AUZEF Arapça Iı Çıkmış Sorular

Arapça I dersi; fiil çekimleri ve türleri, muzari fiilin i'rabı, ism-i fail, esma-i hamse, işaret ve ism-i mevsul, isim cümlesi ile okuma-çeviri ve eş/zıt anlamlı sözcük bilgisini kapsar. Sınavda dil bilgisi sorularının yanında klasik İslami metinlerden çeviri soruları da çıkar.

Fiil türleri ve kök yapısı

• Sahih fiilin kökünde illet harfi (vav, ya) bulunmaz; kökünde en az bir illet harfi olan fiil mutel sayılır.
• Misal fiilde ilk kök harfi illetlidir; örnek وَضَعَ. Ecvef fiilin ortası illetlidir; örnek خَافَ, olumsuz emri لَا تَخَفْ.
• Mudaaf fiilde ikinci ve üçüncü kök harfi aynıdır; örnek اِسْتَعَدَّ (ع د د). Farklı üç harfli اِحْمَرَّ ise salimdir.
• Mehmuzü'l-fa fiilin ilk kök harfi hemzedir; örnek اِسْتَأْخَذَ (kök أ خ ذ).
• Rubai mücerred fiilin dört kök harfi vardır; örnek طَمْأَنَ.

Mücerred, mezid ve ifal babı

• Mücerred fiilde kök harflerin dışında ek harf yoktur; mezid fiil köke bir veya daha fazla zait harf eklenerek türer.
• İfal babı, sülasi köke hemze getirilerek أَفْعَلَ vezninde oluşur; örnek جَمَعَ'den أَجْمَعَ.
• Çoğul erkek özneli cümlede mezid fiil çoğul erkek mazi olur: الْعُلَمَاءُ أَجْمَعُوا.
• İfal babının ism-i faili مُفْعِلٌ kalıbındadır; sülasi fiillerde فَاعِلٌ kullanılır.
• Mastarlarda hemze korunur: اِطْمَأَنَّ'nin doğru mastarı اِطْمِئْنَانًا'dır.

İsm-i fail

• İsm-i fail, işi yapan veya oluşu gerçekleştireni bildirir.
• يُذْهِبْنَ yerine çoğul dişil özneye uygun مُذْهِبَاتٌ gelir.
• يَسْتَمِعُونَ fiilinin yerine, çoğul erkek özneye uyan مُسْتَمِعُونَ konabilir.
• إِذْهَابٌ mastardır, ذَاهِبٌ ise sülasi ism-i faildir; bunlar ifal babının ism-i faili değildir.

Muzari fiilin i'rabı ve efal-i hamse

• Muzariyi nasbeden edatlar أَنْ, لَنْ, إِذَنْ ve كَيْ'dir; cezmeden edatlar لَمْ ve لَمَّا'dır.
• إِنْ şart edatıdır; nasbetmez, cezmeder. لَا ise fiili merfu bırakır.
• Efal-i hamse beş kalıptır: يَفْعَلَانِ, تَفْعَلَانِ, يَفْعَلُونَ, تَفْعَلُونَ, تَفْعَلِينَ. Örnek تَكْتُبِينَ.
• Efal-i hamsede nasb ve cezm alameti nunun düşmesidir; örnek لَنْ تَذْهَبِي.
• Dişil çoğul çekimler mebnidir, i'rab değişmez.

Esma-i hamse

• Beş isim: أَبٌ, أَخٌ, حَمٌ, فُو, ذُو. İzafe halinde ref vavla, nasb elifle, cer yaile gösterilir.
• Nesne konumunda nasb gerekir: دَعَوْتُ أَخَا الأُسْتَاذِ; يُحِبُّ النَّاسُ ذَا خُلُقٍ حَسَنٍ.
• أَبُو ve أُخُو ref halindedir; أَبِي ve أَخِي cer halindedir.

İşaret ve ism-i mevsul

• Eril ikil nesne için nasb halinde هَاذَيْنِ gelir; هَاذَانِ ref halidir, هَاتَيْنِ dişildir.
• Akıllı çoğul için هَؤُلَاءِ kullanılır ve hali değişmez.
• İsm-i mevsul öncesindeki kelimenin cins ve sayısına uyar: أَقَارِبِي için الَّذِينَ.
• هُنَا burada, هُنَاكَ şurada/orada anlamındadır.

İsim cümlesi

• Hasr (sınırlama) cümlesinde haber mübtedadan önce gelir: مَا فِي الصَّفِّ إِلَّا عَلِيٌّ.
• Zarf ile mecrur isimden oluşan haber şibh-i cümledir: الطُّيُورُ فَوْقَ الشَّجَرَةِ.
• Haber kendi içinde mübteda ve haberden oluşuyorsa isim cümlesi biçimindedir: الْمَشْيُ فَوَائِدُهُ كَثِيرَةٌ.
• Hemze-i vasıl kelime başındadır ve öncesinde harekeli harf varsa okunmaz; örnek اِجْتَمَعْتُمْ.

Sözcük bilgisi ve çoğullar

• Eş anlamlılar: التَّمَسُّك ile الاعْتِصَام; ابْتَلَى ile امْتَحَنَ; ضَمَّ ile اِشْتَمَلَ عَلَى.
• نَجَاح (başarı) sözcüğünün karşıtı فَشَلٌ'dir.
• Kırık çoğullar: سِيرَة için سِيَر; خَصْلَة için خِصَال; قَضَاء için أَقْضِيَة.
• Çeviri ifadeleri: بِمُجَرَّدِ (-ar -maz), مِثْلَمَا (gibi), لَا يَكَادُ (neredeyse hiç), إِضَافَةً إِلَى (ek olarak), فَحَسْبُ (yalnızca), بَلْ (bilakis).

Sahih fiil

Kök harflerinde illet harfi bulunmayan fiildir.

Mutel fiil

Kökünde en az bir vav veya ya bulunan fiildir; misal, ecvef gibi türleri vardır.

Misal

İlk kök harfi illetli olan fiildir.

Ecvef

Ortadaki kök harfi illetli olan fiildir.

Mudaaf

İkinci ve üçüncü kök harfi aynı olan, şeddeli fiildir.

Mehmuzü'l-fa

İlk kök harfi hemze olan fiildir.

Mezid fiil

Mücerred köke zait harf eklenerek türetilen fiildir.

Efal-i hamse

Tesniye elifi, cemi vavı veya muhataba yası alan beş muzari çekimidir.

Esma-i hamse

Ref vav, nasb elif, cer ya ile çekimlenen beş isimdir.

Şibh-i cümle

Zarf veya car-mecrur biçimindeki haberdir.

Hemze-i vasıl

Kelime başında bulunan ve ardışık okumada düşen hemzedir.

• Boşluk doldurmada önce fiilin nesne mi özne mi aradığına bakılmalı; nesne nasb halini, yani esma-i hamsede elifi ve ikilde ya'lı biçimi gerektirir.
• Nasbeden edatlarla (أَنْ, لَنْ, كَيْ, إِذَنْ) cezmeden edatlar (لَمْ, لَمَّا, إِنْ) karıştırılmamalı.
• Çeviri sorularında şıklardaki eksik unsurlara bakılmalı: her, iki, yalnızca, bilakis gibi sözcüğü eksik şık elenir.
• Sahih, misal, ecvef ve mudaaf ayrımında kök harflerinin yeri belirleyici olur; kök önce bulunmalı.
• İşaret ismi ve ism-i faili seçerken öznenin ya da nesnenin cinsi, sayısı ve i'rab hali birlikte kontrol edilmeli.