AUZEF Yönetimde Yeni Yaklaşımlar Çıkmış Sorular

Ders, değişen çevre koşullarında işletmelerin nasıl yönetildiğini ele alır: sistem yaklaşımı, küreselleşme, kalite, bilgi ve öğrenme, yeni organizasyon biçimleri, çağdaş yönetim teknikleri, etik, çevre ve yenilik konularını kapsar.

Sistem yaklaşımı ve çevre

• Klasik yaklaşım iç verimliliğe odaklanır ve kapalı sistem anlayışına dayanır; sistem yaklaşımı ise dış çevreyi de hesaba katar.
• Açık sistemler çevrelerinden etkilenir ve çevredeki değişimlere karşılık verir.
• Sistemin yapısını belirleyen etkenler kendi sınırları içindeyse değişken adını alır.
• Sistem yaklaşımı insan unsurunu göz ardı etmez; bu bir katkı değil eksiklik olurdu.

Küreselleşme ve yeni işletme anlayışı

• Küreselleşmede yalnızca mamuller değil, diğer üretim faktörleri de sınırları aşar.
• Buharlı makinenin icadı 1970 sonrası piyasa değişimlerinin parçası değildir.
• 21. yüzyıl işletmelerini ayıran özellik taşeron çalıştırma ve dış kaynaktan yararlanmadır.
• Geleceğe hazırlık önleyici yaklaşım gerektirir; dikkat yalnızca geçmişe yöneltilmez.

Kalite ve toplam kalite yönetimi

• Beş olimpik sıfır hedefleri arasında sıfır üretim yer almaz.
• Kalite kontrol, TKY'nin temel ilkelerinden biri olarak gösterilmez.
• Kalite belgesi, işletmenin imajını ve satışlarını yükseltme gerekçesini de taşır.
• Yeni ürünler yeni beklentiler doğurur; kaliteyi zorunlu kılan nedenlerden biri budur.
• TKY eleştirileri arasında somut adım, standart ve kılavuz hazırlandığı savı yer almaz.

Bilgi yönetimi ve entelektüel sermaye

• Davenport ve Prusak'ın Beş C'si arasında karıştırma yoktur.
• Bilgi yönetiminin etkili olması için bir strateji ya da plan gerekir.
• Etkin bilgi yönetimi, sinerjiye izin veren bir örgüt yapısı ister.
• Entelektüel sermaye, piyasa değeri ile defter değeri arasındaki farktır; toplamı değildir.
• Skandia pusulasında mülkiyet odağı yoktur; finansal, müşteri, süreç, yenileme-geliştirme ve insan odakları vardır.
• Yapısal sermaye ile ilişkisel sermaye ayrı kavramlardır.

Öğrenen organizasyon

• Örgütsel öğrenmede paylaşılan bilgi reddedilmez, örgütün ortak bilgisi olarak benimsenir.
• Deneyim arttıkça maliyetlerin düşmesi öğrenme (deneyim) eğrisiyle açıklanır.
• Senge'nin beş disiplini: kişisel ustalık, zihinsel modeller, paylaşılan vizyon, takım halinde öğrenme, sistem düşüncesi.
• Öğrenen organizasyon bilgiyi saklamaz, aktarır ve paylaşır; öğrenme çalışanlarla gerçekleşir.

Yeni organizasyon biçimleri ve yönetim teknikleri

• Şebeke yapı klasik yapıdan daha esnek, daha az hiyerarşik ve daha az merkezidir; başarısızlığı büyüme sorunları ve değişime uyumsuzluktan doğar.
• Yığışım (küme) yapısının temeli coğrafi yakınlıktır; sanal haberleşme zorunlu değildir.
• Küçülme müşteri odaklılığı güçlendirmeyi amaçlar; birleşme ve satın alma küçülme değil büyüme stratejisidir.
• Dış kaynak kullanımı çekirdek yetenek dışı işlerin devridir; yeni teknoloji ve bilgiye erişim onun yararıdır.
• Kıyaslama başka sektörlerdeki başarılı uygulamalardan da yararlanabilir ve değişime açıklık ister.
• Değişim mühendisliği yalnızca yapıyı değil tüm süreçleri kökten yeniden tasarlar.

Etik, yönetişim ve çevre

• Kurumsal yönetişimin ilkeleri şeffaflık, adillik, sorumluluk ve hesap verebilirliktir.
• Çalışanlar iç paydaştır; güçlendirme eğitim düzeyi ve beklentisi yüksek çalışanlar nedeniyle gündeme gelir.
• Kârlılık düşerken sosyal sorumluluğu sürdürmek ödünç alınan erdemdir.
• Sürdürülebilirlik gelecek nesillerin kaynaklarını tehlikeye atmadan bugünü geliştirmektir.
• Yenilenebilir kaynaklar da aşırı kullanımla tükenebilir; nüfus azalışı değil artışı küresel sorundur.
• Yeşil yönetim sendikalarla çevre konusunda iş birliğine açıktır.

Yenilik ve yaratıcılık

• Yenilik yapmadan aynı ürünlerle sürekli başarı beklenemez.
• Dış çevreye yönelmek, değişime uyum sağlamak ve yenilik yapmak zorunludur.
• Yaratıcılık yönetilebilir; doğuştan gelen özel bir yetenek olarak görülmez.
• Sıkı kontrol ve maliyet analizi yenilik yönetiminin sorumluluğu sayılmaz.

Değişken

Sistemin yapısını ve işleyişini belirleyen, sistem sınırları içinde kalan etkendir.

Öğrenme (deneyim) eğrisi

Tecrübe biriktikçe verimliliğin artması ve maliyetlerin düşmesidir.

Özyetenek

İşletmeyi rakiplerinden ayrıştıran yeteneklerdir; benzerlik yaratmaz.

Dış kaynaklardan yararlanma

Çekirdek yetenek dışındaki işlerin alanında daha yetkin firmalara devredilmesidir.

Şebeke organizasyon

Esnek, az hiyerarşik ve az merkezi bir iş birliği yapısıdır.

Yığışım (küme)

Belirli bir coğrafi bölgedeki firmaların karşılıklı yarar için çalışmasıdır.

Kıyaslama (benchmarking)

Başarılı uygulamaları, sektör farkı gözetmeden örnek alma yaklaşımıdır.

Değişim mühendisliği

İşletme süreçlerinin köklü ve radikal biçimde yeniden tasarlanmasıdır.

Ödünç alınan erdem

Kâr düşerken sosyal sorumluluk harcamasının gelecekteki kârdan ödünç alınmasıdır.

Sürdürülebilirlik

Yaşam çevresini bugün ve yarın için korurken gelecek kaynakları tehlikeye atmamaktır.

Entelektüel sermaye

Piyasa değeri ile defter değeri arasındaki farktır.

Skandia pusulası

Finansal, müşteri, süreç, yenileme-geliştirme ve insan odaklarından oluşan ölçüm çerçevesidir.

• Sorular çoğunlukla yanlış olanı sorar; ifadedeki mutlak kelimelere (hiç, yalnızca, zorunlu, asla) dikkat edilmeli.
• Yapısal sermaye ile ilişkisel sermaye ve insan sermayesindeki ilişkiler ile değerler boyutları sık karıştırılır.
• Birleşme ve satın alma büyüme stratejisidir; dış kaynak kullanımı ise bu tür bir bünyeye katmanın tersidir.
• İç paydaş (çalışanlar) ile dış paydaşlar ayrımı ve kurumsal yönetişim ilkeleri ile mekanizmaları birbirine karıştırılmamalı.