AUZEF Halkla İlişkiler Çıkmış Sorular

Halkla İlişkiler dersi; kurumların hedef kitleleriyle ilişkilerini, imaj ve itibarını, kurum kültürünü, kriz ve risk süreçlerini, sosyal medya ile etkinlik çalışmalarını ve meslek etiğini ele alır.

Halkla ilişkilerin kapsamı ve rolleri

• Halkla ilişkilerin amacı ürün satmak değil, kurum imajı ve itibarıyla ilgilenmektir; satış ve satış sonrası destek pazarlamanın alanıdır.
• Tanımlarda geçen hedef kitle yerine çoğu kez kamu sözcüğü kullanılır.
• Broom ve Dozier uygulayıcı rollerini yönetici ve teknisyen olarak ikiye ayırır.
• Broom ve Smith dört rolü ilk kez ortaya koymuştur: uzman reçeteci, iletişim kolaylaştırıcısı, sorun çözme süreci kolaylaştırıcısı, iletişim teknisyeni.
• Medya ilişkileri uzmanı, kurum dışı basın ve medya ilişkilerinde uzmanlaşır.
• Medya hem iyi ilişki kurulacak bir hedef kitle hem de mesajları başka kitlelere taşıyan bir aracıdır.

Kamu türleri ve ilişki stratejileri

• Grunig'in durumsal teorisine göre insanlar sorunu fark edip çözülebileceğine inandığında aktif kamu olur.
• Sorunun farkında olmayan, örgütlenmemiş kişiler kamu hâline gelememiş grup sayılır.
• Soruna yönelik girişimde bulunan, sorundan haberdar topluluklar aktif kamudur.
• Açıklık, kurumun kararlarını ve politikalarını şeffaf biçimde paylaşmasını anlatan ilişki stratejisidir.
• Grunig ve Huang, insanlar arası ilişki stratejileriyle ilişki yönetimi stratejilerinin benzer olduğunu savunur.
• Sosyal medyaya en uygun model, karşılıklı diyaloğa dayanan iki yönlü simetrik modeldir.

İmaj, itibar ve marka

• İmaj, değer simgelerinin zihinlerde bıraktığı algıdır; değişkendir, bir kez kazanılıp sonsuza dek sürmez.
• Sağlam imaj sırasıyla altyapı, dış imaj, iç imaj ve soyut imaj adımlarıyla kurulur.
• Soyut imaj, hedef kitlenin hisleri ve yaşantılarından doğar.
• Sanayi Devrimi seri üretimi yaygınlaştırınca ürünler benzeşti; çağdaş marka anlayışı bu süreçte doğdu.
• Aaker marka kişiliğini beş boyutta sınıflandırır; Kapferer marka kimliği prizmasında altı boyut kullanır.
• Yeterlilik kişiliği güvenilir, saygın, sorumlu ve başarılı özelliklerle anılır.

Kurum kültürü ve felsefesi

• Kurum kültürü, ortak değer, inanç ve alışkanlıklar bütünüdür.
• Kültürün öğeleri jargon, dil, semboller, törenler, hikâyeler, mitler ve normlardır.
• Normlar kültür üyelerinden beklenen davranışı belirleyen, çoğu yazısız kurallardır.
• Selamlaşma ve dinsel ya da toplumsal törenler ritüel örneğidir.
• Kurum felsefesi, değerleri ve vizyonu belirler; tüm yönetim davranışlarını etkiler.
• Hofstede ulusal kültürleri güç mesafesi, belirsizlikten kaçınma, bireycilik gibi boyutlarla sınıflandırmıştır.

Risk, sorun ve kriz yönetimi

• Risk, istenmeyen durumun gerçekleşme olasılığıdır; fiilen yaşanması krizdir.
• İtibar riski, olası olumsuz ün ve paydaşların güven kaybıdır.
• Sorun yönetimi önceden hareket eden girişimci bir yaklaşımdır; kriz yönetimi olay sonrası tepkiye dayanır.
• Halkla ilişkiler kriz sürecinde medya ve kamuoyuyla ilişkileri yürütür, yönetimi olası sorunlara karşı uyarır.
• Risk iletişimi, riske dair mesajları, düzenlemeleri ve tepkileri kapsayan süreçtir.

