AUZEF Fizyoloji Çıkmış Sorular

Fizyoloji dersi; hücre ve zar yapısından başlayarak kan, kalp-dolaşım, solunum, sindirim, boşaltım, sinir-duyu sistemleri ve endokrin düzenlemeyi işler. Ağırlıklı olarak organların görevleri ile hormonların kaynakları ve etkileri sorulur.

Hücre, zar ve homeostazi

• Homeostazi, iç ortamın dinamik dengede tutulmasıdır.
• ATP üretimi mitokondride gerçekleşir; zarın görevi madde geçişi ve membran potansiyelidir.
• Zarda kolesterol, karbonhidrat ve glikoprotein bulunur; kortizol zar bileşeni değildir.
• Glikoproteinler hücreye kimlik kazandıran antijenik yapıyı oluşturur.
• Na/K pompası aktif taşımayla 3 Na dışarı, 2 K içeri aktarır.
• Dinlenim potansiyeline voltaj kapılı Na kanalları katkı vermez; bunlar yalnız aksiyon potansiyelinde açılır.

Kan ve damarlar

• Kan, sıvı ara maddeli bir bağ dokusudur; sıvı kısmı plazmadır.
• Kırmızı rengi eritrositler verir; trombositler pıhtılaşmada görevlidir.
• Erişkinde kan, vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 7-8'idir.
• Kanın en büyük bölümü (yaklaşık %65) venlerdedir; sistemik arterlerde yaklaşık %10-15 bulunur.
• Kapakçıklar yalnız venlerde yer alır.
• Oksijen çoğunlukla hemoglobinle taşınır; küçük kısmı plazmada çözünür.
• Lökositlerden en çok nötrofil, en az bazofil bulunur; lenfositler edinsel bağışıklıkta görevlidir.
• Eritropoez böbrekten salınan eritropoietinle denetlenir ve düşük oksijenle uyarılır.

Kalp ve dolaşım

• Kalp debisi, atım hacmi ile dakikadaki atım sayısının çarpımıdır.
• İleti sistemi SA düğüm, AV düğüm, His demetleri ve Purkinje liflerinden oluşur; kapaklar bu sisteme dahil değildir.
• AV düğüm uyarıyı kısa gecikmeyle ventriküllere aktarır.
• Atriyum ile ventrikülü lifli halka (anulus fibrosus cordis) ayırır.
• Sağ ventrikül akciğer, sol ventrikül sistemik dolaşıma kan pompalar.
• Aort ve böbrek arteri oksijenli kan taşır; pulmoner arter oksijence fakir kan taşır.
• Tansiyon ölçümünde duyulan sesler Korotkoff sesleridir.
• Kalp kası otonom sinirlerle yönetilir; sağlıklı erişkinde belirgin olarak S1 ve S2 duyulur.

Solunum

• Solunum basamakları arasında ventilasyon ve eksternal solunum bulunur.
• Surfaktan yüzey gerilimini azaltarak alveollerin çökmesini önler.
• Solunum membranı alveol epiteli, kapiller endotel ve bazal membranlardan oluşur; bronş epiteli buna girmez.
• Akciğer gelişimi solunum işlevinin kapsamında sayılmaz.

Sindirim sistemi

• Sindirim işlevleri hareket, sindirim, salgılama ve emilimdir; boşaltım değildir.
• Kimyasal sindirim midede başlar, ince bağırsakta tamamlanır; yemek borusunda olmaz.
• Tükürükte lingual lipaz ve alfa amilaz vardır; protein sindirimi midede başlar.
• İntrinsik faktör B12 emilimi için gerekir; eksikliğinde pernisiyöz anemi görülür.
• Reflüde alt özofagiyal sfinkter yetersizdir.
• Pankreasta tripsin proteinleri parçalar, karboksipeptidaz uçtan amino asit koparır.
• Kalın bağırsak florası K vitamini üretir; C ve D vitamini üretmez.
• İshalde sıvı-elektrolit kaybı dehidratasyon ve şoka yol açabilir; kabızlık beklenmez.

