AUZEF Çocuk ve Müzik Çıkmış Sorular

Çocuk ve Müzik dersi; müziğin temel kavramlarını, tarihsel gelişimini, müzik türlerinin sınıflandırılmasını, nota bilgisini ve çocuk müziği biçimlerini ele alır.

Müziğin tanımı ve doğası

• Müziği var eden temel malzeme sestir; müzik, organize edilmiş seslerle ortaya konan ve yalnızca insana ait bir sanattır.
• Almancada ses sanatı karşılığı Tonkunst terimidir; Türkiye'de müzik yerine mûsikî sözcüğü de kullanılır.
• Tolstoy müziği duygulara ulaşmanın kestirme yolu olarak görür.
• Beethoven müziği vahiy olarak tanımlamıştır.
• Bir parçanın hoşnutluk ya da heyecan uyandırması müziğin duygu yönüyle ilgilidir.

Müziğin tarihsel izleri

• İnsan müziğine ilişkin ilk örnek kanıtlar İlk Çağ'a aittir.
• Bilinen en eski müzik eseri sayılan Hurri İlahisi kil tablet üzerine kaydedilmiştir.
• Bilinen en eski çalgı flüt olarak anılır.

Müziğin öğeleri

• Ezgi, müzikte sesin kullanılmasıyla oluşan yaratım öğelerinden biridir.
• Ses dizisi, seslerin çıkıcı ya da inici biçimde art arda dizilmesiyle oluşur.
• Armoniyi meydana getiren öğe akordur.
• Ses sahası, bir ezgideki en kalın ve en ince ses arasındaki genişliği ya da darlığı belirtir.
• Vuruş, ritmi oluşturan ses sürelerinin uygulanışını anlatır.

Nota yazısı ve işaretler

• Ölçü işaretleri kesir biçimindedir; üstteki sayı vuruş sayısını, alttaki sayı vuruşu taşıyan nota değerini gösterir.
• Alt sayı 1, 2, 4, 8, 16 gibi geçerli nota değerlerinden olmalıdır; bu yüzden 8/9 hatalıdır.
• Birlik nota dört vuruş sürer; bir vuruş olarak verilmesi yanlıştır.
• Diyez sesi inceltir.
• Sİ-DO arası yarım ses aralığıdır.
• DO anahtarı notasyonda kullanılan anahtarlardan biridir.

Müzik türleri ve sınıflandırma

• Ortak özellikli eserlerin oluşturduğu gruba tür denir; tür toplumdan topluma değişebilir.
• Örnek sınıflamada Aile: uluslararası müzikler, Cins: popüler müzikler, Tür: rock müzik, Alt tür: hard rock şeklindedir.
• Halk müziği aynı zamanda popüler müzik kategorisinde de yer alır.
• Blues, halk müziğinden doğmuş bir popüler müzik türüdür.
• Ciddi müzik terimi sanat müziğini karşılar.
• Türk Halk Müziği ulusal ve geleneksel niteliktedir.
• Polka, Çek halk dansı kökenlidir ve sonradan Avrupa sanat müziği formu olmuştur.

Üslup (biçem) kavramı

• Üslup, bir sanatçıya, çağa veya ülkeye özgü teknik ve söyleyiş özelliğidir.
• Biçem ve stil sözcükleri üslubun karşılıklarıdır.

Çocuk müziği

• Tekerleme, konuşma ve dil kullanımına dayanan oyun niteliğinde bir çocuk müziği türüdür.
• Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânu Lugâti't-Türk eserindeki balu balu ifadesi ninni biçimine karşılık gelir.
• Popüler müzik, çocuk müziği terimleri arasında sayılmaz.
• 3-5 yaş çocukları için şarkılar DO-LA aralığında yazılır.
• Okul öncesinde kullanılan küçük boyutlu çalgılara Orff çalgıları denir.
• Yaşasın Okulumuz şarkısını Fransızcadan Türkçeye Ahmet Muhtar Ataman uyarlamıştır.

Ses sahası

Bir ezgideki en kalın ile en ince ses arasındaki genişlik.

Ses dizisi

Seslerin çıkıcı veya inici biçimde art arda sıralanması.

Akor

Armoniyi meydana getiren öğe.

Vuruş

Ritmi oluşturan ses sürelerinin uygulanışı.

Diyez

Sesi inceltmeye yarayan değiştirici işaret.

Tür

Ortak özellikler taşıyan müzik eserlerinin oluşturduğu grup.

Biçem

Üslup ve stil sözcükleriyle aynı anlamda kullanılan terim.

Tekerleme

Konuşma ve dile dayalı, oyun niteliğinde çocuk müziği türü.

Ninni

Çocuk müziği biçimi; balu balu ifadesi buna karşılık gelir.

Orff çalgıları

Okul öncesi dönemde kullanılan küçük boyutlu çalgılar.

Mûsikî

Türkiye'de müzik karşılığında kullanılan diğer sözcük.

• Tür ile cins ve alt tür karıştırılmamalı; örnek sınıflamada hard rock alt tür, rock müzik türdür.
• Ölçü işaretlerinde alt sayının geçerli bir nota değeri olup olmadığına bakılmalıdır.
• Birlik nota 4 vuruş sürer; nota-süre eşleştirmelerinde en sık hata burada çıkar.
• Ses dizisi (art arda dizilme) ile akor (armoni öğesi) birbirine karıştırılmamalı.
• Hangisi değildir türü sorularda çocuk müziği dışında kalan popüler müzik gibi seçenek aranmalıdır.