Anadolu AÖF Üretim Yönetimi Çıkmış Sorular

Üretim Yönetimi dersi; üretimin tanımı, strateji, ürün ve süreç tasarımı, yerleşim, kapasite, verimlilik, kalite, stok, MRP ve tedarik zinciri konularını ele alır. Girdilerin mal ve hizmete dönüştürülmesini rekabet, maliyet ve müşteri beklentisi çerçevesinde inceler.

Üretim, strateji ve rekabet

• Girdileri mal ve hizmete çeviren sisteme üretim denir; rekabet, üretim stratejisi kavramını doğurmuştur.
• Fonksiyonel stratejilerin şirket stratejisine girdi olduğu yaklaşım aşağıdan yukarıya yaklaşımdır.
• Hayes ve Wheelwright modelinin en üst düzeyi Yönlendirme Stratejisidir; üretim üstünlüğü Aşama IV'te elde edilir.
• Ek tesis yatırımı uzun vadelidir; işletme stratejisi fonksiyonel stratejilerin üst düzeyindedir.
• Misyon belirlenirken faaliyet alanı ve müşteri kitlesi sorgulanır; sermaye miktarı bu sorulardan değildir.
• Küreselleşme pazarları genişletir, rekabeti artırır ve işletmeleri birleşmeye yöneltebilir.

Üretim tipleri ve yerleşim düzenleri

• Tek ve benzersiz ürünün belirli sürede çıkarıldığı tip proje tipi üretimdir; uygun yerleşim sabit konumludur.
• Ürüne göre yerleşimde hat dengeleme yapılır, taşıma mesafeleri kısadır ve sabit yatırım en yüksektir.
• Sürece göre yerleşimde malzeme taşıma mesafeleri uzundur.
• Hücresel yerleşim tasarımında üretim akış analizinden yararlanılır.
• Esnek üretim, otomatik yükleme-boşaltmalı sayısal kontrollü benzer tezgâhlardan oluşur.
• Pazara yakınlık yer seçimi unsurudur, tesis içi yerleşim unsuru değildir.

Ürün tasarımı ve geliştirme

• Ürün geliştirme, yeni ürün fikrinin ortaya çıkmasıyla başlar.
• Detaylı tasarım evresinde son tasarım prototip ve deneme üretimi için ayrıntılı spesifikasyona dönüşür.
• Tasarımın 4 C'si yaratıcılık, karmaşıklık, uzlaşma ve seçimdir; müşteri odaklılık yoktur.
• Değer analizi ürünün yapısına değil işlevine odaklanır.
• Dayanıklı tasarımda ürün çevre ve üretim koşullarındaki değişkenliğe duyarsızdır.
• Sunuş evresinde talep ve üretim hacmi düşüktür; üretim makinesi seçimi tasarım adımı sayılmaz.

Kapasite ve verimlilik

• Girdi temelli ölçüler (işgücü saati) çıktıya dayalı kapasite ölçüsü değildir.
• Teorik kapasite etkin kapasiteden küçük olamaz; arızalar etkin kapasiteye yansır.
• Gerçekleşen çıktı bölü etkin kapasite kullanım verimini verir.
• Toplam verimlilik tüm çıktıların tüm girdilere oranıdır; çok faktörlü verimlilikle aynı değildir.
• Hat dengelemede istasyon sayısı toplam görev süresinin çevrim süresine bölünüp yukarı yuvarlanmasıyla bulunur.
• Hawthorne araştırmaları çalışanların yönetim tutumundan etkilendiğini gösterdi.

Kalite yönetimi

• Kalitenin en kapsamlı tanımı kullanım amacına uygunluktur.
• Garvin'in ürün boyutlarında servis görebilirlik vardır; dakiklik, tamlık, nezaket, erişilebilirlik hizmet boyutlarıdır.
• Duyarlılık, hizmette özen ve hataları giderme çabasıdır.
• TKY'de kalite tüm işletmenin işidir, yalnız muayeneye bırakılmaz.
• Sabit örnekte kusur sayısı c kontrol grafiğiyle izlenir; PUKÖ çevrimi Deming'e aittir.
• Ürün ve süreç tasarımı önleme maliyeti bileşenidir; istatistiksel kalite kontrol süreç değişkenliğini ortaya çıkarır.

