AUZEF Anatomi Çıkmış Sorular

Anatomi dersi insan vücudunun yapısını, konum terimlerini, düzlem ve eksenleri, hareket sistemini, dolaşım, solunum, sindirim, üriner ve sinir sistemlerini kapsar. Sınavda organların konumu, bölümleri, sinir ve damar ilişkileri ile temel terimler sorulur.

Anatominin tarihi ve genel terimler

• Türkiye'de anatominin kurucusu olarak Mazhar Paşa kabul edilir; kadavra diseksiyonunu eğitime sokmuştur.
• Modern anatominin kurucusu Vesalius'tur; De Humani Corporis Fabrica ile Galen'in hatalarını düzeltmiştir.
• Anterior ön, posterior arka, superior üst, inferior alt, medialis ise orta hatta yakın demektir.
• Anatomik duruşta kişi dik durur, bakış öndedir, kollar yanlarda sarkıktır ve avuç içleri öne bakar.

Düzlemler, eksenler ve eklem hareketleri

• Planum sagittale vücudu sağ ve sol, planum coronale ön ve arka, planum horizontale üst ve alt bölümlere ayırır.
• Axis transversalis soldan sağa uzanır; fleksiyon ve ekstansiyon genellikle bu eksen çevresinde olur.
• Fleksiyonda eklem kolları arasındaki açı küçülür, ekstansiyonda açı büyür.
• Abduksiyon uzvu orta hattan uzaklaştırır; adduksiyon ise yaklaştırır.
• Supinasyon ön kolun avuç içini öne ya da yukarı çevirmesidir.

Hareket sistemi: kemik, eklem ve kaslar

• Femur iskeletin en uzun ve en dayanıklı kemiğidir.
• Mandibula kafatasında hareketli eklem yapan tek kemiktir ve temporal kemikle eklemleşir.
• Diz eklemini femur, tibia ve patella oluşturur; fibula doğrudan katılmaz.
• Humerus, scapula ile omuz, radius ve ulna ile dirsek eklemi yapar.
• Patella en büyük sesamoid kemiktir; sesamoidler tendon içine gömülüdür.
• Biceps brachii güçlü supinatördür; latissimus dorsi kolu geri çeker, içe döndürür.
• Tonus kasın dinlenmede bile sürdürdüğü hafif kasılı durumdur.

Sinir sistemi

• Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten, periferik sinir sistemi kranyal ve spinal sinirlerden oluşur.
• Meninges üç katlıdır: dura mater, arachnoidea mater ve pia mater.
• Talamus koku dışındaki duyuların aktarma merkezidir; koku doğrudan kortekse ulaşır.
• Hypothalamus açlık, susuzluk, uyku ritmi ve hipofiz denetimini yönetir; hipokampüs belleğe katkı yapar.
• Görme uyarılarının kortekste son durağı occipital lobdur.
• Deriden gelen duyu lifleri omuriliğe arka kökten girer; spinal sinir ağlarına pleksus denir.
• N. femoralis plexus lumbalis'ten, N. phrenicus plexus cervicalis'ten köken alır.

Dolaşım sistemi ve kan

• Vena cava inferior alt vücut kanını doğrudan sağ atriuma taşır; renal venler de buraya açılır.
• Mitral kapak sol atrium ile sol ventrikül arasındadır; aort kapağı sol ventrikülde yer alır.
• Kalbin ileti sistemi SA düğüm, AV düğüm, His demeti ve Purkinje liflerinden oluşur.
• Fetüste iki kulakçık arasındaki foramen ovale doğumdan sonra kapanır.
• Büyük dolaşımda temiz kan sol karıncıktan vücuda gider, kirli kan sağ kulakçığa döner.
• Trombositler kanın pıhtılaşmasında görev alır.

Solunum sistemi

• Burun, ağız ve sinüsler üst, trachea, bronşlar ve akciğerler alt solunum yollarıdır; ağız sindirim sistemine aittir.
• Epiglottis yutma sırasında gırtlak girişini örter; adem elmasını cartilago thyroidea oluşturur.
• Alveol solunumun işlevsel en küçük birimidir; akciğeri saran zar plevradır.
• En büyük paranasal sinüs sinus maxillaris'tir; sinus cavernosus ise venöz sinüstür, hava boşluğu değildir.
• Konkalar havayı ısıtıp nemlendirir; septum nasi iki burun boşluğunu ayırır.

Sindirim sistemi

• Karaciğer ve tükrük bezleri kanalın değil, yardımcı (eklenti) organlarıdır.
• Yutak sindirim ve solunum yollarının ortak kavşağıdır.
• Mide ve karaciğer diyaframın altındadır; karaciğer sağ üstte, mide sol tarafta yer alır.
• İnce bağırsak duodenum, jejunum ve ileumdan oluşur; ductus choledochus duodenuma açılır.
• Kalın bağırsak su ve elektrolit emilimini tamamlar; duodenum kalın bağırsak bölümü değildir.
• Pankreasın Langerhans adacıkları insülin ve glukagon salgılar.

Üriner ve üreme sistemi

• Böbrek idrarı oluşturur, üreter taşır, mesane depolar, üretra dışarı atar; testis bu sisteme girmez.
• Sağ böbrek karaciğer nedeniyle soldan daha aşağıdadır.
• Üreterde üç fizyolojik daralma yeri vardır.
• Döllenme en sık tuba uterinanın ampulla bölümünde gerçekleşir.
• Karın boşluğunu ve bağırsakları peritonun saran zarı örter.

Meninges

Beyin ve omuriliği saran üç katlı koruyucu zar sistemidir.

Pleksus

Spinal sinir ön dallarının birleşerek oluşturduğu sinir ağıdır.

Foramen ovale

Fetüste iki kulakçık arasındaki, doğumdan sonra kapanan açıklıktır.

Epiglottis

Yutarken soluk yolunu kapatan gırtlak kapağıdır.

Plevra

Akciğerleri saran çift katlı seröz zardır.

Periton

Karın boşluğunu ve bağırsakları örten seröz zardır.

Tonus

Kasın dinlenirken bile koruduğu hafif gerginliktir.

Sesamoid kemik

Tendon içine gömülü, kasın etkisini artıran kemiktir.

Nöron

Sinir sisteminin yapısal ve işlevsel temel birimidir.

Concha

Burun boşluğunun yan duvarındaki kıvrımlı kemik çıkıntılardır.

Sinüzit

Paranasal sinüslerin enfeksiyona bağlı iltihabıdır.

Gastrit

Mide mukozasının iltihabı ve buna bağlı hasardır.

• Merkezi sinir sistemi (beyin, omurilik) ile periferik sinir sistemi (kranyal ve spinal sinirler) karıştırılmamalı; kol kaslarının sinirleri periferiktir.
• Soru 'değildir' diye sorulduğunda duodenum, karaciğer, mitral kapak, testis, plevra, sinus cavernosus gibi dışarıda kalan yapılar aranmalıdır.
• Planum sagittale sağ-sol, coronale ön-arka, horizontale üst-alt ayrımı yapar; üçü sık karıştırılır.
• Fleksiyon açıyı küçültür, ekstansiyon büyütür; abduksiyon uzaklaştırır, adduksiyon yaklaştırır.
• Koku talamusa uğramadan kortekse gider; diğer duyular talamustan geçer.