AUZEF Dijital İletişim Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, işletmelerde ürün ve hizmet üretiminin planlanması ve yönetimini ele alır: strateji, tasarım, kalite, üretim tipleri, yerleşim, stok, proje yönetimi, tedarik zinciri ve ERP gibi bilgi sistemleri konularını kapsar.

Strateji ve rekabet

• Strateji, işletme birimlerini ortak yönde toplayan ve kararları birbiriyle tutarlı kılan genel plandır.
• Rekabet stratejisinin adımları: öz yetenekler, sipariş kazandırıcılar ve niteleyiciler, konumlandırma.
• Sipariş kazandırıcılar alıcının kararını belirler; niteleyiciler ise değerlendirmeye girmek için gereken asgari koşullardır.
• Maliyet odaklı rekabet gereksiz harcama ve fireyi ortadan kaldırmayı amaçlar.
• Dikey bütünleşme, girdi ve çıktıların ne kadarının işletme içinde yürütüleceğini belirler.
• Kıyaslama, sektördeki en iyi örneklerle karşılaştırarak performansı iyileştirmedir.

Ürün ve hizmet tasarımı

• Tasarımda öncelikli hedef müşteri ihtiyaç ve tercihlerini karşılamaktır.
• Etkili tasarım maliyeti düşürür, pazara çıkış süresini kısaltır; kalite üzerinde etkisi büyüktür.
• Standartlaştırma parçaların birbirinin yerine kullanılmasını sağlar, stok ve denetim yükünü azaltır.
• Tasarım yalınlaştırma parça sayısını ve seçenekleri azaltır.
• Tersine mühendislik rakip ürünü sökerek incelemektir.
• Fizibilite evresinde teknoloji, yatırım riski ve kapasite uygunluğu sorgulanır.

Kalite yaklaşımları

• Tüketici kaliteyi, ürünün kullanım amacını karşılama düzeyine göre değerlendirir.
• Altı Sigma milyonda 3,4 hata hedefler ve istatistiksel veriye dayanır.
• Altı Sigma için Tasarım, süreç aşamalarını inceleyerek israfı azaltmayı ve verimi artırmayı hedefler.
• Arıza oranı, arıza sayısının çalışma süresine bölünmesiyle bulunur.

Üretim tipleri ve yerleşim

• Proje tipi: tek müşteriye özgü, pahalı, tek seferlik işler (gemi, köprü).
• Parti üretimi (sipariş atölyesi): az/orta miktar, çok çeşit, esnek ve kişiselleştirilebilir.
• Kitle (yinelemeli) üretim: standart ürün, yüksek hacim, düşük birim maliyet, düşük esneklik.
• Sürekli üretim: rafine yağ, kimyasal gibi kesintisiz akışlı ürünler.
• Yerleşim türleri: proses (benzer makineler bir arada), ürün (hat boyunca, esnek değil), sabit, hücresel, hizmet (manav, market).
• Etkin yerleşim taşıma maliyetini ve üretim ile hizmet süresini kısaltır.

Tesis yeri, kapasite ve planlama

• Nakliye maliyeti nicel faktördür; kültür, iklim ve toplum tutumu nitel faktörlerdir.
• Kapasite artışı talep tahminine, stratejik hedeflere ve maliyetlere bağlıdır.
• Boş kapasite, talebi yönlendirerek değerlendirilir; kahvaltı satışı örnektir.
• Toplam üretim planlaması orta vadede (6-12 ay) kaynakları talebe uydurur.
• Kısa aralıklı tahmin üretim kararları, programlar ve stok düzeyleri için kullanılır.
• Girdiler sermaye, makine, iş gücü, bilgi, enerjidir; ürün ve hizmet çıktıdır.

Stok yönetimi ve JIT

• Envanter yönetiminde ne kadar ve ne zaman sipariş verileceği sorulur.
• Emniyet stoğu talep belirsizliğine karşı tutulur.
• ABC analizi stokları değer ve miktara göre gruplar; A grubu sıkı denetlenir.
• JIT stokları israf sayar, sıfır stoğa yaklaşır; yalın veya stoksuz üretim de denir.
• Hücresel yerleşim JIT'in unsurudur ve grup teknolojisi mantığına dayanır.
• Sürekli yenileme: hızlı yanıt, JIT, VMI ve stoksuz envanter.

Proje yönetimi

• Unsurlar: proje planlama, proje kontrolü ve proje ekibi.
• Planlama hedefleri, faaliyetleri, süreleri ve öncelik ilişkilerini belirler.
• Kontrol, faaliyetlerin eksiksiz ve doğru sırada yürütüldüğünü doğrular.
• Gantt şeması küçük projelere uygundur; büyük projelerde CPM ve PERT kullanılır.
• PERT-KALİTE diye bir araç yoktur.

Tedarik zinciri, e-iş ve ERP

• Tedarik zinciri ham maddeden son müşteriye malzeme, para ve bilgi akışının tümüdür.
• Zinciri birbirine bağlayan unsur bilgidir; işbirlikçi planlama ortaklarla tek talep tahmini oluşturur.
• B2C işletmeden tüketiciye, C2B müşteriden işletmeye işlemdir.
• ERP modülleri: finans ve muhasebe, satış ve pazarlama, üretim ve malzeme.
• Barkod ürün kimliği ve izleme bilgisini taşır; malzeme listesi (BOM) ürün reçetesidir.
• CNC, kodlu komutlarla çalışan bilgisayar denetimli tezgahtır.

Tedarik zinciri

Ham maddeden son tüketiciye uzanan malzeme, para ve bilgi akışlarının bütünü.

İşlemler yönetimi

Fabrika üretimini ve hizmet süreçlerini kapsayan, sistemleri verimli kılan yönetim alanı.

Sermaye yoğunluğu

Üretimde sermaye ile iş gücünün birbirine oranı ve bileşimi.

ABC analizi

Stokları yıllık kullanım değerine göre üç gruba ayıran denetim yöntemi.

JIT

Malzemenin tam ihtiyaç anında getirildiği, stoku israf sayan Japon yalın üretim felsefesi.

Emniyet stoğu

Talep belirsizliği ve gecikmelere karşı tutulan ek stok.

Öz yetenekler

İşletmeyi rakiplerinden ayıran, daha iyi yapılan işler.

Konumlandırma

Firmanın rakiplerden ayrışarak pazarda özgün yer edinmesi.

Standartlaştırma

Parçaların aynı ölçü ve kalitede, birbirinin yerine geçecek biçimde tasarlanması.

ERP

İşletme süreçlerini modüllerle tek çatıda birleştiren kurumsal kaynak planlama sistemi.

Proses esnekliği

Kaynakların talebe, teknolojiye ve ürüne uyum sağlayabilmesi.

• Parti üretimi esnektir ve sipariş atölyesidir; kitle üretim yinelemelidir ve esnek değildir.
• Proses yerleşimi esnektir; ürün yerleşimi tek ürüne göre kurulduğu için esnek değildir.
• Sipariş kazandırıcı ile sipariş niteleyici karıştırılmamalıdır.
• Etkin yerleşim ve etkili tasarım sorularında süreyi uzatan veya kaliteyi önemsiz sayan şık yanlıştır.
• Gantt küçük projelerde, CPM/PERT büyük projelerde kullanılır.