AUZEF Performans Testleri Çıkmış Sorular

Performans Testleri dersi, sporcu ve bireylerin sağlık taraması, vücut ölçümleri, postür, denge, reaksiyon zamanı, sürat, çeviklik, sıçrama ile aerobik ve anaerobik güç testlerinin uygulanışını, ölçtüğü özelliği ve yorumlanmasını ele alır.

Sağlık taraması ve egzersiz öncesi değerlendirme

• Fiziksel aktiviteye hazır olma anketi egzersiz sırasındaki sağlık risklerini sorgular; doktor kontrol sıklığı bu ankette yer almaz.
• Hastalık veya yaşa bağlı risk taşıyanlar doktor onayı almalıdır; daha önce hiç egzersiz yapmamış olmak tek başına sakınca değildir.
• PAR-Q ve postür analizini antrenör yorumlayabilir; efor testi, EKG, kan tahlili ve solunum fonksiyon testini yalnız doktor yorumlar.
• Dereceli egzersiz testi bireyin egzersize fizyolojik yanıtını ölçer; kalp hızı, tansiyon ve satürasyon izlenir, vücut sıcaklığı rutin izlenmez.
• Dinlenme kalp hızı dakikada 100'ü aşarsa taşikardi söz konusudur.
• Nabız elle sayma, steteskop, EKG veya saatle belirlenir; kol ergometresi nabız ölçme yöntemi değil, egzersiz aletidir.

Antropometri ve vücut kompozisyonu

• Beden kitle indeksi, kilogram cinsinden kütlenin metre cinsinden boyun karesine bölünmesiyle bulunur.
• Kaliper ölçümünde değer okunurken deri çimdiklenmeye devam edilir; parmaklar gevşerse deri kayar ve sonuç bozulur.
• Ölçülen kişinin rahat olması gerekir; gergin olduğu ölçüm doğru sayılmaz.
• Gonyometre eklem hareket açıklığını ölçer, vücut kompozisyonu yöntemi değildir.

Postür

• Yandan bakıldığında boyun ve bel öne dışbükey (lordoz), sırt arkaya dışbükey (kifoz) olur.
• Yan postür analizinde referans noktalarından biri trochanter major'dur.
• Statik postür hareketsiz duruşlardır; kanepede uzanmak örnektir.
• Kas zayıflığı, ağrı, spazm ve kas kısalığı düzeltilebilir nedenlerdir; yapısal anomali kalıcıdır.
• Kötü postür kalp ve akciğere ayrılan alanı daraltır, solunum ve dolaşımı olumsuz etkileyebilir.
• Gerilme refleksi omurilik düzeyinde merkezi kontrol öğesidir; retina, yarım daire kanalları ve golgi tendon organı çevresel algılayıcıdır.

Denge testleri

• Tek ayak üzerinde durma ve leylek (stork) testi statik dengeyi ölçer; leylek testi en fazla 60 saniye değerlendirilir.
• Yıldız ve Y denge testlerinde skor: uzanma mesafesi / bacak uzunluğu x 100.
• Tandem yürüyüş testi genellikle gözler açıkken uygulanır.
• Romberg, tandem ve yıldız testleri klasik yöntemlerdir; sensörlü platformlu dijital denge testi en güncel yöntemdir.
• Bilgisayarlı sistemler dengeyi 8 yönde değerlendirir; puan yükseldikçe denge iyileşir, düşme riski azalır.

Reaksiyon zamanı

• Reaksiyon süresi, uyarana çabuk karşılık verebilme yeteneğidir.
• Hick Kanunu: uyaran veya seçenek sayısı arttıkça tepki süresi uzar.
• Uyaran türü ve şiddeti, antrenman, motivasyon etkilidir; zemin reaksiyon süresini değil sonraki hareketi etkiler.
• Motivasyon iç etken, iklim ise sporcudan bağımsız dış etkendir.
• La Fayette cihazı elektronik ve dijitaldir, milisaniye ölçer, ışık ve ses uyaranı sunar.
• Aynı antrenmanın düzenli tekrarı öğrenme yoluyla reaksiyon zamanını kısaltır.

