AUZEF Dış Ticaret İşlemleri ve Belgeleri Çıkmış Sorular

Ders, dış ticarette alıcı ile satıcı arasındaki teslim koşullarını belirleyen Incoterms kurallarını, ödeme ve kambiyo araçlarını, riskten korunma yollarını ve ihracatı destekleyen devlet teşviklerini ele alır.

Incoterms'in niteliği ve kapsamı

• Incoterms, ICC tarafından hazırlanıp yayımlanır ve alıcı ile satıcı arasındaki alım-satım sözleşmesine eklenir.
• Kullanımı isteğe bağlıdır; taraflar eski sürümü seçebilir, bu yüzden yeni sürüm gelince eskisi kendiliğinden geçersiz olmaz.
• Teslim, risk geçişi, masraf paylaşımı ve belge yükümlülüklerini düzenler; ödeme yeri ve finansman koşullarını düzenlemez.
• Sözleşmeye eklemek için teslim şeklinin kısaltması ile belirli bir yer yazılmalıdır.
• Riskin satıcıdan alıcıya geçtiği yere teslimat yeri denir.
• Ambalajlama, malın taşımaya elverişli hale getirilmesini ve sözleşmenin gereklerine uyulmasını kapsar.

Teslim şekillerinin grupları ve taşıma türleri

• F grubu (FCA, FAS, FOB): ana taşıma bedelini alıcı öder, mal alıcının seçtiği taşıyıcıya bırakılır.
• FOB ve FAS yalnızca deniz ve iç su yolunda kullanılır; CFR ve CIF de aynı şekilde deniz ve iç su yoluna özgüdür.
• CPT her taşıma türünde kullanılabilir.
• D grubunda DAP, DPU ve DDP her taşıma türüyle kullanılabilir.
• Incoterms 2020'de DAT kaldırılmış, yerine DPU (boşaltma adresinde teslim) getirilmiştir.

Risk ve yükümlülük düzeyleri

• EXW'de satıcının riski en azdır; mal işletmede hazır tutulur.
• DDP'de satıcı D grubunun en büyük riskini taşır; ithalat gümrüğü de ona aittir.
• DAP'ta mal varış yerinde araçtan indirilmeden sunulur, ithalat gümrüğü alıcıdadır.
• Satıcı açısından risk yükü en ağır teslim şekli olarak FOB sorulmuştur.

Sigorta kuralları

• CIP'te satıcı taşıma sözleşmesini yapar, varışa kadar masrafları öder ve sigorta yaptırır.
• CPT'de satıcının sigorta yaptırma zorunluluğu yoktur.
• CIF, CFR ile bir noktada ayrılır: satıcı asgari sigorta teminatı sağlar.
• CIF'te asgari sigorta Kloz C'dir; CIP'te Kloz A'ya yükseltilmiştir.

Ödeme yöntemleri ve kambiyo araçları

• Kambiyo senetleri poliçe, bono ve çektir.
• Poliçeyi düzenleyen alacaklıya keşideci denir.
• Aval, bankanın poliçe bedelinin ödenmesi için verdiği kefalet niteliğinde teminattır.
• Döviz, yabancı para cinsinden ödeme sağlayan tüm araçların ortak adıdır.
• Takas peşin ödeme yöntemi sayılmaz.
• Vesaik mukabilinde ödemenin mutlaka ithalatçı ülke parasıyla ve elden yapılması gerekmez.

Belgeler, sözleşmeler ve riskten korunma

• Tesellüm konşimentosu, taşıyıcının malı götürmek üzere teslim aldığını kanıtlar.
• İhracat Kredi Sigortası Sözleşmesi, alıcı ülkedeki risklerden doğan tahsilat kaybını güvence altına alır.
• Forward sözleşme, kur riskine karşı bankayla yapılan ileri tarihli sözleşmedir.
• Intermodal taşımada yük ünitesi değişmez, farklı türler için birden fazla taşıyıcı ve sözleşme bulunur.

Devlet yardımları ve teşvikler

• İhracatı hedefleyen devlet yardımlarını Ticaret Bakanlığı sağlar.
• Yatırım teşvik sisteminin dört uygulamasının hepsinde gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası bulunur.
• Nitelikli personel desteği yatırım teşvik destek unsurları arasında yer almaz.
• İşçi sigorta primi desteği proje bazlı destekler arasında değildir.
• Lisanslı depoculuk desteği ihracat teşvikleri arasında sayılmaz.
• TURQUALITY® kapsamındaki faaliyetlerin tamamı desteklenir.

Incoterms

ICC'nin yayımladığı, satış sözleşmesine eklenen uluslararası teslim kuralları.

Teslimat yeri

Riskin satıcıdan alıcıya devredildiği yer.

EXW

Malın satıcının işletmesinde teslim edildiği, satıcı riskinin en az olduğu şekil.

DDP

Satıcının varış yerine kadar tüm masraf, risk ve ithalat gümrüğünü üstlendiği şekil.

DPU

Incoterms 2020'de DAT'ın yerine gelen, boşaltma adresinde teslim kuralı.

CIP

Satıcının varışa kadar taşıma masrafını ödediği ve sigorta yaptırdığı kural; asgari düzey Kloz A.

CPT

Varışa kadar navlunun satıcıca ödendiği, sigorta zorunluluğu olmayan, her taşıma türüne uygun kural.

Keşideci

Poliçeyi düzenleyen alacaklı taraf.

Aval

Poliçe bedelinin ödenmesi için bankanın verdiği kefalet niteliğinde teminat.

Forward sözleşme

Kur değişimine karşı bankayla yapılan vadeli sözleşme.

Intermodal taşımacılık

Taşıma ünitesi değişmeden birden fazla taşıma türünün kullanıldığı taşıma.

Döviz

Yabancı para ile ödeme sağlayan her tür araç.

• CIP ile CPT karıştırılmasın: sigorta zorunluluğu yalnız CIP'te vardır, CPT'de yoktur.
• FOB, FAS, CFR ve CIF yalnız deniz ve iç su yoludur; CPT, DAP, DPU, DDP her taşıma türüne uygundur.
• Incoterms ödeme yeri ve finansman koşullarını düzenlemez; bu tür seçenekler genellikle yanlış şıktır.
• Risk sıralamasında EXW satıcı için en hafif, D grubunda DDP en ağırdır.
• CIF'te asgari sigorta Kloz C, CIP'te Kloz A olarak ayrıştırılmalıdır.