Örgüt kuramları ve yönetim

• Klasik kuramlar örgütü mekanik görür, verimliliğe odaklanır, insan gereksinimlerini gözetmez.
• İnsan ilişkileri kuramının öncüsü Elton Mayo'dur; çalışanla ilgilenmek verimi artırır.
• Peter Senge öğrenen organizasyonu The Fifth Discipline eserinde işler.
• Kapalı sistem çevresiyle etkileşime girmez.
• Stratejik kararlar ürün, pazar ve geri çekilme gibi uzun vadeli seçimleri kapsar.
• Kurum içi pazarlama, çalışanlara yetki vererek müşteri güvenini ve hizmet kalitesini artırır.

Sosyal sorumluluk ve etik

• Sürdürülebilir kalkınma, bugünün ihtiyaçlarını gelecek kuşakların imkânını zedelemeden karşılamaktır.
• Kurumsal sosyal sorumluluk gönüllülüğe dayanır ve yalnızca kamu desteğine bağlı değildir.
• Basın etiği, iletişim alanındaki en eski meslek etiğidir.
• IPRA ilkeleri dürüstlük, kamu yararı, müşteriler, medya ve meslektaşlarla ilişkiler üzerine kuruludur.
• PRSA bağımsızlık ilkesi tarafsız danışmanlık ve sorumluluk üstlenmeyi içerir.

Sosyal medya, etkinlik ve yazılı araçlar

• Sosyal medya çift yönlü etkileşim sağlar; akıllı telefon yalnızca erişim aracıdır.
• Web 2.0 kullanıcı katılımına dayanır.
• Etkinlikler belli amaçla tek seferlik düzenlenir; fuar ve sergiler sektör alıcı ve satıcılarını buluşturur.
• Reklam, ücret karşılığı yapılan kaynağı belli tanıtımdır.
• Broşür belirli bir hedef kitle için hazırlanır; afişte görsel ön plandadır, yazı azdır.
• Kurum gazetesinde samimi, anlaşılır dil esastır.

Taban çizgisi tekniği

Bilgilendirme öncesi ve sonrası tutum ölçümlerini karşılaştırarak değişimi gösterir.

Mit

Kutsal sayılan, sembolik anlatımlı düşsel öykülerdir.

Norm

Kültürde beklenen davranışı belirleyen ortak kurallardır.

Sembol

Kültürde özel anlam yüklenen sözcük, jest, resim veya nesnedir.

İtibar riski

Olası olumsuz ün ve güvenilirlik kaybı tehlikesidir.

Uzman reçeteci

Sorunu kendisi saptayıp yönetime az danışarak çözüm öneren uygulayıcıdır.

Kapalı sistem

Çevresine girdi vermeyen ve çevreden girdi almayan sistemdir.

Etnomerkezcilik

Kökeni Yunanca ethnos sözcüğüne dayanır.

Baskı aygıtı

Althusser'e göre hükûmet, ordu, polis ve mahkeme gibi yapılardır.

Aktif kamu

Sorundan haberdar olup örgütlenerek harekete geçen topluluktur.

• Sorun yönetimi proaktif, kriz yönetimi tepkiseldir; risk olasılık, kriz ise yaşanan olaydır.
• Kamu hâline gelememiş grup sorunu fark etmeyendir; aktif kamu fark edip harekete geçendir.
• Hofstede kültür boyutları, Aaker marka kişiliği, Kapferer prizma, Broom ve Smith dört rol ile eşleştirilmelidir.
• Olumsuz soru kökünde yanlış seçenek aranır; imajın kalıcılığı ve klasik kuramın insancıllığı tipik yanlışlardır.
• Halkla ilişkilerin işi satış değil imaj ve itibardır.