AUZEF Endüstri Mühendisliğine Giriş Çıkmış Sorular

Ders, endüstri mühendisliğinin işletmelerdeki yerini, işletme fonksiyonlarını, süreç ve kalite yaklaşımlarını, proje ve stok yönetimini, verimlilik ile iş etüdü ve ergonomi konularını tanıtır. Sayısal hesap gerektiren tesis yeri seçimi, taşıma maliyeti, malzeme ihtiyacı ve standart zaman gibi uygulamalar da içerir.

Mühendislik ve Endüstri Mühendisliğinin Yeri

• İşletmeler ayakta kalmak için kaliteyi yükseltmek, maliyeti azaltmak ve teslimat koşullarını iyileştirmek zorundadır.
• Mühendisten beklenen nitelikler arasında her durumda yalnızca çalıştığı işletmenin karını önceleyen çözüm isteği yer almaz.
• Endüstri mühendisliğini ayıran özellik, problemlere amaçlar doğrultusunda bütünsel bakması ve insan odaklı olmasıdır.
• Endüstri mühendisleri yalnız üretimde değil, hizmet sektöründe de çeşitli işletmelerde görev alır; hizmette yalnızca ulaştırmayla sınırlı değildir.
• Birinci sanayi devrimi, 1769'da Watt'ın buhar makinesini bulmasıyla başlamış sayılır.

İşletme ve Yönetim Fonksiyonları

• Pazarlama müşteri talep, şikayet, beklenti analizi ile reklam ve tanıtım işlerini yürütür.
• Satınalma gerekli mal ve hizmetleri doğru zamanda, uygun tedarikçiden ve ekonomik biçimde sağlar.
• Muhasebe gelir-gider esaslı ticari kayıtları tutar ve raporlar.
• Yönetimin temel fonksiyonları planlama, örgütleme, yöneltme ve denetimdir; ücretlendirme bunlara dahil değildir.

Üretim Yönetimi, Verimlilik ve Tesis Yeri

• Üretim yönetimi; malzeme, makine ve insanı birleştirip istenen kalite, zaman ve düşük maliyetle üretimi sağlar; sistemin tasarımını ve geliştirilmesini de kapsar.
• Verimlilik çıktının girdiye oranıdır; esneklik ise talep değişimlerine karşılık verebilme yeteneğidir.
• Verimlilik artışı karlılığı her koşulda satış artışından fazla yükseltmez.
• Tesis yeri seçiminde kriter ağırlıkları ile tercih puanları çarpılıp toplanır; en yüksek toplamlı seçenek tercih edilir.
• Taşıma maliyeti, parti sayısı ile rota mesafesinin çarpımıdır; örnekte en yüksek maliyet Bere ürününde çıkmıştır.

Süreç ve Kalite Yönetimi

• Süreç; girdiden çıktı üreten, tanımlı, tekrarlanabilir, ölçülebilir ve sahibi olan işlemler dizisidir.
• Kâr elde etme, bir temel sürecin zorunlu özelliği değildir.
• Destek süreçleri altyapı ve iletişim faaliyetleridir; süreç yönetimi ise sürekli izleme ve iyileştirme anlayışıdır.
• Toplam Kalite Yönetimi tüm çalışanları katar, insanı merkeze alır, maliyeti düşürüp müşteri memnuniyetini artırır.
• Kalite anlayışı muayeneden istatistiksel kalite kontrole, oradan toplam kalite yönetimine gelişmiştir.

Proje Yönetimi

• Proje yaşam döngüsü başlatma, planlama, yönetme, gözlemleme-kontrol ve kapatma aşamalarından oluşur.
• Projelerin belirli bir başlangıç ve bitiş tarihi vardır; bitişten önce tamamlanma şartı yoktur.
• Temel proje amaçları süre, kalite ve maliyettir; kapasite bunlardan değildir.
• Şantiye faaliyetlerinin kontrolü sürekli bir faaliyettir, proje örneği sayılmaz.

Stok ve Malzeme İhtiyacı

• Toplam stok maliyeti elde bulundurma, sipariş-hazırlık ve yok satma maliyetlerinden oluşur.
• ABC analizi stokları kümülatif yüzdelerine göre önem derecesinde gruplar.
• Ürün ağacı hesabında önce siparişten eldeki stok düşülür, sonra alt kalemlerin brüt ihtiyacı bulunur.
• Örnekte net 100 AB ve 300 KB için 500 B gerekmiş, 100 B stok düşülünce 400 B ve 1200 Y sipariş edilmiştir.

İş Etüdü, Ergonomi ve Hesaplamalar

• İşgücü verimliliği, üretim miktarının işçi sayısı ile çalışılan gün çarpımına bölünmesiyle bulunur; örnekte 5 otomobil/işçi x gün çıkmıştır.
• Normal zaman ölçülen süre ile tempo oranı çarpılarak, standart zaman da paylar eklenerek hesaplanır.
• Antropometri insan vücut ölçülerini inceler.
• Ergonomi insan, makine ve çevre ilişkisini bedensel ve ruhsal özelliklere göre düzenler.
• Yüklenme, işin ve yapılış biçiminin çalışan üzerindeki tüm etkileridir.
• Dinlenme yüzdesi işin gerektirdiği enerjiye bağlı formülle bulunur.

Karar değişkeni

Çözümde en uygun değeri aranan, farklı değerler alabilen bilinmeyendir.

Verimlilik

Birim girdi başına elde edilen çıktıdır.

Esneklik

İşletmenin müşteri talebindeki değişimlere karşılık verebilme yeteneğidir.

Üretim yönetimi

Kaynakları birleştirip istenen kalite, zaman ve düşük maliyette üretimi sağlama faaliyetidir.

Süreç

Girdileri çıktıya çeviren, ölçülebilir ve sahibi olan işlemler dizisidir.

Süreç yönetimi

Süreçlerin sistemli biçimde izlenip ölçülerek sürekli iyileştirilmesidir.

Toplam Kalite Yönetimi

Tüm çalışanların katıldığı, insan odaklı ve müşteri memnuniyetini artıran yönetim anlayışıdır.

ABC analizi

Stokları önem düzeyine göre sınıflandıran yöntemdir.

Antropometri

İnsan vücut ölçülerini inceleyen bilimsel alandır.

Ergonomi

İnsan, makine ve çevre ilişkisini bilimsel yöntemlerle düzenleyen çalışmalardır.

Yüklenme

İşin ve uygulanış biçiminin çalışan üzerinde yarattığı tüm etkilerdir.

Standart zaman

Normal zamana dinlenme ve gecikme paylarının eklenmesiyle bulunan süredir.

• Antropometri (vücut ölçüleri), ergonomi (insan-makine-çevre düzeni) ve yüklenme (işin etkileri) birbirine karıştırılmamalıdır.
• Yönetim fonksiyonlarında ücretlendirme ve proje amaçlarında kapasite şık olarak yanlış cevap çıkar.
• Hesap sorularında adımlar sırayla yapılmalıdır: ağırlıklı puan, parti sayısı x mesafe, net ihtiyaç ve normal zaman sonra standart zaman.
• Her koşulda, sadece, zorunlu gibi kesin ifadeler içeren seçenekler genellikle yanlıştır.