AUZEF Sürü Sağlığı Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, süt sığırcılığı ve küçükbaş işletmelerinde hayvan sağlığının korunmasını, sağım hijyenini, mastitis ve ayak sorunlarını, kayıt tutmayı ve hastalıkların ekonomik etkilerini ele alır. Ayrıca buzağı ve kuzu bakımına, üreme performansına ilişkin ölçütler de işlenir.

Sağım hijyeni ve mastitis

• Pre dipping, sağımdan önce memelerin bir solüsyona daldırılmasıdır; amaç hijyeni artırmak ve mastitisi denetlemektir.
• Memeleri kurulayan havlular kuru olmalıdır; ıslak havlu enfeksiyon riskini yükseltir.
• Sağımda alkol doğrudan kullanılmaz; özel solüsyonlar ve tek kullanımlık havlular tercih edilir.
• Ayak banyosu mastitis nedeni değildir ve sağım hijyeni önlemi sayılmaz; barınak ve ayak sağlığıyla ilgilidir.
• Staphylococcus aureus sağlıklı sütte bulunmaz; mastitise yol açabilen patojendir.

Süt kalitesi ölçütleri

• Somatik hücre sayısını sağım uygulamaları ve çevre koşulları belirler; gebelik doğrudan etkili değildir.
• Çiğ sütte toplam bakteri sayısı üst sınırları sırasıyla ABD 200.000, AB 100.000, Türkiye 100.000 adet/ml'dir.

Ayak sağlığı

• Ayak sorunları çoğunlukla çevre ve barınma koşullarından kaynaklanır; yavru doğum ağırlığı neden değildir.
• Püskürtmeli fanlar serinletme içindir, tırnak sağlığı planlamasına girmez.
• Ayak sorunları buzağılama aralığını uzatır ve verimi düşürür; aralığın kısalması zarar kalemi olamaz.
• Tedavisi tamamlanan topal inek, hastalık öncesi süt verim düzeyine geri döner.

Kayıt tutma ve ayıklama

• Kayıt tutmak için özel eğitim şart değildir; verilerin dikkatle girilmesi yeterlidir.
• Süt verimi kayıtları en güvenilir biçimde her gün tutulur.
• Doğum kilosu, sütten kesim, altıncı ay ve bir yaş tartıları, ilk tohumlama ve ölüm bilgileri büyüme kayıtlarındadır.
• Ayıklama hayvanın kendi özelliklerine göre yapılır; işletmenin yeri ölçüt değildir.

Hastalık ekonomisi

• Artan iş gücü ihtiyacı dolaylı maliyettir, doğrudan maliyet sayılmaz.
• Döl veriminin düşüklüğünden doğan kayıplar sayılırken iş gücü masrafı listede yer almaz.
• Hastalıkların işletmeler arasında yayılışı epidemiyolojinin konusudur, hayvan sağlığı ekonomisinin değil.
• Hastalıklara en sık doğumdan sonraki 1-2 ayda rastlanır; bağışıklık bu dönemde zayıflar.

Kuru dönem, buzağı ve kuzu bakımı

• İdeal kuru dönem 60 gündür; inek doğuma hazırlanır, süt bezi dokusu yenilenir.
• Kolostrum ilk saatte verilmelidir; bağırsaklarda immunoglobülin emilimi en yüksek bu dönemdedir.
• Kuzusuyla barınan koyun için normal tabanlı ahırda en az 1,4 metrekare alan gerekir.

Üreme ölçütleri

• İdeal buzağılama aralığı 12-13,5 aydır.
• Düvelerin tohumlanacağı dönemde cidago yüksekliği en az 125 cm olmalıdır.

Pre dipping

Sağımdan önce memelerin dezenfekte edici solüsyona batırılması.

Mastitis

Meme dokusunun iltihabı; hijyen eksikliği ve patojenlerle ilişkilidir.

Somatik hücre sayısı

Sütteki hücre düzeyi; sağım uygulamaları ve çevre koşullarından etkilenir.

Kuru dönem

Doğum öncesi sağımın bırakıldığı, süt bezinin yenilendiği süre; ideali 60 gün.

Kolostrum

Doğumdan sonraki ilk süt; buzağıya antikor sağlar.

İmmunoglobülin

Kolostrumla alınan antikorlar; emilim ilk saatlerde en yüksektir.

Buzağılama aralığı

Art arda iki buzağılama arasındaki süre; ideali 12-13,5 ay.

Cidago yüksekliği

Düvenin tohumlanma uygunluğunda bakılan gelişim ölçüsü; en az 125 cm.

Doğrudan ve dolaylı maliyet

Hastalığın doğrudan zararları ile iş gücü artışı gibi dolaylı kayıplar ayrı değerlendirilir.

Epidemiyoloji

Hastalıkların işletmeler arasında yayılışını inceleyen alan.

Büyüme kayıtları

Doğum kilosu, tartılar, tohumlama yaşı ve ölüm bilgilerini içeren kayıt grubu.

• Ayak banyosu ve püskürtmeli fan seçenekleri sağım hijyeni ya da mastitisle ilgili sorularda çoğunlukla yanlış şıktır.
• Doğrudan maliyet ile dolaylı maliyet karıştırılmamalıdır; iş gücü artışı dolaylıdır.
• Epidemiyoloji yayılışı, hayvan sağlığı ekonomisi ise maliyetleri inceler.
• Kısalan buzağılama aralığı gibi olumlu ifadeler zarar kalemi sorularında genellikle doğru dışı şıktır.
• Olumsuz kökte (yer almaz, yanlıştır) doğru bilgi değil, uymayan seçenek aranır.