AUZEF Sosyal Hizmet Mevzuatı Çıkmış Sorular

Ders, Osmanlı'daki geleneksel yardım kurumlarından Himaye-i Etfal ve SHÇEK'e uzanan sosyal hizmet tarihini, refah rejimlerini, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın yapısını ve sağlıkla ilgili sosyal güvence düzenlemelerini ele alır.

Osmanlı'da geleneksel dönem uygulamaları

• Kervansaray, ahilik, lonca ve aşevi geleneksel dönemin kurumlarıdır.
• Darulhayri Ali bu dönemin uygulamaları arasında sayılmaz.
• Sadaka taşı II. Abdülhamit dönemine değil, daha eski geleneksel döneme aittir.
• İmarethanelerde yoksullara günde üç öğün yemek verilirdi.
• Loncalar esnafın örgütlenmesi ve dayanışması için hizmet verirdi.

Çocuk bakımı ve Himaye-i Etfal

• Irzahane, bebeklere ve 4 yaşından küçük çocuklara bakım sağlamak için kurulmuştur.
• Himaye-i Etfal Cemiyeti 1917 yılında kurulmuştur.
• Nizamnamedeki görevler arasında çocukların devamı için yatılı okul kurmak yer almaz.
• Ankara başkent olunca merkez Ankara'ya taşındı; bu nedenle İstanbul'daki cemiyet kapatıldı.

SHÇEK

• Açılımı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'dur.
• Başta muhtaç aileler, çocuklar, muhtaç yaşlılar ve engelliler olmak üzere ihtiyaç sahiplerine hizmet sunar.

Refah rejimleri ve sosyal politika anlayışı

• Muhafazakâr toplumda en kıymetli kurum ailedir.
• Muhafazakâr anlayışta sosyal politika sorumluluğu en çok aileye bırakılmıştır.
• Bakanlığın adında 'Aile' ifadesinin yer alması muhafazakâr anlayışın sonucudur.
• Akdeniz refah rejiminde devletin ağırlığı azdır; enformel sektör, enformel refah ve tarım öne çıkar.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve genel müdürlükler

• Bakanlık kanun hükmünde kararname (KHK) ile kurulmuştur.
• Sosyal yardımlar genel müdürlüğü gelir testini yürütür.
• