AUZEF Sosyal Hizmet Etiği Çıkmış Sorular
İstanbul Üniversitesi AUZEF Sosyal Hizmet Etiği dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 234 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.
Sosyal Hizmet Etiği konu özeti
Ders; ahlak türlerini, sosyal hizmet mesleğinin etik ilkelerini, iş ahlakını, Ahilik geleneğini ve kurumsal sosyal sorumluluğu ele alır. İş ahlakına aykırı tutumların kimlere yöneldiğine göre sınıflandırılması sık sorulan bir konudur.
Ahlak türleri ve dinî kaynaklar
- Davranışları yalnızca kutsal kitaplar ve dinî hukuk kaynaklarına göre değerlendiren anlayış Dini Ahlak'tır.
- Parsilerin inancı Zerdüştlük'tür.
- İş ahlakı yazınında çalışma ahlakı denince ilk akla gelen mezhep Kalvinizm'dir.
Sosyal hizmet uzmanının etik ilkeleri
- Uzmanın müracaatçıyla kişisel bir ilişki geliştirmesi ilkelerden biri değildir; mesleki sınır korunur.
- Müracaatçı yararına meslektaşlardan görüş ve danışmanlık almak konsültasyondur.
- Hizmet alanlarla çalışırken etik açıdan yükümlü olunan davranışlar arasında konsültasyon sayılmamıştır; soru bu yönüyle ayrı değerlendirilmelidir.
- Eğitimle edinilen bilgi birikimini verimli kullanıp görevi profesyonelce yürütme çabası Meslekî Liyakat'tir.
Etik kurullar
- Kamu Görevlileri Etik Kurulu 2004 yılında faaliyete geçirilmek üzere kurulmuştur.
Etik davranış ve iş ahlakını şekillendiren etkenler
- İş ahlakının şekillenmesinde işyeri koşulları, etkili unsurlar arasında sayılmamıştır.
- Etik davranışın belirlenmesinde üretim teknikleri rol oynayan etkenlerden değildir.
İş ahlakına aykırı tutumların sınıflandırılması
- Hileli mal veya hizmet üretmek: işletmelerin müşteri ve tedarikçilerine yönelik aykırı tutumlarıdır.
- Çalışma yaşına gelmemiş çocuk istihdamı: işletmelerin çalışanlarına yönelik aykırı tutumlarıdır.
- Görevlerin tam yerine getirilmemesi: çalışanların işletmeye yönelik aykırı tutumlarıdır.
Kurumsal sosyal sorumluluk
- Rekabet avantajı, kurumsal sosyal sorumluluğun şekillenmesinde etkili faktörlerden sayılmamıştır.
- Daha az personel çalıştırma, kurumsal sosyal sorumluluğun işletmeye sağladığı yararlardan değildir.
- Çalışanların maaşını vaktinde vermek, işletmenin topluma karşı yükümlülükleri kapsamında sayılmamıştır.
Ahilik ve fütüvvet
- Ahilik kademeleri sırasıyla Şeyh, Usta, Kalfa, Çırak, Yamak şeklinde verilmiştir.
- İmaret kavramının Ahilik sistemiyle bağlantısı yoktur.
- Fütüvvet ehline açık olması gereken şeylerden biri eli açık tutmaktır.
Önemli kavramlar
- Dini Ahlak
- Eylemleri yalnızca kutsal kitaplar ve dinî hukuk kaynaklarına dayanarak değerlendiren ahlak türü.
- Konsültasyon
- Uzmanın müracaatçı yararına meslektaşlarından görüş ve danışmanlık alması.
- Meslekî Liyakat
- Eğitimle kazanılan bilgiyi verimli kullanarak görevleri profesyonelce yürütme çabası.
- Kalvinizm
- Çalışma ahlakı denince ilk akla gelen dinî mezhep.
- Zerdüştlük
- Parsilerin mensup olduğu inanç.
