AUZEF Rekreasyon Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders; rekreasyon ve serbest zaman kavramlarını, rekreasyon türlerini ve liderliğini, yönetim biliminin tarihsel yaklaşımlarını, insan kaynakları yönetimini ve rekreasyon pazarlamasını ele alır. Zamanın niteliği ve doğru kullanımı da ana temalardandır.

Zaman ve serbest zaman

• Zaman geri çevrilemez, biriktirilemez ve yerine başka bir şey konamaz; geri gelmesi zamanın niteliği değildir.
• Boş zaman yoktur, boşa geçirilen zaman vardır sözü zamanın göreceliğini vurgular.
• Serbest zaman, zorunluluk hissedilmeden ve bağımsızca kullanılan süredir; Latince karşılığı Licere'dir.
• Çalışma saatleri ile iş dışı zamanın kesin ayrılması Sanayi Devrimi'nde gerçekleşmiştir.
• Zamanı doğru kullanan toplumlar gelişmiş sayılır; bunun için çok para harcamak gerekmez.
• Boş zamanını değerlendiremeyen kitleler ilk olarak alkole yönelir.

Rekreasyonun tanımı ve özellikleri

• Latince recreatio yeniden yaratma, yenilenme ve canlanma anlamına gelir.
• Yaş, cinsiyet ve kültürden bağımsız ortak sonuçlar doğurması evrensellik özelliğidir.
• Etkinlikler keyif ve neşe verir, gönüllüdür ve toplum kurallarına uyar; kuralsız sokak dövüşü rekreasyon değildir.
• İş hayatı zorunlu ve kazanç amaçlı olduğundan rekreasyonel etkinlik sayılmaz.
• Sistemli serbest zaman etkinliklerinde başarma duygusu, kendini ifade ve yenilenme vardır; gelir amacı gütmez.
• Etkinliğe katılan kişiye rekreasyonist denir.

Rekreasyon türleri ve sınıflandırma

• Mekâna göre ayrım açık alan (kano, piknik, paraşüt) ve kapalı alan (basketbol, salon etkinlikleri) biçimindedir.
• Açık alan rekreasyonu karada, havada ve suda doğayla iç içe yapılır; çevresel faaliyet bitki örtüsü, su, yaban hayatı gerektirir.
• İşlevlere göre türler orman, ticari, sosyal ve estetik rekreasyondur; zamana göre ayrım ayrı bir sınıflamadır.
• Sınıflandırmada kişinin ekonomik durumu ölçüt değildir; amaca göre sınıflamada uluslararası kategori yoktur.
• Bisiklet sürmek bedensel, satranç ise sistemli zihinsel etkinliktir; halı saha maçı aktif, okuma ve meditasyon rahatlatıcıdır.
• Reiki spor sayılmaz; günlük fiziksel aktivitede kişi izleyici değil katılımcıdır.

Rekreasyon yönetimi, hizmetler ve personel

• Rekreasyon yönetimi, yönetim ilkelerinin rekreasyon alanına uygulanmasıdır.
• Sanayileşme, kentleşme ve uzun çalışma saatleri nedeniyle 1800'lerin sonlarında ortaya çıkmıştır; otomobil 1960'lardan sonra katılımı artırmıştır.
• Belediyelerin en yaygın hizmeti park ve bahçelerdir; Avrupa'da hemen her köşe başında park bulunur.
• Tatil ve eğlence merkezleri dinlendirir, eğlendirir ve yeniler; profesyonel futbol müsabakası tatil merkezi birimi değildir.
• Rekreasyon personeli arasında antrenör, bekçi, bakım çalışanı ve denetçi vardır; eğitim zorlamayla verilmemelidir.
• İyi plan esnektir ve uygulanmış plandır; planlamada geç gelen katılımcı beklenmedik sorun sayılmaz.

Liderlik

• Liderlik, bireyleri ortak amaç doğrultusunda etkileme ve yönlendirme sürecidir; katı emirlerle bezdirmek değildir.
• Otokratik lider karar, emir ve denetimi elinde tutar; demokratik lider yetkiyi paylaşır ve katılımı önemser.
• Liberal liderde kararları grup verir, lider müdahale etmez.
• Dönüştürücü lider vizyon aşılar ve takipçileri bireysel çıkarların ötesine taşır; etkileşimci lider ödül-ceza dengesine dayanır.
• Liderlik konumunu yitirme kaygısı ve öfkede yumruk sıkmak olumsuz liderlik belirtileridir.
• Rekreasyonel liderlik yönetim biliminin kuramlarının serbest zaman etkinliklerine uyarlanmasıdır; meslek edindirmek lider görevi değildir.

