AUZEF Dijital Fotoğrafçılık Çıkmış Sorular

Ders, dijital fotoğrafçılığın tarihçesini, makine ve objektif türlerini, ışığa duyarlılık, pozlama ve beyaz dengesi ayarlarını, filtreleri ve kompozisyon ilkelerini kapsar. Teknik ayarların görüntüde nasıl bir sonuç doğurduğu ana vurgudur.

Dijital fotoğrafın doğuşu ve sensörler

• İlk dijital kamerayı 1975'te Kodak'ta Steven Sasson geliştirmiştir.
• Bu kamera yaklaşık 10.000 piksel (0,01 MP) çözünürlükteydi ve görüntüyü manyetik kasete kaydediyordu.
• CMOS, dijital makinelerde kullanılan sensör türlerinden biridir.
• Sensördeki Bayer filtresi kırmızı, yeşil ve mavi renklerden oluşur.
• Dia pozitif film, renk kaydına göre ayrılan film türlerindendir.

Makine türleri ve vizör sistemi

• SLR tek lensli refleks, TLR ikiz lensli refleks anlamına gelir.
• SLR'de görüntü ayna ile doğrudan vizöre iletildiği için paralaks hatası görülmez.
• Refleks makinelerde ayna 45 derecelik açıyla yerleştirilir.
• Pentaprizma, aynadan gelen görüntünün sağ-sol yönünü düzeltir.
• Vizördeki kadrajla kaydedilen görüntünün uyuşmaması paralaks hatasıdır.

Objektifler ve odak uzaklığı

• Odak uzaklığı, nodal nokta ile film ya da sensör düzlemi arasındaki mesafedir.
• 35mm formatta 50mm standart, daha uzunlar tele, 70mm ve üzeri telefoto grubundadır.
• Yatayda ve dikeyde 180 derece görüş açısı veren balıkgözü türü 8mm gibi çok kısa odaklarda elde edilir.
• Zum objektiflerde odak uzaklığı değiştirilebilir; 70-200mm tümüyle tele aralığındadır.
• Odak uzaklığı arttıkça alan derinliği daralır, deformasyon azalır.
• Efektif odak, gerçek odak uzaklığı ile odak çarpanının çarpımıdır (200 x 1,6 = 320).

Işığa duyarlılık (ISO) ve kumlanma

• ASA, ISO ve DIN ışığa duyarlılık birimleridir; 400 ASA, 400 ISO'ya eşittir.
• ISO yükseldikçe sensör hassaslaşır, kumlanma artar; düşük ISO'da kumlanma azalır.
• 12800 gibi yüksek değerler az ışıklı ortamlarda tercih edilir.
• ISO değişimi kontrast düzeyini doğrudan etkiler, renk sapmasını doğrudan etkilemez.
• Soruda pozlama süresi, kumlanmayı doğrudan etkileyen unsur olarak verilmiştir.

Diyafram, örteç hızı ve pozlama

• Diyafram açıklığı f harfiyle gösterilir; tam dizi 1.4, 2, 2.8, 4, 5.6, 8 şeklinde sürer, 1.8 bu dizide yoktur.
• Diyafram sayısı büyüdükçe açıklık daralır ve alan derinliği artar.
• Tam örteç hızları 30", 15", 8", 4", 2", 1" diye gider; 16" ve 1/256 dizide bulunmaz.
• Örteç hızı hareketin donmasını ya da izli çıkmasını belirler.
• Her durak süreyi yarıya indirir: 2" değerinden 3 durak azalınca 1/4 elde edilir.
• Uzun pozlamada sarsıntıyı üçayak önler.

Renk sıcaklığı ve beyaz dengesi

• Renk sıcaklığı Kelvin (K) ile ölçülür; düşük değerler kırmızı, yüksek değerler mavi tonludur.
• Mum yaklaşık 2000K, tungsten yaklaşık 3200K, gün ışığı yaklaşık 5500K'dir; flaş gün ışığına yakındır.
• Beyaz dengesi renk sıcaklığını ayarlar ve renklerin gerçeğe uygun kaydedilmesini sağlar.
• AWB otomatik beyaz dengesidir; farklı sıcaklıklı kaynaklar birlikteyse özel beyaz dengesi seçilir.
• Gün ışığına ayarlı makine tungsten ışıkta turuncu, mum ışığında kızıl-sarı sonuç verir.

Işık ölçümü, filtreler ve histogram

• Yansıyan ışık ölçümü bir ölçüm yöntemidir; ışık ölçümünde gri kart kullanılır.
• Kısmi ölçüm en küçük alandan ölçüm yapar; TTL ışığı objektifin içinden ölçer.
• Polarize filtre yansımaları azaltır; yoğunluk (ND) filtresi giren ışığı azaltır.
• UV filtre doğal renkleri değiştirmez; yoğunluk ve geçiş filtresi ışık azaltma işlevinde benzerdir.
• Histogram ton dağılımını gösterir; açık tonlu görüntüde sağa yığılır.
• Vinyet etkisi görüntü köşelerini karartır.

Kompozisyon ve tasarım unsurları

• Altın oran yaklaşık 1,618'dir; 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13… Fibonacci dizisiyle ilişkilidir.
• Liber Abaci'nin yazarı Leonardo Fibonacci'dir.
• Benzer nesnelerin düzenli tekrarı ritmi oluşturur.
• Çevresinden yapısal olarak ayrışan öğenin vurgulanması odak noktasını verir.
• Poz tarama dengeyi kurmaya yaramaz; birden fazla poz değeriyle çekim gerektirir.

ISO

Sensörün ışığa duyarlılığını belirten ölçüdür; yükseldikçe kumlanma artar.

Paralaks hatası

Vizörde görülen ile kaydedilen görüntünün farklı olmasıdır; SLR'de görülmez.

Beyaz dengesi

Renk sıcaklığını ayarlayarak renklerin gerçeğe uygun kaydedilmesini sağlayan ayardır.

Kelvin (K)

Renk sıcaklığı birimidir; düşük değer kırmızımsı, yüksek değer mavimsi görünüm verir.

Odak çarpanı

Gerçek odak uzaklığı ile çarpılarak efektif görüş açısını veren katsayıdır.

Alan derinliği

Görüntüde net kalan mesafe aralığıdır; diyafram sayısı büyüdükçe artar.

Histogram

Açık, orta ve koyu tonların dağılımını gösteren grafiktir.

Polarize filtre

Su gibi yüzeylerdeki yansıma ve parlamaları azaltan filtredir.

Yoğunluk (ND) filtresi

Objektife giren ışık miktarını azaltarak doğru pozlamaya yardım eder.

Vinyet

Fotoğraf köşelerinin koyulaşması etkisidir.

Ritim

Benzer öğelerin düzenli biçimde tekrarlanmasıyla oluşan tasarım ilkesidir.

Pentaprizma

Aynadan gelen görüntünün sağ-sol yönünü düzelterek vizöre aktarır.

• Kelvin ve renk ilişkisi sık sorulur: en düşük değer en kırmızı, en yüksek değer en mavi ton demektir.
• ISO sorularında en düşük değer en az, en yüksek değer en çok kumlanma verir.
• Diyafram ve örteç dizilerinde dışarıda kalan değerleri ayırt et: 1.8, 16" ve 1/256 dizide yoktur.
• Odak uzaklığı arttıkça alan derinliği ve deformasyon azalır; diyafram sayısı büyüdükçe alan derinliği artar.
• Tele, normal ve geniş açı sınırlarını karıştırma: 50mm standart, 70mm ve üzeri tele.