AUZEF Sporda Stratejik Yönetim Çıkmış Sorular

Ders, spor kuruluşları ve işletmelerde stratejik yönetimin temellerini anlatır: vizyon, misyon, amaç ve hedef kavramları, çevre analizleri, liderlik ve etik ilkeleri, ayrıca sporun toplumsal boyutu (rekreasyon, sağlık, organizasyonlar) ele alınır.

Strateji ve stratejik yönetimin temelleri

• Strateji, Yunanca ordu yönetme sanatından gelir; kaynakları bir hedefe yöneltmek anlamına gelir.
• Uzun vadeli amaçları saptama, eylem planlarını kabul etme ve kaynakları dağıtma strateji tanımıdır.
• Stratejik yönetim vizyon, misyon, amaç ve hedeflerin belirlenip gerçekleştirilmesi sürecidir; nepotizm bu kavramlardan değildir.
• Drucker, Anthony, Andrews ve Chandler bu alanda çalışmış düşünürlerdir.
• İç ve dış çevre incelemesi strateji geliştirme ve planlama aşamasında yapılır.

Vizyon, misyon, amaç ve hedef

• Vizyon, kurumun gelecekte ulaşmak istediği ideal konumu gösteren ilham verici uzun vadeli hayaldir.
• Misyon, işletmenin bugünkü varlık nedenini, işini, hitap ettiği kitleyi ve yaklaşımını anlatır.
• Amaç genel yönelişi ifade eder ve misyonla uyumlu stratejik niyeti dile getirir.
• Hedef, amacın sayısal, süreye bağlı ve ölçülebilir alt adımlarıdır.
• Konsolidasyon evresinde kişiler değişse de aynı vizyon, misyon ve stratejik yön sürdürülür.

Çevre analizleri: PEST, PESTEL, SWOT

• PEST dış çevreyi inceler: politik, ekonomik, sosyal, teknolojik etkenler.
• PESTEL, PEST'e çevresel ve yasal boyutların eklenmesiyle oluşmuştur; yeşil işletme anlayışı çevresel boyuta aittir.
• Hükümet politikaları ve siyasi istikrar politik etmendir; döviz kurları ve faiz oranları ekonomik etmendir.
• SWOT güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditleri birlikte değerlendirir.
• Sosyal etmenler demografi, eğitim düzeyi ve yaşam tarzını kapsar.

İşletmenin amaçları ve sorumlulukları

• Ekonomik hedefler süreklilik, gelir, kâr ve büyümedir; sosyal sorumluluk ekonomik hedef sayılmaz.
• Siyaset işletmenin başlıca amaçlarından değildir.
• Ekonomik gelişmenin yanında sosyal ve çevresel sorumluluk fikri 1960'larda işletme yazınına girmiştir.
• Ekolojik dengeyi korumak çevresel sorumluluk, doğanın korunması çevresel sürdürülebilirlik kapsamındadır.
• Tek ürüne uzmanlaşma iç büyüme türüdür.

Liderlik, karar verme, etik ve denetim

• Stratejik liderlik, köklü ve kalıcı değişimi kurum yapısına yerleştirmeyi kapsar.
• Aristo'ya göre erdemler adalet, tedbirlilik, ölçülülük ve metanettir; duyarsızlık erdem değildir.
• Nominal Grup Tekniğinde üyeler konuşmadan fikir yazar, sonra oylama yapılır.
• Q Sort öncelik belirleme ve sıralama tekniğidir.
• Nesnellik ilkesi, ücret gibi kararlarda duygusal etkileri önler; etik, topluluğun benimsediği davranış kurallarıdır.
• Çağdaş denetim hatayı bulmaktan çok önlemeye yönelik geri bildirim mekanizmasıdır.

Rekreasyon, sağlık ve engelli sporu

• Rekreasyon, zorunluluklar dışındaki boş zamanın gönüllü etkinliklerle yenilenme amacıyla kullanılmasıdır; iş seyahati sayılmaz.
• Grup etkinliklerinin yararlarından biri sosyalleşmedir.
• Hareketsiz yaşam biçimi sedanter yaşamdır.
• Obezite, yağ kütlesinin aşırı artması ve VKİ'nin 30'u geçmesidir.
• Ludwig Guttmann, omurilik felçli askerlerin tedavisinde spordan sistemli yararlanan öncüdür.

Güreş stratejileri ve spor etiği

• Teknik kadroların uluslararası ölçülerde rekabet edebilir hale gelmesi güreşin hedeflerindendir.
• Hakem ve antrenör yeterlilik ölçütleri kalite başlığındadır.
• Eğitim merkezlerinin çoğaltılması altyapı stratejisidir.
• Başarılı sonuçlarla millî spor olma iddiasını kabul ettirmek performans geliştirme stratejisidir.
• Doping, adil rekabet ve sağlık değerlerine aykırı olduğundan temel ahlak ilkesiyle ilişkilidir.

Spor organizasyonları ve endüstri

• İstanbul Olimpiyat Oyunlarına hiç ev sahipliği yapmamıştır; FIBA, salon atletizm ve WTA turnuvalarına yapmıştır.
• Tokyo 2020'de 33 spor dalı vardı; beyzbol/softbol, karate, kaykay ve spor tırmanışı yeni girdi, dans 2024 Paris programındadır.
• McDonald's 41 yıllık olimpiyat sponsorluğunu 2017'de bitirmiştir.
• 1985 Heysel faciasında Liverpool-Juventus finalinde 39 kişi ölmüştür.
• Margaret Thatcher futbolu holiganizmden arındırmayı savunmuştur; spor endüstrisi yaklaşık 1,8 trilyon dolardır.

Strateji

Uzun vadeli hedeflere ulaşmak için kaynakları yöneltme ve eylem planı belirleme sanatıdır.

Vizyon

Kurumun gelecekte ulaşmak istediği ideal konumdur.

Misyon

İşletmenin bugünkü varlık nedenini ve ne yaptığını anlatan temel bildiridir.

Hedef

Amacın ölçülebilir, süreye bağlı somut hâlidir.

PEST

Politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik dış çevre analizidir.

SWOT

Güçlü, zayıf yönler ile fırsat ve tehditleri birlikte değerlendiren analizdir.

Rekreasyon

Boş zamanın kendini yenilemek için gönüllü etkinliklerle geçirilmesidir.

Sedanter yaşam

Fiziksel olarak aktif olmayan, hareketsiz yaşam biçimidir.

Obezite

Vücutta sağlığı bozacak ölçüde aşırı yağ birikmesidir.

Konsolidasyon

Kurulan yapının kişilerden bağımsız, kararlı ve sürekli işlemesinin güvence altına alındığı evredir.

Nominal Grup Tekniği

Üyelerin konuşmadan fikir yazıp sonra oyladığı karar tekniğidir.

Etik

Bir topluluğun benimsediği davranış kurallarıdır.

• Vizyon gelecekteki ideal durumu, misyon bugünkü varlık nedenini anlatır; karıştırılmamalıdır.
• PEST yalnızca dış çevreyi, SWOT hem iç hem dış çevreyi inceler.
• Döviz kuru ve faiz ekonomik etmendir; politik veya sosyal sayılmaz.
• Amaç genel ve soyuttur, hedef ölçülebilir ve süreye bağlıdır.
• Olimpiyat sorularında İstanbul'un hiç ev sahipliği yapmadığı, dansın Tokyo'da değil Paris'te olduğu akılda tutulmalıdır.