AUZEF Finansal Muhasebe Çıkmış Sorular

Finansal Muhasebe dersi; temel muhasebe eşitliğini, hesapların işleyişini, dönem sonu ayarlama ve kapanış kayıtlarını, stok ve amortisman hesaplarını ile finansal tabloları anlatır. Sorular çoğunlukla yevmiye kaydı yönü ve kısa hesaplamalar üzerine kuruludur.

Muhasebe eşitliği ve işlemlerin etkisi

• Varlıklar, borçlar ile özsermayenin toplamına eşittir; özsermaye, varlıklardan borçlar çıkarılarak bulunur.
• Nakitle borç ödenince varlıklar ve borçlar aynı tutarda azalır.
• Kredi ya da vadeli alımla varlık edinilirse varlıklar ve borçlar birlikte artar.
• Ortağın arazi getirmesi varlığı ve özsermayeyi artırır.
• Gider ödemesi (elektrik, aidat) nakdi ve özsermayeyi düşürür.
• Dönem sonu özsermaye = başlangıç + ek sermaye − kâr payı + dönem kârı.

Hesap türleri ve borç-alacak yönü

• Varlık ve gider hesaplarında artış borç tarafına yazılır, azalış alacak tarafına.
• Borç, özsermaye ve gelir hesaplarında artış alacak, azalış borç tarafındadır.
• Ticari borçlar pasif hesaptır; başlangıç bakiyesine alışlar eklenir, ödemeler çıkarılır.
• Bakiye, bir hesabın borç ve alacak toplamları arasındaki kalan farktır.
• Peşin ödenmiş gider borç bakiyeli varlık hesabıdır; sermaye alacak bakiyelidir.
• Büyük defter işlemleri hesaplara göre sınıflandırır; önce günlük deftere kayıt yapılır.

Tahakkuk ve dönem sonu ayarlamaları

• Gelir ve gider, tahsil veya ödeme anında değil, doğduğu dönemde kaydedilir.
• Faturası gelen ama ödenmemiş gider için gider borçlanır, ödenecek giderler alacaklanır.
• Hizmet verilmiş ama tahsil edilmemişse gelir alacaklandırılır, alacak hesabı borçlanır.
• Peşin alınan ve henüz kazanılmayan tutar borç niteliğindedir; kazanılan kısım dönem sonunda gelire aktarılır.
• Peşin ödenen giderin geçen süreye düşen kısmı gidere, kalanı bilançoda varlık olarak bırakılır.
• Ödenmemiş ücret, çalışılan gün sayısıyla orantılı olarak dönem sonunda tahakkuk ettirilir.
• Gelir baştan tamamen yazılmışsa, kazanılmayan kısım gelirden düşülerek borç hesabına aktarılır.

Stok ve alış-satış kayıtları

• Sürekli envanterde her satışta iki kayıt vardır: satış bedeli ve stoktan çıkan malın maliyeti.
• Aralıklı envanterde satılan mal maliyeti = başlangıç stoku + net alışlar − sayımla bulunan dönem sonu stoku.
• Alış iadesinde ticari borçlar borçlanır, mal stoku alacaklanır; iade iskontosuz asıl bedelle yapılır.
• Erken ödeme iskontosu sürekli envanterde mal stokundan düşülür.
• Alıcının üstlendiği taşıma bedeli mal maliyetine eklenir.
• Ağırlıklı ortalamada toplam maliyet toplam adede bölünür, kalan adetle çarpılarak stok bulunur.
• KDV tutarı, ödeme şekli ne olursa olsun, indirilecek KDV hesabına borç yazılır.

Duran varlıklar, amortisman ve şerefiye

• Eşit paylı amortismanda (maliyet − hurda değer) faydalı ömre bölünür ve her yıl aynı tutar yazılır.
• İki katı oranlı hızlandırılmış yöntemde hurda değer hesaba katılmaz; oran net defter değerine uygulanır.
• Birikmiş amortisman, her yılın amortisman tutarının toplamıdır ve bilançoda varlıktan düşülür.
• Varlık satışında kâr veya zarar, satış bedeli ile net defter değeri arasındaki farktır.
• Doğal kaynaklarda tükenme payı ayrılır: birim maliyet çıkarılan miktarla çarpılır.
• Şerefiye, ödenen bedel ile net varlığın piyasa değeri arasındaki farktır; maddi olmayan duran varlıktır.

