AUZEF Yönetim Muhasebesi Çıkmış Sorular

Yönetim Muhasebesi dersi, işletme yönetiminin işlevlerini, maliyet kavramlarını, maliyet davranışlarını, başabaş ve kâr analizini, karar verme, bütçeleme, standart maliyet sapmaları, stok yönetimi ile oran analizini kapsar. Amaç, yöneticilere geleceğe dönük karar bilgisi üretmektir.

Yönetim işlevleri ve yönetim muhasebesi

• Planlama: amaç belirleme, seçenek araştırma, değerlendirme ve ayrıntılı plan hazırlama aşamalarından oluşur.
• Örgütleme: işlerin gruplanması, birim ve yetkilerin yapılandırılması ile personel seçimi (kadrolama) buraya girer.
• Yürütme (yöneltme): talimat verme ve örgütü planlar doğrultusunda harekete geçirme faaliyetidir.
• Finansal muhasebe geçmiş verileri, yönetim muhasebesi gelecek dönem verilerini kullanır.
• Çalışanlar işletme içi, devlet, yatırımcı ve bankalar işletme dışı çıkar grubudur.
• Stratejik yönetim kaynakları etkin ve verimli kullanmaya odaklanır; işletme açık sistem sayılır.

Maliyet kavramları ve sınıflandırma

• Birincil maliyet: direkt ilk madde ve malzeme ile direkt işçiliğin toplamıdır.
• Dönüştürme maliyeti: direkt işçilik ile genel üretim maliyetinin toplamıdır.
• Fabrika kirası, makine amortismanı gibi genel üretim maliyetleri mamul maliyetine girer.
• Reklam, satış elemanı maaşı, yönetici sekreter maaşı gibi üretim dışı giderler dönem maliyetidir.
• Direkt işçilik ürün maliyetidir ve değişken maliyet kalemidir.
• Tükenmiş maliyetler gidere dönüşmüştür; tükenmemiş maliyetlerin gelecekte yararı beklenir.

Maliyet yöntemleri ve gelir tabloları

• Değişken maliyet yöntemi mamule yalnız değişken üretim maliyetlerini yükler.
• Tam maliyet yöntemi birim değişken ve birim sabit üretim maliyetini birlikte yükler; birim sabit pay sabit gider bölü üretim miktarıdır.
• Geleneksel gelir tablosu maliyetleri fonksiyonuna, katkı tipi tablo davranışına göre ayırır.
• Karar almada katkı tipi tablo daha yararlıdır.
• Yükleme oranı, tahmini genel üretim maliyetinin tahmini faaliyet hacmine bölünmesiyle bulunur; sabit ve değişken için ayrı hesaplanabilir.

Maliyet davranışı ve başabaş analizi

• Birim katkı payı satış fiyatından birim değişken maliyet çıkarılarak bulunur; sabit maliyet işin içine girmez.
• Kâr fonksiyonu: K = birim katkı payı × X − sabit maliyet.
• Başabaş miktarı sabit maliyetin birim katkı payına bölünmesidir; başabaş tutarı sabit maliyetin katkı oranına bölünmesidir.
• Hedef kâr için gereken miktar (sabit maliyet + hedef kâr) / birim katkı payıdır.
• Makine yatırımında yeni sabit maliyet ve yeni birim değişken maliyet kullanılır; asgari ek kâr yatırım tutarı × beklenen kârlılıktır.
• En yüksek-en düşük nokta yönteminde birim değişken maliyet maliyet farkının faaliyet farkına bölünmesiyle bulunur; sabit maliyet bundan türetilir.

Karar verme ve ilgili maliyetler

• Geçerli maliyetler seçenekler arasında farklılaşan ve geleceğe ilişkin maliyetlerdir.
• Batmış maliyetler geçmişte katlanılmıştır, karardan etkilenmez ve karar analizinde ihmal edilir.
• Eski makinenin amortismanı ve her seçenekte aynen sürecek ortak sabit giderler alakasızdır.
• Fırsat maliyeti, vazgeçilen en iyi alternatifin kaybedilen net yararıdır.