Yönetim bilimi ve yaklaşımlar

• Management sözcüğünü İtalyancadan İngilizceye ilk John Florio aktarmıştır; yönetimi ilk kullanan uygarlık Sümerlerdir.
• Taylor bilimsel yönetimi, Fayol yönetim sürecini, Weber bürokrasiyi temsil eder.
• Fayol işlevleri planlama, örgütleme, emir-komuta, koordinasyon ve denetim olarak ayırmıştır.
• Mayo'nun Hawthorne araştırmaları insan ilişkilerine dayanan neo klasik yaklaşımı doğurmuştur.
• Başlıca yaklaşımlar klasik, neoklasik, modern ve post modern olup Orta Çağ yaklaşımı yoktur.
• Doğu Hindistan Şirketi 1600'de kurulmuş ilk uluslararası şirkettir; örgüt ortak hedefli en az iki kişilik yapıdır.

İnsan kaynakları yönetimi

• Amaç verimliliği artırmak ve doğru kişiyi doğru işe yerleştirmektir; maliyeti uzun vadede düşürür.
• İş bulma hizmeti vermez; çalışan bulma ve seçme işleriyle ilgilenir.
• Eğitim ihtiyacı belirlemek için yapılan inceleme örgüt analizidir.
• Yazılı sınav eğitim tekniği değil ölçme uygulamasıdır.
• İçişleri Bakanlığı mevzuatını izlemek insan kaynaklarının alanı dışındadır.

Pazarlama ve turizm

• Pazarlamanın 4P'si ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurmadır; reklam tutundurmanın alt faaliyetidir.
• Rekreasyon pazarlaması sanat, sosyal, turizm ve spor alanlarını kapsar ve yüksek gelir sağlar.
• Tüketici pazarı kişisel tüketim için alım yapan bireylerden oluşur; mallar somuttur.
• Ulaşım ve iletişim gelişmeleri teknoloji faktörüdür ve turizmi büyütür.
• Sağlık turizmi, termal ve medikal örneklerle bireyin sağlığını korumayı veya geliştirmeyi amaçlar.
• Mardin gibi denize kıyısı olmayan yerde kültürel nedenle balık satışı zordur.

Recreatio

Rekreasyon sözcüğünün Latince kökü; yeniden yaratma ve yenilenme anlamına gelir.

Licere

Serbest zaman kavramının Latince karşılığıdır.

Rekreasyonist

Boş zamanında gönüllü olarak rekreatif etkinliğe katılan kişidir.

Açık alan rekreasyonu

Karada, havada ve suda doğayla iç içe yapılan etkinliklerdir.

Otokratik liderlik

Karar, emir ve denetimin tümüyle liderde toplandığı tarzdır.

Demokratik liderlik

Yetkinin paylaşıldığı, üyelerin görüşünün alındığı ve güvene dayalı tarzdır.

Liberal liderlik

Liderin müdahale etmediği, kararları grubun aldığı serbestlik tarzıdır.

Dönüştürücü liderlik

Takipçilere vizyon aşılayıp onları örgütsel değişime yönelten liderliktir.

Bilimsel yönetim

Zaman ve hareket etüdleriyle verimlilik hedefleyen Taylor yaklaşımıdır.

Bürokrasi yaklaşımı

Weber'in yazılı kurallara, hiyerarşiye ve kişisellikten uzak ilişkilere dayalı yaklaşımıdır.

Hawthorne araştırmaları

Verimin sosyal ve psikolojik etkenlere de bağlı olduğunu gösteren, neo klasik yaklaşımın temelidir.

Örgüt analizi

Çalışanların eğitim gereksinimlerini saptamak için yapılan incelemedir.

• Otokratik, demokratik ve liberal liderliği karıştırma: karar kimdeyse tarz odur (lider, ortak, grup).
• Taylor bilimsel yönetim, Fayol yönetim süreci, Weber bürokrasi, Mayo insan ilişkileri ile eşleşir.
• Gelir getirmek amaçlanan etkinlik rekreasyon değil iştir; iş hayatı ve ekonomik gelir seçeneği genelde yanlış şıktır.
• Mekâna göre (açık-kapalı), işleve göre ve amaca göre sınıflamaları ayır; ekonomik durum ve zaman ölçüt şıkları dışarıda kalır.
• Olumsuz ve aşırı ifadeler (zorlama, her koşulda, geri gelir, maliyet artar) çoğunlukla yanlış seçenektir.