Alacaklar ve karşılık

• Tahsili şüpheli hale gelen alacak için vadesi beklenmeden karşılık gideri yazılır (ihtiyatlılık).
• Şüpheli alacak karşılığı kontra varlık hesabıdır ve alacak bakiyesi verir.
• Alacak tamamen değersizleşirse gider yeniden yazılmaz; karşılık borçlanır, ticari alacaklar alacaklanır.
• Tahsilatta nakit borçlanır, ticari alacaklar alacaklanır.

Kapanış kayıtları

• Gelir ve gider hesapları geçicidir; dönem sonunda kâr veya zarar hesabına aktarılarak kapatılır.
• Gelir hesapları borçlandırılır, kâr veya zarar hesabı alacaklandırılır.
• Kârlı dönemde kâr veya zarar hesabı borçlanır, dağıtılmamış kârlar alacaklanır.
• Bilanço hesapları (peşin ödenmiş gider, kazanılmamış gelir) kapatılmaz, sonraki döneme devredilir.
• Kâr payı gider değildir; özsermayeyi azaltır ve dağıtılmamış kârlarla kapatılır.

Finansal tablolar ve temel kavramlar

• Bilanço belirli bir andaki varlık, borç ve özsermayeyi gösterir; finansal durum tablosu da denir.
• Kâr veya zarar (gelir) tablosu bir dönemin gelir, gider ve sonuç kârını gösterir.
• Brüt kâr = net satışlar − satılan malın maliyeti; net satışlar iadeler düşülerek bulunur.
• Net satışlar bilançoda yer almaz; alıcılar ve peşin giderler aktifte, kazanılmamış gelirler borçlarda yer alır.
• Tedarikçilere yapılan ödemeler nakit akışında işletme faaliyetleri bölümündedir.
• Kişilik kavramı işletme ile sahibini ayırır; özün önceliği işlemi ekonomik amacına göre sınıflandırır.

Bakiye

Bir hesabın borç ve alacak toplamları arasındaki fark, yani hesapta kalan tutardır.

Kazanılmamış gelir

Tahsil edilmiş fakat hizmeti henüz verilmemiş tutardır; bilançoda borç olarak yer alır.

Peşin ödenmiş gider

İleride yararlanılacak hizmet için önceden ödenen tutardır; bilançoda varlıktır.

Tahakkuk esası

Gelir ve giderin nakit hareketine değil, doğduğu döneme göre kaydedilmesidir.

Kontra hesap

Bağlı olduğu hesaptan düşülen düzenleyici hesaptır; birikmiş amortisman ve şüpheli alacak karşılığı örnektir.

Aralıklı envanter

Satış maliyetinin dönem sonunda fiziki sayımla tek seferde bulunduğu yöntemdir.

Sürekli envanter

Her satışta satılan malın maliyetinin stoktan çıkarıldığı yöntemdir.

Şerefiye

Satın alma bedelinin net varlık değerini aşan kısmıdır; marka, müşteri bağı gibi soyut değerleri yansıtır.

Kâr veya zarar hesabı

Gelir ve giderleri toplayan geçici özet hesaptır; bakiyesi dağıtılmamış kârlara aktarılır.

Kişilik kavramı

İşletmenin sahiplerinden ayrı bir birim sayılması ilkesidir.

Tükenme payı

Maden gibi doğal kaynaklarda çıkarılan miktara göre ayrılan gider payıdır.

• Bilanço belirli bir anı, kâr veya zarar tablosu bir dönemi gösterir; sorudaki ifadeye (belirli gün mü, dönem mi) dikkat edilmelidir.
• Peşin ödenmiş gider varlıktır, kazanılmamış gelir borçtur; ikisi sık karıştırılır.
• Hızlandırılmış amortismanda hurda değer düşülmez, normal amortismanda düşülür.
• Vadeli satışta stok satış fiyatıyla değil maliyet tutarıyla alacaklandırılır.
• Ayarlama sorularında önce aylık tutar bulunmalı, sonra geçen ay sayısıyla çarpılmalıdır.