- Kurumsal sosyal sorumluluk
- İşletmenin topluma karşı üstlendiği yükümlülükler bütünü.
- Ahilik
- Şeyh, Usta, Kalfa, Çırak, Yamak kademelerinden oluşan teşkilat yapısı.
- Kamu Görevlileri Etik Kurulu
- 2004 yılında faaliyete geçirilmek üzere kurulan etik kurul.
Sınav ipuçları
- İş ahlakına aykırı tutum sorularında mağdurun kim olduğuna bakılmalıdır: müşteri ve tedarikçi, çalışan ya da işletme.
- Olumsuz kökle sorulan sorularda (yer almaz, değildir) doğru seçenek konunun dışında kalan kavramdır.
- Konsültasyon hem tanım hem de yükümlülük sorusunda karşılaşılabilir; soru kökü dikkatle okunmalıdır.
- Ahilik kademeleri en üstten en alta doğru ezberlenmelidir.
Hangi sınavların soruları var?
Sosyal Hizmet Etiği örnek sorular
Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.
1. Sosyal hizmet uzmanının, müracaatçının inançlarına, siyasi görüşüne, cinsel yönelimine ya da işlediği suça bakmadan, kişisel ahlaki kanaatlerini kenara koyarak onu olduğu gibi kabul etmesi ve profesyonel biçimde dinlemesi hangi kavramla ifade edilir?
- Güçlendirme (Empowerment)
- Yargılayıcı Olmayan Tutum (Non-judgmental attitude)
- Gizlilik (Confidentiality)
- Çifte İlişki (Dual Relationship)
- Rıza Alımı (Informed Consent)
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Yargılayıcı Olmayan Tutum (Non-judgmental attitude)
Bu, Felix Biestek’in ilkelerinden biridir. Uzman ahlak bekçisi değildir; karşısındaki kişi ne kadar hatalı olursa olsun onu suçlamadan ve etiketlemeden dinleyip yardım sunması gerekir.
2. İşletmelerin iş etiği ilkelerine aykırı tutumlarını da izleyen ve aykırılık saptadığında yaptırım uygulayan üst kurul aşağıdakilerden hangisidir?
- Sermaye Piyasası Kurulu
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu
- Kamu İhale Kurumu
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu
- Rekabet Kurumu
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Rekabet Kurumu
Rekabet Kurumu; şirketlerin gizli anlaşmayla fiyat artırması (kartel) ya da dürüstlük kuralına aykırı yöntemler kullanması gibi tüketiciyi mağdur eden davranışları engeller, adil rekabeti korur ve ağır para cezaları verebilir.
3. Müracaatçıya hizmetin süresi, amaçları, olası riskleri ve gizliliğin sınırları açıklanır; ardından müracaatçı kendi özgür iradesiyle sürece katılmayı kabul eder. Müdahaleden önce uzmanın gerçekleştirdiği bu işleme ne ad verilir?
- Bilgilendirilmiş Onam (Aydınlatılmış Rıza)
- Bireyselleştirme
- Sır Saklama
- Vaka Kaydı (Raporlama)
- Referans Verme (Yönlendirme)
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Bilgilendirilmiş Onam (Aydınlatılmış Rıza)
Kişi, kendi yaşamıyla ilgili karar verebilmek için önce sürecin yararları ve olası sakıncaları konusunda aydınlatılmalıdır. Bu bilgilendirmeden sonra özgür iradesiyle verdiği onaya bilgilendirilmiş onam (informed consent) denir.
4. Terapi sunduğu bir müracaatçıyla aynı dönemde iş ortaklığına giren ya da duygusal bir birliktelik yaşayan sosyal hizmet uzmanı, meslek etiğinin hangi kavramı kapsamındaki bir ihlali gerçekleştirmiş olur?