Sürat, çeviklik ve sıçrama

• Sürat testleri saniye cinsinden, çoğunlukla salise hassasiyetiyle kaydedilir.
• İllinois testi yön değiştirme hızını ölçer.
• Bosco testi sıçrama bataryasıdır; havada kalış süresi ergojump ile ölçülür, dizler 90 derece bükülür.
• Lewis dikey sıçrama testi patlayıcı ve anaerobik gücü ölçer, kardiyovasküler dayanıklılığı ölçmez.
• Margaria-Kalamen testi 9 basamaklı merdivenin hızlı çıkılmasıyla anaerobik gücü değerlendirir.

Aerobik güç ve dayanıklılık testleri

• Mekik koşusu (beep test): 20 metre arayla gidiş-dönüş, 23 seviye, 8,5 km/s başlangıç, her seviyede 0,5 km/s artış; VO2max kestirilir.
• Yo-yo recovery testinde dinlenme 10 sn, endurance testinde 5 sn'dir.
• 30-15 aralıklı fitness testi: 30 sn yüklenme, 15 sn dinlenme.
• Vameval testi dairesel parkurda konilerle maksimum aerobik hızı belirler.
• Anaerobik eşik ventilasyondaki doğrusal olmayan artışın başladığı noktayla belirlenebilir; 2 mM/L laktat aerobik eşiğe karşılık gelir.
• Laktat örneği kulak memesi veya parmak ucundan alınır.

Anaerobik testler ve branş becerileri

• Wingate testi alaktasit ve laktasit anaerobik güç ve kapasiteyi ölçer.
• RAST'ta her sprint 35 m'dir; sürelerin birbirine yakın olması düşük yorgunluk indeksini gösterir.
• Voleybol bataryası: parmak pas, manşet pas ve servis testi; manşet pasta 10 deneme yapılır.
• Servis testi puanlamasında servis karşılamada W şekli esas alınır.
• AAHPERD basketbol beceri testi 10-22 yaş içindir.
• Performans testleri antrenmanı tek tip hâle getirmek için değil, bireye uygun programlamak için kullanılır.

Beden kitle indeksi

Vücut kütlesinin boyun karesine bölünmesiyle bulunan değerdir (kg/m²).

Taşikardi

Dinlenme kalp hızının dakikada 100'ün üzerinde olmasıdır.

Lordoz

Boyun ve bel bölgesinin öne doğru dışbükey eğriliğidir.

Kifoz

Sırt bölgesinin arkaya doğru dışbükey eğriliğidir.

Statik denge

Hareketsiz durumda dengeyi koruma becerisidir; leylek ve tek ayak testleriyle ölçülür.

Hick Kanunu

Seçenek veya uyaran sayısı arttıkça reaksiyon zamanının uzadığını belirtir.

Reaksiyon zamanı

Uyarıcıya karşılık vermek için geçen süredir; bilişsel ve nörolojik bir süreçtir.

VO2max

Maksimum oksijen kapasitesidir; mekik koşusuyla tahmin edilir.

Anaerobik eşik

Ventilasyonun doğrusal olmayan biçimde artmaya başladığı nokta ile belirlenebilir.

Yorgunluk indeksi

RAST'ta maksimum ve minimum güç arasındaki farkı gösterir; düşükse performans korunmuştur.

Propriosepsiyon

Kas-iskelet ve sinir sisteminin duyarlılığıdır; dijital denge testiyle sınanır.

• Yo-yo recovery (10 sn) ile endurance (5 sn) dinlenme sürelerini karıştırmamak gerekir.
• Statik denge testleri (leylek, tek ayak) ile dinamik testler (yıldız, Y) ayrılmalıdır.
• Hick ifadesi uyaran sayısına, zemin ve iklim gibi etkenler ise reaksiyonun dışındaki sürece işaret eder.
• Doktor yorumu gerektiren klinik testler ile antrenörün yorumlayabileceği temel taramalar ayrı tutulmalıdır.
• Olumsuz ifade soran sorularda (yer almaz, hatalıdır) doğru bilgiyi bilip aykırı şıkkı elemek gerekir.