AUZEF İnsan İlişkileri ve İletişim Yöntemleri Çıkmış Sorular

Ders, insanlar arasındaki iletişimin ve ilişkinin nasıl kurulduğunu, geliştiğini ve bozulduğunu ele alır. İletişim öğeleri, empati, dinleme, geribildirim, çatışma, kurumsal iletişim ve ikna konuları işlenir.

İletişimin Tanımı ve Kişilerarası İletişim

• İletişim; düşünce ya da kanaatin yazı, konuşma ve görsel araçlarla aktarılması, alınması veya karşılıklı değiştirilmesidir.
• Shannon ve Weaver iletişimi çok geniş tutar; bir aklın başka bir aklı etkilediği tüm işlemleri ve insan davranışlarını kapsar.
• Kişilerarası iletişimde yüz yüze olma, taraflar arasında mesaj alışverişi ve sözlü ya da sözsüz olabilme koşulları aranır.
• Kişinin kendi içinde anlam üretmesi içsel iletişimdir; başkalarıyla anlam alışverişi kişilerarası iletişimdir.
• Tek bir karşılaşma ya da tek yönlü ileti göndermek ilişki sayılmaz.

İletişimin Özellikleri ve Etkinliği

• İlk dakika önemlidir; zihinde etiket oluşturma tanışmanın ilk anlarındaki izlenime dayanır.
• İnanılırlık iki öğeden oluşur: saygınlık ve güvenilirlik.
• Geribildirim, hedefin mesajı değerlendirip yorumlayarak kaynağa karşılık vermesidir.
• Etkin geribildirim kişiyi değil davranışı hedef alır, uygun zamanda verilir ve gelişmeyi amaçlar.
• Alıcı sayısını artırmak tek başına iletişimin etkisini yükseltmez.

Simge, Sözsüz İletişim ve İlişkinin Gelişimi

• Simge ile gönderme yaptığı özellik arasındaki bağ öğrenilir ve toplumsal onaya dayanır.
• Sözel iletinin sözsüz işaretle yinelenmesi tekrarlama işlevidir; örneğin çay isterken iki parmak göstermek.
• Giyim, aksesuar ve takılar kalıp yargı kodudur; sırf ısınmak için giysi giymek bu kapsama girmez.
• İlişkisizlik evresinde taraflar birbirinden habersizdir; ilerleme fiziksel ya da mekânsal yakınlığa bağlıdır.
• Bilgi edinme; seçme, algılama, yorumlama ve saklama basamaklarını içerir.

Empati ve Sempati

• Empati için karşıdakinin düşüncelerinin yanında duygu ve hislerine de ulaşmak gerekir.
• Empati sürecinin son adımı, zihinde oluşan kavrayışı karşıdaki kişiye iletmektir.
• Empatik karşılık söz ve bedenle verilir.
• Sempati, karşıdakinin rolüne girip hayata onun gözüyle bakarak o rolle bütünleşmektir; empatiyi ayıran özellik budur.
• Farklı yaşam koşullarındaki birini anlayabilmek için empati unsuru gerekir.

Dinleme

• Özdeşleştirmede dinleyen her anlatılanı kendi geçmiş yaşantısına bağlar ve dinleme aksar.
• Tuzak kurucu dinleyen sessiz kalır ve karşısındakini zor durumda bırakacak fırsat kollar.
• Açıklık getirme, soru yönelterek söylenenin doğru anlaşılıp anlaşılmadığını netleştirmektir; etkin dinleme türüdür.
• Oturarak dinleme bir dinleme türü sayılmaz.
• Önkabuller karşımızdakinin de bizim gibi düşündüğünü varsaymamıza yol açar.

Engeller ve Çatışma

• Duyarsızlık, başkalarının duygu ve düşüncesini umursamayıp yalnız kendine odaklanmaktır; bireysel çatışma etmenidir.
• Değerlendirme ve geribildirimin olmadığı iletişim tıkalıdır; bu psikolojik engel grubuna girer.
• Yapay çatışmada bir tarafın kazancı diğerinin kaybına bağlı değildir; uzlaşmayla herkes kazanabilir.
• Çatışmaya eğilim, aşırı güvenen ve kuşkusuz bir kişilikle ilişkilendirilmez.

Kurumsal İletişim ve İkna

• Kurumsal iletişim ast ile üst arasındaki bilgi alışverişini de kapsar.
• Kurumun temelleri tanımlanmalıdır; sürekli değişime açık olduğu gerekçesiyle tanımsız bırakılmaz.
• Bireyci kültürde yönetsel güç dikey ve yatay işlevlerin kesiştiği noktalarda toplanır.
• İkna, karşıdakinin özgür iradesiyle tutum değiştirmesini hedefler.
• Baskı, manipülasyon ve aldatma ikna yöntemi değildir.

İletişim

Düşünce ya da kanaatin çeşitli araçlarla aktarılması, alınması veya karşılıklı değiştirilmesi.

Geribildirim

Hedefin mesajı değerlendirip yorumlayarak kaynağa verdiği karşılık.

İnanılırlık

Saygınlık ve güvenilirlikten oluşan kaynak özelliği.

Simge

Bir özelliğe gönderme yapan, anlamı öğrenilen ve toplumca onaylanan işaret.

Tekrarlama

Sözel iletinin sözsüz bir işaretle yinelenerek vurgulanması.

İlişkisizlik

İki kişinin birbirinden habersiz olduğu, yakınlığın belirleyici olduğu ilk evre.

Empati

Karşıdakinin düşünce ve duygularını kavrayıp bunu söz ve bedenle ona iletmek.

Sempati

Karşıdakinin rolüne girip onunla bütünleşmek.

Özdeşleştirme

Anlatılan her şeyi kendi deneyimine bağlayarak dinlemeyi aksatmak.

Açıklık getirme

Soru sorarak mesajın doğru anlaşıldığından emin olma yönündeki etkin dinleme türü.

Duyarsızlık

Başkalarının duygu ve düşüncelerini umursamamaktan doğan bireysel çatışma etmeni.

Yapay çatışma

Tarafların uzlaşıyla birlikte kazanç sağlayabildiği çatışma türü.

• Empati ile sempati karıştırılmamalı; rolle bütünleşme sempatiyi, kavrayıp iletme empatiyi anlatır.
• Sorularda 'değildir' ve 'söylenemez' kalıplarına dikkat edilmeli; doğru görünen ifade bazen aranan cevap olmaz.
• Özdeşleştirme ile tuzak kurucu dinleme ayrılmalı: biri her şeyi kendine bağlar, diğeri sessizce fırsat kollar.
• İkna ile zorlama ya da aldatma ayrımına dikkat edilmeli; ikna özgür iradeye dayanır.
• Etkin geribildirimde davranış hedeflenir, kişilik değil.