AUZEF Temel Arama Kurtarma Çıkmış Sorular

Temel Arama Kurtarma dersi; afet ve acil durum yönetiminin aşamalarını, deprem bilgisini, ulusal ve uluslararası kurumları ile arama kurtarma operasyonunun işleyişini, kamp ve lojistik düzenini ele alır.

Afet yönetimi ve afet kavramı

• Heyelan riskini azaltmak için yapılan ağaçlandırma gibi çalışmalar önlem aşamasına girer.
• Olay yaşanmadan önce kurumların yaptığı tüm hazırlıklara ön planlama denir.
• Etkisi yerel kalmayıp küresel sorunlara yol açan olay afet sayılır; 2010 Eyjafjallajökull patlaması örnektir.
• Afetler etki düzeyine göre sınıflandırılır; ulusal müdahale 4 seviyede yürütülür ve 3. seviyede ulusal destek gerekir.

Kurum ve kuruluşlar

• AFAD, ülkede afet ve acil durum hizmetlerinin planlanması, eşgüdümü, denetimi ve eğitiminden sorumludur.
• OCHA, uluslararası düzeyde ortak strateji, ihtiyaç değerlendirmesi, kaynak harekete geçirme ve koordinasyon araçlarını yönetir.
• İSUDAK, hem yurt içi hem yurt dışı müdahalelere katılan ilk üniversite kökenli arama kurtarma ekibidir.
• UNDAC bileşenleri arasında ilk haber alma yer almaz.

Deprem bilgisi ve dalgalar

• Aletsel büyüklük (magnitüd), depremde açığa çıkan enerjiyi ölçer; hasarı ölçen değer şiddettir.
• Artçı deprem ana depremden sonra oluşur ve ana depremden daha küçüktür.
• Rayleigh dalgaları yüzey dalgasıdır ve en çok yıkıma neden olur.
• P ve S dalgaları yer içinde ilerleyen cisim dalgalarıdır.

Mercalli şiddet ölçeği

• Mercalli ölçeği depremin yarattığı etkiyi, yani şiddeti derecelendirir.
• 12. derecede tam yıkım olur, yapıların büyük bölümü ağır hasar görür.
• 12. derecede yer şekilleri değişir ve dalgalar gözle görülür.
• Bu derecede ivme 9800 mm/s² değerinin üzerindedir.

Operasyon aşamaları

• Çağrı aşamasında temel bilgiler alınır, olay türüne uygun malzeme hazırlanır ve intikal emri beklenir.
• Planlama ve strateji aşamasında eski planlar ile güncel veriler birlikte değerlendirilir.
• Enkazda önce arama ekipleri çalışır; kimin nerede olduğunu belirler, sonra kurtarma ekipleri devreye girer.

Kazazedeye müdahale

• Göçük altındaki kazazedeye ilk temasta crush sendromu riski nedeniyle damar yolu açılıp serum başlanır.
• Doğada kaybolan biri bulunursa kurtarma ekibine haber verilir ve ekibin gelmesi beklenir.
• Amaç yaralının durumunu kötüleştirmemektir.

Kamp, lojistik ve park yeri

• Kamp yola yakın, fakat afet merkezinden biraz uzakta kurulmalıdır.
• Park yeri sıradan görünse de çalışmaların başarısını etkiler; giriş çıkışları iyi planlanmalıdır.
• Park yeri kampa yakın ve olası olaydan zarar görmeyecek bir noktada olmalıdır.
• Revirde yardımcı personel olarak çalışmak lojistik biriminin görevi değildir.

AFAD

Ülkedeki afet ve acil durum hizmetlerini planlayan, eşgüdümleyen, denetleyen ve eğitimini yürüten kurumdur.

OCHA

İnsani yardım işlerinin koordinasyonu için çalışan uluslararası kuruluştur.

İSUDAK

İstanbul Üniversitesi'nin, ulusal ve uluslararası afetlere katılan arama kurtarma ekibidir.

Ön planlama

Olay olmadan önce yapılan tüm hazırlık çalışmalarıdır.

Önlem

Afet riskini azaltmaya yönelik çalışmalardır, ağaçlandırma gibi.

Artçı deprem

Ana depremi izleyen, ondan daha küçük sarsıntıdır.

Aletsel büyüklük

Depremde açığa çıkan enerjinin ölçüsüdür, magnitüd olarak da bilinir.

Şiddet

Depremin yarattığı hasarın ve etkinin derecesidir; Mercalli ölçeğiyle belirlenir.

Rayleigh dalgaları

En yıkıcı etkiye sahip yüzey dalgalarıdır.

Crush sendromu

Uzun süre ezilme altında kalanlarda görülen risktir; erken serum desteği gerektirir.

Çağrı aşaması

Personelin ilk bilgiyi aldığı, hazırlandığı ve intikal emrini beklediği aşamadır.

• Aletsel büyüklük enerjiyi, şiddet ise hasarı ve etkiyi anlatır; ikisi karıştırılmamalıdır.
• Cisim dalgaları (P ve S) yer içinde ilerler; en yıkıcı olan yüzey dalgası Rayleigh dalgalarıdır.
• Önce arama, sonra kurtarma ekipleri göreve başlar.
• Kamp yola yakın ama afet merkezinden uzak seçilir; park yeri kampa yakın ve güvenli olmalıdır.
• Olumsuz kökler (yer almaz) içeren sorularda UNDAC ve lojistik görevlerinde dışarıda kalan seçeneği bulmak gerekir.