AUZEF Muhasebe Uygulamaları Çıkmış Sorular

Ders, ticari işletmelerde yasal defter ve belge düzenini, ardından gelir vergisi, kurumlar vergisi ve KDV hesaplamalarını ele alır. Soruların büyük kısmı defter türleri, belge unsurları ile vergi ve beyanname hesaplarından oluşur.

Yasal defterler ve saklama

• Yasal defter tutma zorunluluğu olmayanlar arasında devlet memurları, işçiler ve gerçek usulde vergilenmeyen çiftçiler sayılır.
• Ticari işlemler önce yevmiye defterine işlenir.
• Serbest meslek kazanç defterine kayıtlar işlem günü içinde, günü gününe yapılır.
• İşletme defterinde gelirler sağ, giderler sol tarafa yazılır; ters ifade hatalıdır.
• Defter ve belgeler 5 yıl saklanır.
• Yeni TTK, ticari defterler için kendi düzenlemelerini getirmiştir; VUK'u esas aldığı söylenemez.
• Elektronik defter uygulaması 1 Ocak 2011'de başlamıştır.

Belgeler ve ambar kaydı

• Fatura, satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren belgedir.
• Bankalar dekont, sigorta şirketleri poliçe düzenler; fatura yerine geçer.
• Sevk ve taşıma irsaliyesinde malın fiyatı bulunmaz.
• Mal alıcı tarafından taşınıyor veya taşıttırılıyorsa sevk irsaliyesi düzenlenir.
• Ambar defterinde malın kaydedildiği yevmiye madde numarası yer almaz.
• Yurt dışı müşteri belgelerinde TL karşılığı yazmak kesin zorunluluk değildir.
• Sinema filmleri amortismana tabidir.

Gelir vergisi ve kesintiler

• Gelir vergisi brüt değil safi (net) tutar üzerinden alınır.
• Mevduat faizi stopajı ve geçici vergi oranı %15'tir.
• Muhtasar beyanname ayı izleyen ayın 23'ünde verilir, vergi 26'sında ödenir; üç aylık verme için en çok 10 hizmet erbabı gerekir.
• Gayrimenkul sermaye iradında istisna 3.600 TL, stopaj %20'dir; yıllık 3.000 TL kira gelirinde vergi çıkmaz.
• Asgari geçim indirimi 2015'te 1.201,50 TL asgari ücret üzerinden hesaplanır; eşi çalışmayan, iki çocuklu işçide oran %75'tir.
• Serbest meslek ödemesinde kesinti yıllık 60.000 TL için aylık 1.000 TL çıkar.

Kurumlar vergisi ve matrah

• Kurumlar vergisi oranı %20'dir; mükellefiyet iki türlüdür.
• Vakıflar mükellef sayılmaz, tüketim kooperatifleri ise vergiye tabidir.
• Matrah: ticari kâr artı kanunen kabul edilmeyen giderler, eksi istisna ve indirimler ile geçmiş yıl zararı.
• Kurumlar vergisi beyannamesi, dönemi izleyen dördüncü ayın 25'ine kadar verilir.
• Bağışlarda belediye gibi sınırlı olanlar kazancın %5'iyle sınırlanır; diğerleri tam indirilir.
• Kooperatiflerde risturn istisnası, ortaklarla yapılan işlemlerin payına göre belirlenir.

Kâr dağıtımı ve geçici vergi

• Birinci tertip yedek akçe dağıtılacak kârın %5'idir.
• Birinci temettü ödenmiş sermayenin %5'i kadardır.
• Brüt dağıtım tutarı, net kâr ile stopajın toplanmasıyla bulunur.
• Geçici vergi: dönem hesaplanan tutarından önceki dönem tutarı ve kesintiler düşülür.
• Sonuç sıfırın altına inerse ödeme çıkmaz.

KDV hesabı ve beyanı

• Genel KDV oranı %18, indirimli oran %10'dur.
• KDV beyannamesi (aylık) ertesi ayın 26'sı akşamı verilir; dönemleri uzatma veya kısaltma yetkisi Maliye Bakanlığındadır.
• Ödenecek KDV: hesaplanan eksi indirilecek eksi devreden KDV.
• İndirilecek KDV fazlaysa ödeme çıkmaz, fark sonraki döneme devreder.
• Zorlayıcı sebeple kullanılamaz hale gelen mallara ait KDV indirim konusu yapılamaz.
• Kredi kartı tahsilatında KDV dâhil tutar 1,18'e bölünerek KDV hariç matrah bulunur.

KDV tevkifatı

• Tevkif edilen KDV'yi alıcı sorumlu sıfatıyla KDV 2 beyannamesinde bildirir.
• Satıcı, tevkif edilmeyen KDV kısmını ve mal bedelini tahsil eder.
• Temizlik hizmetinde tevkifat 7/10'dur.
• Organizasyon hizmetinde ve baskı işlerinde tevkifat 5/10'dur.
• Mal alımında örnekte 9/10, hizmet alımında 7/10 uygulanmıştır.

Yevmiye defteri

Ticari işlemlerin tarih sırasıyla ilk kaydedildiği defterdir.

Serbest meslek kazanç defteri

Kayıtların işlem günü içinde tutulduğu defterdir.

Dekont

Bankaların işlemleri için fatura yerine verdiği belgedir.

Poliçe

Sigorta şirketlerinin fatura yerine düzenlediği belgedir.

Sevk irsaliyesi

Malın taşınması sırasında düzenlenen, fiyat içermeyen belgedir.

Safi kurum kazancı

Kurumlar vergisinin hesaplandığı, düzeltmeler sonrası kazanç tutarıdır.

Risturn

Kooperatiflerde ortaklarla yapılan işlemlerden doğan, vergiden istisna edilen kazanç payıdır.

Tevkifat

KDV'nin bir kısmının alıcı tarafından kesilip sorumlu sıfatıyla beyan edilmesidir.

Devreden KDV

İndirilecek KDV fazlası olup sonraki döneme aktarılan tutardır.

Geçici vergi

Yıl içinde dönemler halinde peşin ödenen, önceki dönem ve kesintilerin düşüldüğü vergidir.

Birinci tertip yedek akçe

Dağıtılacak kârdan %5 oranında ayrılan yedektir.

• Gelirler ve giderler: işletme defterinde gelir sağ, gider sol taraftadır; ters seçenek yanlıştır.
• Muhtasar beyanname verme günü 23, ödeme günü 26; KDV beyanı ise ertesi ayın 26'sıdır.
• Yedek akçe ve birinci temettü oranları %5'tir; ikisinin dayanak tutarı farklıdır (kâr ve ödenmiş sermaye).
• Tevkifatlı satışta satıcı, KDV'nin tevkif edilen kısmını tahsil etmez; tutarı hesaplarken bunu düşmeyi unutma.
• İrsaliyede fiyat bulunmaz; ambar defterinde yevmiye madde numarası bulunmaz.