AUZEF Resim Sanatı Tarihi Çıkmış Sorular

Resim Sanatı Tarihi dersi, tarih öncesi mağara resimlerinden Antik uygarlıklara, Bizans ve Orta Çağ Avrupa'sından Rönesans ve Barok'a, ayrıca Türk-İslam minyatür ve duvar resmi geleneğine uzanan geniş bir dönemi ele alır. Teknikler, sanatçılar ve eserlerin dönemle eşleştirilmesi sınavın temelini oluşturur.

Resim teknikleri

• Tempera: yumurta bağlayıcılı pigmentle ahşap panoya yapılan, çabuk kuruyan ve dayanıklı yöntem; yağlı boyadan önce yaygındı.
• Fresk: taze kireç sıvaya sürülen boya, sıva kuruyunca duvara kalıcı biçimde bağlanır.
• Enkaustik: pigmentlerin sıcak balmumuyla karıştırılması; Mısır lahitleri ve Fayum portrelerinde kullanıldı.
• Minyatür: suya dayalı boya ve ince fırçayla kitap süsleme; gölge, derinlik ve perspektif yoktur, figür boyutu önemine göre belirlenir.

İlk çağlar ve Antik uygarlıklar

• Chauvet-Pont-d'Arc mağarasında kazıma tekniği ilk kez görülür; baykuş figürü de burada yer alır.
• Zambaklı Prens freski Girit'teki Knossos Sarayı'na aittir ve Minos uygarlığının eseridir.
• Pompeii duvar resimleri Roma dönemine aittir; Vezüv patlamasıyla kül altında kalmış, dört stille sınıflandırılmıştır.
• Roma sanatı heykel, resim ve mimaride büyük ölçüde Yunan kültürüne dayanır.

Bizans ve erken Orta Çağ Avrupası

• Büyük Saray taban mozaikleri erken Bizans sanatının güzel örneğidir ve İstanbul'da, Sultanahmet'te bulunur.
• Kapadokya'da Göreme, Tokalı, Çarıklı, Elmalı ve Karanlık kiliseleri freskleriyle ünlüdür.
• Alahan Manastırı Kapadokya'da değil, Mersin'in Mut ilçesindedir.
• Merovenj sanatı en iyi minyatürlerde izlenir: dinî metinler stilize hayvan ve bitki motifleriyle süslenmiştir.
• Ottonyen sanat, 950-1050 arasında Karolenj geleneği ile Bizans etkisinin birleşmesiyle doğmuştur.

Erken ve Yüksek Rönesans

• Botticelli, Floransalı Erken Rönesans ustasıdır; La Primavera mitolojik figürlerle baharı alegorik biçimde işler.
• Leonardo da Vinci, Milano'da Son Akşam Yemeği'ni Ludovico Sforza'nın isteğiyle manastır duvarına yapmıştır.
• Leonardo'nun Ermin Kürklü Kadın portresi Cecilia Gallerani'yi gösterir ve bugün Krakow'dadır.
• Raphael, Vatikan'daki Stanza della Segnatura'da Atina Okulu freskini yapmış, uyum ve perspektifte ustalaşmıştır.
• Gentile Bellini, Fatih'in isteğiyle 1479'da İstanbul'a gelmiş, padişahın portrelerini yapmıştır.

Barok ve Hollanda Altın Çağı

• Caravaggio, ışık-gölge karşıtlığını (kiaroskuro/tenebrizm) çarpıcı kullanmış, azizleri sıradan halktan insanlar gibi resmetmiştir.
• Poussin, İncil ve klasik edebiyat konularını işler; çizgi ve kompozisyonu renkten üstün tutan akılcı bir anlayışı vardır.
• Poussin'in Arkadya Çobanları yaşam, ölüm ve ahlak üzerine düşündürür.
• Rembrandt, ışık ressamı olarak anılır; Gece Devriyesi ve Dr. Tulp'un Anatomi Dersi ile grup portrelerine hareket getirmiştir.

Türk-İslam resmi

• Leşker-i Bazar (Gazneli sarayı) taht salonunda 44 askerin tempera duvar resimleri bulunur.
• Kasr el-Hayr el-Garbi sarayı Emevi dönemine aittir; freskleri ve mozaikleri Sasani ile Bizans etkisini taşır.
• Siyah Kalem, Orta Asya Şaman dünyasını gerçekçi ve grotesk çizgiyle işleyen gizemli bir nakkaştır.
• Nakkaş Sinan'a atfedilen Gül Koklayan Fatih, 15. yüzyıl Osmanlı portresinin öncü örneğidir.
• Nakkaş Osman, II. Selim devrinde Sigetvar Seferi için yirmi minyatür yapmış, klasik Osmanlı üslubunu zirveye taşımıştır.

Tempera

Pigmentlerin yumurta ile bağlandığı, ahşap panoda kullanılan eski boyama yöntemi.

Fresk

Islak kireç sıva üzerine yapılan ve boyanın duvara işlediği kalıcı duvar resmi tekniği.

Enkaustik

Pigmentin eritilmiş balmumuyla karıştırıldığı teknik; Fayum portreleri örnektir.

Minyatür

Elyazması kitapları süsleyen, düz ve gölgesiz, perspektifsiz resim sanatı.

Nakkaş

Minyatür ve süsleme işini yapan sanatçı.

Kiaroskuro

Işık ile gölgenin sert karşıtlığına dayanan anlatım; Caravaggio ile özdeşleşmiştir.

Sfumato

Hatları yumuşatan geçiş tekniği; Leonardo'nun portrelerinde görülür.

Merovenj sanatı

5.-8. yüzyıllarda Galya'da Frank hanedanı döneminin, en çok minyatürlerde izlenen sanatı.

Ottonyen sanat

Saksonya Hanedanı döneminde Karolenj ve Bizans etkilerinin birleştiği Batı Avrupa sanatı.

Pompeii Stilleri

Roma dönemi Pompeii duvar resimlerinin dörde ayrılan sınıflandırması.

• Leonardo hem Son Akşam Yemeği hem Ermin Kürklü Kadın sorularında cevap olabilir; ikisi de Ludovico Sforza bağlantılıdır.
• Tempera, fresk ve enkaustik karıştırılmasın: bağlayıcı sırasıyla yumurta, taze sıva ve balmumudur.
• Alahan Kapadokya'da değildir; Mersin Mut'tadır. Olumsuz sorularda bu ayrıma dikkat edilmeli.
• Dönem eşleştirmesi önemlidir: Pompeii Roma, Kasr el-Hayr Emevi, Leşker-i Bazar Gazneli, Zambaklı Prens Girit.
• Caravaggio ışık-gölge ve sokak insanı, Rembrandt ışık ve grup portresi, Poussin akılcı ve ahlaki konularla ilişkilidir.