- Çıkar Çatışması (Conflict of Interest) / Çoklu İlişki (Dual Relationship)
- İkilem (Dilemma)
- Paternalizm
- İstismar
- Sempati
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Çıkar Çatışması (Conflict of Interest) / Çoklu İlişki (Dual Relationship)
Uzman ile müracaatçı arasındaki bağ yalnızca profesyonel nitelikte olmalıdır. Para, arkadaşlık ya da romantik bir boyut eklendiğinde uzmanın tarafsızlığı zedelenir ve müracaatçının sömürülme riski doğar. Bu durum çoklu ilişki ve çıkar çatışması olarak adlandırılır ve yasaktır.
5. Jeremy Bentham ve John Stuart Mill tarafından sistemleştirilen bu felsefi akım, teleolojik etiğin (sonuçsalcılığın) en bilinen koludur. Eylemin ahlaki değerini yalnızca sonunda doğan mutluluğa bağlar ve “en çok sayıda insan için en büyük faydayı sağlamak” ilkesini benimser. Bu akım aşağıdakilerden hangisidir?
- Deontoloji (Ödev Ahlakı)
- Egoizm (Bencillik)
- Faydacılık (Utilitarianism)
- Nihilizm (Hiççilik)
- Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk)
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Faydacılık (Utilitarianism)
Faydacılık, Kant’ın kural merkezli deontolojisine karşıt olarak gelişmiştir. Toplumun çoğunluğuna azami yarar sağlanıyorsa eylemin ahlaki sayılacağını savunur ve ahlakı haz ile acı hesabı üzerinden değerlendirir. Bentham ve Mill bu görüşün başlıca temsilcileridir.
6. Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi etik anlayışını bütünüyle kapitalizm eleştirisi üzerine kurar?
- Teleolojik etik
- Erdem etiği
- Maneviyat etiği
- Metaetik
- Radikal etik
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Radikal etik
Radikal (eleştirel) sosyal hizmet etiği, değerlerini Marksist ve feminist temellere dayandırır. Yoksullara yardım dağıtmanın sorunu çözmediğini, asıl sorunun insanları ezen kapitalist (sınıflı ve ataerkil) düzen olduğunu ve bu düzenin kökten değişmesi gerektiğini savunur.
7. Aşağıdaki paragrafta boş bırakılan yere hangisi getirilmelidir? “……….. ilkesi, sosyal hizmet uzmanlarının işe alınırken gerekli yeterliliği taşımasını ve bu yeterliliği edinme isteğini anlatır. İlke; mesleki çalışmalarda yetkin ve nitelikli olmayı, eleştirel bakışı, literatürün düzenli izlenmesini ve meslekle ilgili sürekli eğitimi kapsar.”
- Adalet
- Saygınlık ve kişinin değeri
- Sosyal adalet
- Yetkinlik
- Liyakat
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Yetkinlik
Yetkinlik (competence) ilkesine göre uzman kendini mesleki açıdan sürekli geliştirir, yalnızca eğitimini aldığı alanlarda hizmet verir ve bilimsel yayınları izleyerek yeterliliğini artırır.
8. “Kurallar, haklar ve ilkeler dokunulmazdır; gerçeği söylemek kendi içinde doğru bir davranıştır; sonuç iyi olsa bile her yol kabul edilemez.” Böyle düşünen birinin, aşağıdaki düşünürlerden hangisi olması en olasıdır?
- John Rawls
- Immanuel Kant
- Jeremy Bentham
- John Stuart Mill
- Karl Marx
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Immanuel Kant
Eylemin doğruluğu sonuçlarına değil, doğasına ve uyduğu kurala bağlıdır; yalan söylemek sonuç ne olursa olsun yanlıştır. Bu görüş, ödev ahlakının (deontolojik etiğin) kurucusu Alman filozof Immanuel Kant’a aittir. Bentham ve Mill faydacıdır.
9. İş etiği ilkelerine önem vermeyen kamu veya özel işletmeler günümüzde toplumun tepkisiyle karşılaşabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu tepkilerden biri olarak gösterilemez?