Böbrek ve boşaltım

• Böbrek eritropoez, kan pH'ı ve kan basıncını düzenler; motor sinirleri denetlemez.
• Nefronda geri emilim proksimal tübül ve Henle kulbunda olur; süzülme glomerüler kapillerdedir.
• Bowman kapsülü ve distal tübül nefron parçasıdır; afferent arteriyol nefron parçası sayılmaz.
• Makula densa distal tübül başlangıcında bulunur.
• Boşaltım sistemi böbrekler ve üreterleri içerir; pankreas sindirime aittir.

Sinir sistemi, kas ve duyular

• Sinir sistemi merkezî ve periferik olarak ikiye ayrılır.
• Nöron soma, dendrit ve aksondan oluşur; akson uyarıyı iletir.
• Aksiyon potansiyeli yayılarak ilerler; kimyasal sinapsta ileti nörotransmitterlerledir.
• Refleks yayı reseptör, afferent nöron, merkez, efferent nöron ve efektörden oluşur; uyaran buna girmez.
• Beyincik hareket koordinasyonunu, talamus koku dışındaki duyuları aktarmayı sağlar.
• Troponin çizgili ve kalp kasında, kalmodulin düz kasta kalsiyuma bağlanır.
• Işık için uygun uyaranlı reseptör fotoreseptördür ve retinada bulunur; işitme reseptörleri kohleadadır.
• Genel duyu reseptörleri deride, tat ve işitme ise özel duyular grubundadır.

Endokrin sistem

• Büyüme hormonu ön hipofizden salgılanır; fazlası jigantizme yol açar.
• ACTH ön lobda, oksitosin ve ADH arka lobda salgılanır.
• İnsülin ve glukagon pankreastandır; oksitosin pankreasa ait değildir.
• Tip 2 diyabetin temel nedeni insülin direncidir.
• Fazla TSH tiroid büyümesine, yani guatra yol açar.
• Parathormon peptit yapılıdır ve kalsiyum düşünce salgılanır; kalsiyum dengesinde kalsitonin ve D3 de rol alır.
• Ovülasyon LH'nin zirve yapmasıyla başlar.

Homeostazi

İç ortam koşullarının sürekli dengede tutulması.

Surfaktan

Tip 2 pnömositlerin ürettiği, alveoldeki yüzey gerilimini düşüren madde.

Hematokrit

Kanın şekilli elemanlarının toplam kan hacmine oranı.

Eritropoez

Kırmızı kan hücresi yapımı; eritropoietin ile denetlenir.

Kalp debisi

Atım hacmi ile dakikadaki atım sayısının çarpımı.

Korotkoff sesleri

Tansiyon ölçülürken arterde duyulan türbülans sesleri.

Adequat uyaran

Bir reseptörün en düşük enerjiyle yanıt verdiği uyaran türü.

İntrinsik faktör

Mide pariyetal hücrelerinden gelen, B12 emilimini sağlayan madde.

Refleks yayı

Reseptörden efektöre uzanan sinirsel yol.

Aksiyon potansiyeli

Eşik aşılınca akson boyunca yayılan elektriksel sinyal.

Jukstaglomerüler aparat

Makula densa hücrelerini içeren, idrar sodyumunu algılayan yapı.

• Ön hipofiz (büyüme hormonu, ACTH, TSH) ile arka hipofiz (oksitosin, ADH) hormonları sık karıştırılır.
• Troponin çizgili ve kalp kasında, kalmodulin düz kasta kalsiyuma bağlanır.
• Boşaltım sindirimin değil üriner sistemin işlevidir; pankreas da boşaltım sistemine girmez.
• Aort ve böbrek arteri oksijenli, pulmoner arter oksijence fakir kan taşır.
• Kanın kırmızı rengini eritrositler verir; yüzdelik dağılım ve kan oranı sorularında sayılara dikkat edilmelidir.