AUZEF İş ve Meslek Ahlakı Çıkmış Sorular

İş ve meslek ahlakı dersi; iş yaşamındaki ahlaki davranışların neler olduğunu, etik dışı uygulamaların kimlere yönelik sınıflandığını, ahlak türlerini, Ahilik geleneğini, kurumsal sosyal sorumluluğu ve sosyal hizmet ile kamu alanındaki meslek etiği ilkelerini ele alır.

İş ahlakına aykırı tutumların sınıflandırılması

• Etik dışı uygulamalar, kimin kime karşı davrandığına göre üç ana grupta toplanır.
• Çalışma yaşına gelmemiş çocukları çalıştırmak, işletmenin çalışanlarına yönelik aykırı tutumlar arasında sayılır.
• Görevlerin tam yapılmaması, çalışanın işletmeye yönelik aykırı tutumlarındandır.
• Hileli mal veya hizmet üretmek, işletmenin müşteri ve tedarikçilerine yönelik aykırı tutumlarındandır.

Etiği şekillendiren etkenler ve işletmenin toplumsal yükümlülükleri

• İş ahlakının oluşumunda işyeri koşulları, etkili unsurlar listesinde yer almaz.
• Üretim teknikleri, etik davranışı belirleyen etkenlerden değildir.
• Çalışanlara maaşı zamanında ödemek, işletmenin topluma karşı yükümlülükleri kapsamında sayılmaz; bu çalışanlara karşı sorumluluktur.

Ahilik

• Ahilik kademeleri sırasıyla şeyh, usta, kalfa, çırak ve yamaktır.
• İmaret kavramının Ahilik sistemiyle bağlantısı yoktur.

Ahlak türleri ve din etkisi

• Davranışları yalnızca kutsal kitaplar ve dinî hukuk kaynaklarına göre değerlendiren anlayış dinî ahlaktır.
• Çalışma ahlakı denince iş ahlakı yazınında ilk akla gelen mezhep Kalvinizmdir.
• Parsilerin inancı Zerdüştlüktür.

Kurumsal sosyal sorumluluk

• Rekabet avantajı, kurumsal sosyal sorumluluğun şekillenmesinde etkili faktörler arasında sayılmamıştır.
• Daha az personel çalıştırmak, kurumsal sosyal sorumluluğun işletmeye sağladığı yararlardan değildir.

Sosyal hizmet mesleğinde etik

• Meslekî liyakat, eğitimden gelen bilgi ve birikimi verimli kullanarak görevi profesyonelce yürütme çabasıdır.
• Uzmanın müracaatçıyla kişisel bir ilişki geliştirmesi, ilkelerden biri değildir.
• Konsültasyon, uzmanın müracaatçıya karşı yükümlü olduğu etik davranışlar arasında yer almaz.

Kamuda etik

• Kamu Görevlileri Etik Kurulu 2004 yılında faaliyete geçirilmek üzere kurulmuştur.

İş ahlakı

İş yaşamında doğru ve yanlış davranışı belirleyen ilke ve değerler bütünüdür.

Ahilik

Şeyh, usta, kalfa, çırak ve yamak kademelerinden oluşan meslek ve ahlak teşkilatıdır.

Dinî ahlak

Davranışları kutsal kitaplar ve dinî hukuk kaynaklarına göre değerlendiren ahlak türüdür.

Kalvinizm

Çalışma ahlakı denince yazında ilk akla gelen dinî mezheptir.

Zerdüştlük

Parsilerin mensup olduğu inanç sistemidir.

Kurumsal sosyal sorumluluk

İşletmenin topluma ve çevresine karşı üstlendiği yükümlülüklerin bütünüdür.

Meslekî liyakat

Mesleki bilgiyi en verimli biçimde kullanarak görevi profesyonelce yürütme çabasıdır.

Kamu Görevlileri Etik Kurulu

Kamu görevlilerinin etik davranış ilkelerine uyumunu izlemek üzere 2004te kurulan kuruldur.

• Aykırı tutum sorularında eylemin kimden kime yönelik olduğuna bakılmalı: işletmeden çalışana, çalışandan işletmeye, işletmeden müşteri ve tedarikçiye.
• Maaşın zamanında ödenmesi çalışana karşı sorumluluktur; topluma karşı yükümlülüklerle karıştırılmamalı.
• Ahilik kademeleri şeyhten yamağa doğru sıralanır; imaret Ahilikle ilişkilendirilmez.
• Olumsuz kökle sorulan sorularda (yer almaz, değildir, yükümlü değildir) dışarıda kalan seçenek aranmalı.