- Bu kuruluşların Uluslararası Ticaret Örgütü'ne şikâyet edilmesi
- En kalifiye insan gücü açısından cazip bir işletme olmaktan çıkması
- Bu kuruluşların ürettiği mal ve hizmetlere olan talebin düşmesi
- Bu kuruluşların hisse senetlerinin değerinin düşmesi
- Bu kuruluşların devletin ilgili birimlerince kara listeye alınması
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Bu kuruluşların Uluslararası Ticaret Örgütü'ne şikâyet edilmesi
Etiğe uymayan bir işletme itibar kaybeder; müşteri talebi azalır, hisse değeri düşer, nitelikli çalışanlar çekilir ve kamu kurumlarınca kara listeye alınabilir. Buna karşılık vatandaşların bir işletmeyi Uluslararası Ticaret Örgütü’ne şikâyet etmesi gerçekçi bir toplumsal yaptırım biçimi değildir.
10. Hukuk bakımından bakıldığında, aşağıdaki sosyal hizmet uygulamalarından hangisi etik açıdan sorun oluşturmaz?
- Can güvenliği tehlikede olan kadının sığınma evine yerleştirilmemesi
- 13 yaşındaki çocuğun ailesi tarafından çorap fabrikasında çalıştırılması
- 13 yaşındaki çocuğun evlendirilmesi
- 14 yaşını bitirmiş ve ilköğretim çağını tamamlamış çocukların hafif işlerde çalıştırılmaları
- 15 yaşında istismara uğradığını öğrenen çocuğun durumu bildirmemesi
Cevabı gör
Doğru cevap: D) 14 yaşını bitirmiş ve ilköğretim çağını tamamlamış çocukların hafif işlerde çalıştırılmaları
İş Kanunu’na göre çocuk çalıştırma yasağı 15 yaşa kadardır. Ancak 14 yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretimini tamamlamış çocukların eğitimine ve gelişimine engel olmayan hafif işlerde çalıştırılması yasaldır. Diğer şıklar hukuka aykırı ya da etik sorun içeren durumlardır.
Bu dersi alan bölümler
Nasıl çalışmalı?
Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
AUZEF Sosyal Hizmet Etiği çıkmış sorular nerede?
Mobil Defter'de AUZEF Sosyal Hizmet Etiği dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 234 sorusu var (2024-25 Final, 2022-23 Final). Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.
AUZEF Sosyal Hizmet Etiği vize soruları ve final soruları ayrı çözülebilir mi?
Evet. Uygulamada "Final (hepsi)" düğmeleriyle yalnız o sınavın sorularını, yıl düğmeleriyle de tek bir yılın sınavını çözebilirsin.
AUZEF Sosyal Hizmet Etiği çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?
Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.
AUZEF Sosyal Hizmet Etiği ders notları ve konu özeti var mı?
Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
AUZEF Sosyal Hizmet Etiği soruları ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.
3. sınıf Güz diğer dersler
- 17.-18. Yüzyıl Osmanlı Tarihi çıkmış sorular
- Acil Durum Yönetimi çıkmış sorular
- Acil Hizmetlerin Yönetimi çıkmış sorular
- Afetler ve Coğrafi Bilgi Sistemleri çıkmış sorular
- Afetlerde Bilişim ve İletişim Teknolojilerinin Kullanımı çıkmış sorular
- Afetlerde Lojistik Yönetimi çıkmış sorular
- Aile Sosyolojisi çıkmış sorular
- Ajanslarda Organizasyon ve Yönetim çıkmış sorular
- Araştırmacı Gazetecilik çıkmış sorular
- Avrupa Birliği-Türkiye İlişkileri çıkmış sorular
- Birey, Aileler ve Sosyal Hizmet çıkmış sorular
- Ceza Hukuku çıkmış sorular
- Çalışma İlişkileri Tarihi çıkmış sorular
- Çalışma Psikolojisi çıkmış sorular