AUZEF Finansal Tablolar Analizi Çıkmış Sorular

Ders, finansal tabloların (bilanço ve gelir tablosu) yapısını, analiz türlerini ve tekniklerini anlatır. Ayrıca standart oranlar ile likidite ve finansal yapı oranlarının hesaplanıp yorumlanmasını kapsar.

Analiz ilkeleri ve analiz türleri

• Analiz tarafsız ve nesnel yapılmalıdır; öznellik ve sahiplere ayrıcalık tanımak ilke değildir.
• Kullanıcıya göre türler: dış analiz (üçüncü kişiler), yönetim analizi (iç kararlar), yatırım analizi (sermaye koyanlar ve uzun vadeli borç verenler).
• Kapsama göre türler: statik analiz (tek dönem) ve dinamik analiz (birden çok dönem).
• Finansal analiz, tablo kalemlerinin çeşitli tekniklerle incelenip yorumlanmasıdır.

Analizin önkoşulları

• Doğrudan önkoşullar: tek düzen muhasebe sistemi ve standart oranların tespiti.
• Dolaylı önkoşullar: ekonomik ortam, sektörel ortam ve işletmenin yapısal nitelikleri.
• Sektörün koşulları ekonomik ortamdan ayrı, sektörel ortam kapsamındadır.

Bilanço ve gelir tablosu

• Temel finansal tablolar bilanço ve gelir tablosudur.
• Bilanço belli bir tarihteki varlık ve kaynakları gösterir; statik niteliklidir, dönemi değil tarihi esas alır.
• Gelir tablosu belli bir dönemin faaliyet sonucunu gösterir; net satışlar burada yer alır, bilançoda yer almaz.
• Genel müdürün adı gibi bilgiler bilançoda zorunlu değildir.
• Gelir ve gider hesapları bilanço hesabı değildir.

Bilanço kalemleri

• Dönen varlıklar brüt işletme sermayesi olarak da anılır; duran varlıklar normal faaliyet döngüsünü aşan sürede kullanılır.
• Özel maliyetler maddi olmayan, iştirakler mali duran varlıktır; ikisi maddi duran varlık sayılmaz.
• Çıkarılmış tahviller borç kalemidir, mali duran varlık değildir.
• Borç senetleri reeskontu pasifi düzenleyici, alacak senetleri reeskontu aktifi düzenleyici hesaptır.
• Konusu kalmayan karşılıklar gelir tablosu kalemidir; faaliyet giderleri satışların maliyeti dışındaki ana faaliyet giderleridir.

Standart oranlar

• Oran analizi sonuçlarının yorumlanması için karşılaştırma ölçüsü olarak standart oranlar gerekir.
• Tarihi standart oranlar işletmenin geçmiş dönem ortalamalarından oluşur; önceki dönemlerle kıyasta kullanılır.
• Sektör standart oranları aynı sektördeki firmalardan her dönem hesaplanır.
• İdeal standart oranlar sektörün en başarılı işletmelerinden türetilir.
• Bütçe standart oranları hedeflere ulaşma düzeyini ölçer.

Analiz teknikleri

• Yatay (karşılaştırmalı) analiz iki dönemi kıyaslar, değişimi tutar ve yüzde olarak bulur; önceki yılı sıfır olan kalemde yüzde hesaplanamaz.
• Dikey analiz tek dönemde her kalemi grup veya genel toplama böler; gelir tablosunda net satışlar 100 alınır.
• Trend analizi çok yıllı verilerle eğilimi gösterir, baz yıla göre yapılır ve dinamik niteliklidir.
• Tek bir teknikle yetinmek gerekmez; birden çok teknik daha sağlıklı sonuç verir.
• Dikey yüzde örneği: kalem tutarı bölü yüzde, ilgili toplamı verir.

Likidite oranları

• Kısa vadeli borç ödeme gücünü ölçer.
• Cari oran dönen varlıkların kısa vadeli borçlara oranıdır; yaklaşık 2 arzu edilir.
• Asit test oranı stoklar düşülerek hesaplanır; yaklaşık 1 yeterlidir.
• Nakit oran hazır değerlerin kısa vadeli borçlara oranıdır.
• Net çalışma sermayesi dönen varlıklar eksi kısa vadeli borçlardır.
• Stok bağımlılık oranı, hazır değer ve menkul kıymetler düşülmüş kısa vadeli borcun stoklara oranıdır.

Finansal yapı oranları

• Finansal kaldıraç oranı yabancı kaynakların toplam kaynaklara oranıdır.
• Finansman oranı özkaynakların yabancı kaynaklara oranıdır; kaldıraç %50 ise finansman oranı 1 olur.
• Özkaynaklar bölü toplam kaynaklar, özkaynaktan yararlanma düzeyini verir.
• Sermaye çarpanı toplam aktiflerin ödenmiş sermayeye oranıdır; yükselmesi borca yönelişi gösterir.
• Kaldıraç %60 özkaynakların yetersizliğine, finansman oranı 2 özkaynak payının %50 üstünde olmasına işaret eder.

Statik analiz

Yalnız tek bir döneme ait tablo verileri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir.

Dinamik analiz

Birden çok dönemin verilerini kapsayan analizdir; trend analizi buna örnektir.

Yatay analiz

İki dönemin kalemlerini kıyaslayarak değişimi tutar ve yüzde olarak gösteren tekniktir.

Dikey analiz

Tek dönemli tabloda kalemlerin grup veya genel toplama yüzdesine bakılan tekniktir.

Trend analizi

Kalemlerin baz yıla göre uzun dönemli eğilimini gösteren tekniktir.

Standart oran

Oran analizi sonuçlarını yorumlamak için kullanılan karşılaştırma ölçütüdür.

Cari oran

Dönen varlıkların kısa vadeli borçlara bölünmesiyle bulunan genel likidite göstergesidir.

Asit test oranı

Dönen varlıklardan stoklar düşüldükten sonra kısa vadeli borçlara oranlanan likidite ölçüsüdür.

Nakit oran

Hazır değerlerin kısa vadeli borçları karşılama düzeyidir.

Finansal kaldıraç oranı

Varlıkların ne ölçüde borçla finanse edildiğini gösterir.

Finansman oranı

Özkaynakların yabancı kaynaklara oranıdır.

Sermaye çarpanı

Toplam aktiflerin ödenmiş sermayeye bölünmesiyle bulunur.

• Bilanço tarihi (statik), gelir tablosu dönemi gösterir; soru bunları ters çeviren ifadeyi arar.
• Dikey analizde net satış 100 alınır; baz yıl kavramı yalnız trend analizine aittir.
• Doğrudan ve dolaylı önkoşulları karıştırma: tek düzen muhasebe ve standart oranlar doğrudan, ortam ve yapı dolaylıdır.
• Kaldıraç oranı yabancı kaynak bölü toplam kaynak, finansman oranı özkaynak bölü yabancı kaynaktır; paylar ve paydalar karıştırılmamalı.
• Soru olumsuz sorulmuşsa (değildir, yer almaz) yanlış olan seçenek aranır.