Stok yönetimi

• Yeniden sipariş noktası günlük talep ile tedarik süresinin çarpımıdır.
• Devresel gözden geçirmede stok sabit aralıklarla kontrol edilir.
• ABC analizi birikimli maliyet yüzdelerine göre sınıflandırır.
• EOQ varsayımları: talep ve tedarik süresi sabit, sipariş tek partide gelir, fiyat miktardan bağımsızdır.
• Talep düzeyi karar değişkeni değil, dışarıdan verilen parametredir.
• JIT sisteminde bilgi akışı Kanban kartlarıyla sağlanır.

MRP ve planlama

• MRP girdileri MPS, ürün ağacı ve stok kayıtlarıdır; çıktısı üretim ve satın alma emirleridir.
• CRP, MRP sonrası gelir ve MRP çıktısını girdi alır; kapalı çevrim MRP onunla oluşur.
• Verilecek sipariş, teslim alınacak siparişin tedarik süresi kadar geriye kaydırılmasıyla bulunur.
• ATP, henüz siparişe ayrılmamış, yeni siparişlere sunulabilir miktardır.
• MRP II üretim kaynakları planlamasıdır; MRP bunun en önemli bileşenidir.

Tedarik zinciri

• Tesis yeri ve kapasitesi kararları tedarik zinciri stratejisi düzeyindedir.
• Zincirdeki aracı sayısı zincir uzunluğunu gösterir.
• Dış tedarikçiden işletme içine malzeme taşınması iç lojistiktir.
• Tedarikçi seçiminde tesis büyüklüğü temel ölçüt değildir.
• Pazarlamacılar tedarik zinciri unsuru sayılmaz; savaş sonrası pazarlar küçülmemiş, genişlemiştir.

Sinerji

Sistemin çıktısının parçaların ayrı ayrı yaratacağı çıktıların toplamından fazla olmasıdır.

Toplam verimlilik

Tüm çıktıların tüm girdilere bölünmesiyle bulunan ölçüdür.

Çevrim süresi

Günlük çalışma süresinin üretim miktarına bölünmesiyle bulunan istasyon süresidir.

Kanban

JIT'de birimler arası bilgi akışını sağlayan kart esaslı araçtır.

EOQ

Sipariş ve stok tutma maliyetlerini dengeleyen ekonomik sipariş miktarıdır.

ATP

Yeni siparişlere açık, henüz bir siparişe bağlanmamış stok ve üretim miktarıdır.

MPS

Ana üretim programı; MRP'nin başlıca girdilerinden biridir.

CRP

MRP planlarının kapasiteyle sınanmasını sağlayan kapasite gereksinim planlamasıdır.

Değer analizi

Ürünün biçiminden çok yerine getirdiği işleve odaklanan tasarım yaklaşımıdır.

PUKÖ

Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al çevrimidir; Deming'le anılır.

• Teorik kapasite arıza süresini içermez; arıza etkin kapasiteyi düşürür.
• MRP girdileri (MPS, ürün ağacı, stok) ile CRP'yi karıştırma; CRP MRP'den sonra gelir.
• Ürün kalite boyutları ile hizmet kalite boyutlarını ayır: servis görebilirlik ürüne, tamlık hizmete aittir.
• Ürüne göre yerleşim ile sürece göre yerleşimin özelliklerini (taşıma mesafesi, hat dengeleme) karıştırma.
• Hesap sorularında çevrim süresi, yeniden sipariş noktası ve EOQ formüllerini ezberle; istasyon sayısı yukarı yuvarlanır.