstanbul'da görev yapar.
• Afet ve acil durumlarda insani yardım malzemelerinin lojistiğine insani yardım lojistiği denir.

Lojistik

Ürün, hizmet ve bilginin çıkış noktasından tüketim noktasına etkili akışının planlanıp denetlenmesi.

Süreç

Girdileri müşteri talebine uygun faydalı çıktıya çeviren, ölçülebilir ve birbirine bağlı işlemler bütünü.

İnsani yardım lojistiği

Afet ve acil durumlarda insani yardım malzemelerinin lojistiği.

Muda

3MU yaklaşımında israf anlamına gelir.

Mura

3MU yaklaşımında düzensizlik anlamına gelir.

Muri

3MU yaklaşımında zorlama anlamına gelir.

Biyolojik risk

Depoda mikroorganizma, böcek ve kemirgenlerden doğan risk türü.

Acil durum

Normal yaşamı kesintiye uğratan ve acil müdahale isteyen olaylar ile yarattığı kriz hali.

Yavaş gelişen afet

Hazırlığa zaman tanıyan afet türü; kuraklık örnektir.

Bilgi ve Planlama Servisi

Ulusal müdahale planında bilgi toplama, kayıt, raporlama ve izlemeyi yürüten servis.

RFID

Radyo frekansı tanımlama sistemi; varlık ve filo izlemede kullanılır.

• Hazırlık, müdahale ve iyileştirme sırası karıştırılmamalı; yükleme ve karantina müdahaleye, defin ve enkaz kaldırma sonraya aittir.
• Depolama riskleri ile taşıma risklerini ayırmak gerekir; biyolojik risk depolamaya aittir.
• Muda israf, mura düzensizlik, muri zorlama olarak eşleştirilmeli.
• Yanlış olanı soran sorularda mutlak ifadelere dikkat edilmeli: kâr minimizasyonu, ters yönlü akış, tüm etkenlerin önceden belirlenmesi, lojistiğin önemsizliği.
• İlk yardım doğrudan sağlık müdahalesidir, lojistik hizmet kapsamında ve hazırlık faaliyeti olarak sayılmaz.