Bütçeleme ve standart maliyet

• Üretim bütçesi: planlanan satış + dönem sonu stok − dönem başı stok.
• Nakit tahsilat: cari dönem satışının tahsil edilen payı ile önceki dönem satışının kalan payı toplanır.
• Alacak artışı hizmet gelirinden düşülerek tahsilat bulunur.
• Direkt malzeme fiyat sapması satın alınan miktar üzerinden, ücret sapması fiili saat üzerinden hesaplanır.
• Fiili fiyat ya da ücret standardın üstündeyse sapma olumsuz, altındaysa olumludur.

Stok yönetimi ve çağdaş maliyetleme

• Stoklar satış için tutulan mallar, yarı mamuller ile ilk madde ve malzemeleri kapsar.
• Stok yönetimi, stok düzeyini planlama, koordine etme ve denetleme faaliyetidir.
• Ekonomik sipariş miktarı sipariş ve stok tutma maliyetinin toplamını en aza indirir.
• Sürekli envanter yönteminde giriş, çıkış ve kalan stok günü gününe izlenir.
• Hedef maliyetleme pazarın kabul edeceği fiyattan başlar; kaizen sürekli iyileştirmeyle maliyet düşürür.
• Ürün yaşam seyri maliyetlemesi Ar-Ge'den piyasadan çekilmeye tüm ömrü izler.

Finansal oran analizi

• Likidite oranları kısa vadeli borç ve nakit ihtiyacını karşılama gücünü ölçer.
• Varlık devir hızı varlıkların satış yaratmadaki etkinliğini gösterir.
• Faiz karşılama oranı faiz ve vergi öncesi kârın faize bölünmesidir.
• Kâr marjı net kârın satışlara oranıdır.

Birim katkı payı

Satış fiyatı ile birim değişken maliyet arasındaki fark.

Başabaş noktası

Kârın sıfır olduğu satış miktarı veya tutarı.

Dönüştürme maliyeti

Direkt işçilik ile genel üretim maliyetinin toplamı.

Birincil maliyet

Direkt malzeme ile direkt işçiliğin toplamı.

Dönem maliyeti

Üretim dışı olup oluştuğu dönemde gider yazılan maliyet.

Batmış maliyet

Geçmişte katlanılmış, karardan etkilenmeyen maliyet.

Geçerli maliyet

Alternatifler arasında farklılaşan gelecekteki maliyet.

Fırsat maliyeti

Vazgeçilen en iyi seçeneğin yitirilen yararı.

Ekonomik sipariş miktarı

Toplam sipariş ve stok tutma maliyetini en küçük yapan parti büyüklüğü.

Hedef maliyetleme

Müşterinin ödeyeceği fiyattan hedef kârı düşerek maliyeti belirleme yaklaşımı.

Stok bulundurma maliyeti

Stokun bir dönem elde tutulmasından doğan depo, sigorta, bozulma ve faiz maliyeti.

• Planlama, örgütleme ve yürütme aşamaları sık karıştırılır: personel seçimi ve gruplama örgütlemeye, talimat verme yürütmeye aittir.
• Birincil maliyet ile dönüştürme maliyetini ayır: ortak öğe direkt işçiliktir, diğer öğe malzeme ya da genel üretim maliyetidir.
• Tam maliyette sabit üretim gideri mamule girer, değişken maliyette girmez; pazarlama ve yönetim giderleri her ikisinde de dönem giderdir.
• Yatırım sorularında kâr fonksiyonu için yeni sabit maliyet (eski + artış) ve yeni birim değişken maliyet kullanılır; başabaş tutarında katkı oranına bölmeyi unutma.
• Başabaş ve hedef kâr sorularında önce birim katkı payını hesapla, sonra sabit maliyete (varsa hedef kâra) böl.