AUZEF Uluslararası Lojistik Çıkmış Sorular

Uluslararası lojistik dersi; taşıma modlarını (kara, deniz, hava), konteyner tiplerini, teslim şekillerini, navlun hesabını, freight forwarder ve dış kaynak kullanımı uygulamalarını, ayrıca Türkiye'nin dış ticaret yapısını ele alır.

Dış kaynak kullanımı ve lojistik hizmet sağlayıcılar

• Dış kaynak kullanımında süreç başka firmaya devredilir; işletmenin süreç üzerindeki doğrudan kontrolü artmaz, bir ölçüde azalır.
• Bilgi riski, taraflar arasında yanlış, eksik veya geç paylaşılan bilgiden doğar; gecikme ve hatalı teslimata yol açabilir.
• 3PL, depolama, nakliye, gümrükleme gibi lojistik işlerin uzman bağımsız firmalara bırakılmasıdır; işletme asıl yeteneğine odaklanır.
• Sistem hizmet sağlayıcıları tek bir müşteriye özel, uçtan uca bütünleşik çözümler kurar.
• Offshoring, süreçlerin belirli bir kısmının maliyet avantajı için başka ülkeye taşınmasıdır; tüm hizmetlerin yurt dışına kayması gerekmez.

Freight forwarder firmaları

• Standart yüklerin yanı sıra gabari dışı ve uzmanlık isteyen proje yüklerinin taşınmasında rol alır.
• Taşımayı organize eder, uygun fiyat sağlar, kombine taşıma seçenekleri oluşturur.
• Türkiye'de gümrükleme yetkili gümrük müşavirlerince yapılır; ihracatçı ve ithalatçının gümrüklemeyi tek başına yürütmesi forwarder tercih gerekçesi değildir.

Karayolu taşımacılığı

• FTL, tek alıcıya ait tam kamyon dolusu yükün kesintisiz taşınmasıdır; transit süre ve hasar riski azalır.
• LTL, kamyonu dolduramayan yüklerin aynı güzergâhtaki diğer yüklerle birleştirildiği parsiyel taşımadır.
• Karayolu hacimsel ağırlık hesabında 1 m³ = 333 kg kabul edilir.
• CMR, uluslararası karayolu taşıma belgesidir; denizyolu masrafı değildir.

Denizyolu, konteyner ve havayolu

• Reefer konteyner soğutma ünitesiyle et, meyve, sebze, ilaç gibi ürünleri belirli sıcaklıkta taşır.
• Open Top konteynerin üstü açıktır, genelde brandayla kapatılır, yan panelleri vardır; tavanı ve yan paneli olmayan tür Flat Rack'tir.
• ISPS, ordino, gemiye yükleme ve konşimento denizyolunda olağan masraf kalemleridir.
• Havayolunda MOC, havayolu konşimento ücretidir.
• Havayolu hızlı ve güvenlidir; ancak birim taşıma maliyeti en yüksek moddur.

Navlun ve teslim şekilleri

• Chargeable Weight, gerçek ve hacimsel ağırlıktan büyük olanı esas alır; hafif ama hacimli yükteki hacim kaybı ücrete yansır.
• FOB'da risk ve masraflar, mal yükleme limanında gemiye yüklendiği anda satıcıdan alıcıya geçer.
• EXW'de satıcı malı kendi iş yerinde alıcıya hazır tutar; yükleme, ihracat gümrüğü, ana taşıma ve sigorta alıcıya aittir.

Tedarik zinciri ve performans

• Tedarik zinciri yönetimi üretim, dağıtım, satış ve lojistik gibi ürünü tedarikçiden müşteriye ulaştıran faaliyetleri kapsar.
• Pazarlama stratejileri bu kapsamın doğrudan parçası sayılmaz.
• İşletme performansı teknolojik yeterlilikle doğrudan bağlantılıdır; dijitalleşme ve otomasyon hata azaltır, verimi artırır.

Türkiye'nin dış ticareti ve küresel görünüm

• İhracatın büyük bölümü AB ülkelerine gider; coğrafi yakınlık ve Gümrük Birliği etkilidir.
• İhracat kalemleri makine, giyim, ana metal ve ara mallar gibi fiziksel mallardır; yazılım çoğunlukla hizmet ihracatıdır.
• Orta Asya ticaretinin güçlükleri arasında yüksek gümrük vergileri sayılmaz.
• DTÖ 2020 raporuna göre pandeminin dış ticarete zararı en ağır Kuzey Amerika'da öngörülmüştür.
• Önümüzdeki yarım yüzyılda nüfusu artmayacak bölge Avrupa'dır.

Bilgi riski

Yanlış, eksik veya geç paylaşılan bilgiden doğan, dış kaynak ilişkisindeki aksaklık riski.

3PL

Lojistik faaliyetlerin uzman bağımsız firmalara devredilmesi.

Offshoring

Üretim veya hizmetin bir bölümünün maliyet nedeniyle başka ülkeye kaydırılması.

Freight forwarder

Taşımayı organize eden, proje ve kombine taşımaları yöneten aracı lojistik firma.

FTL

Tek alıcının tam araç dolusu yükünün taşınması.

LTL

Araç kapasitesini doldurmayan parsiyel yük taşımacılığı.

Reefer konteyner

Soğutma üniteli, sıcaklık kontrollü konteyner.

Flat Rack

Ne tavanı ne yan paneli olan konteyner tipi.

Chargeable Weight

Gerçek ve hacimsel ağırlıktan büyük olanın navlun hesabında esas alınması.

FOB

Risk ve masrafların mal gemiye yüklenince alıcıya geçtiği teslim şekli.

EXW

Satıcının malı kendi iş yerinde teslim ettiği, tüm yükümlülüğün alıcıda olduğu teslim şekli.

MOC

Havayolu konşimento ücreti.

• FTL ile LTL karıştırılmamalı: FTL tam araç ve tek alıcı, LTL parsiyel ve birleştirilmiş yüktür.
• Open Top ile Flat Rack ayrımı: Open Top'ta yan panel vardır, Flat Rack'te tavan da yan panel de yoktur.
• FOB'da risk gemiye yüklenince, EXW'de satıcının iş yerinde teslimle alıcıya geçer.
• Dış kaynak kullanımında 'kontrol artar' ve offshoring'de 'tüm hizmetler yurt dışına taşınır' ifadeleri yanlış seçeneklerdir.
• Soru kökündeki 'olmayan', 'doğru değildir', 'girmez' gibi olumsuz ifadelere dikkat edilmeli.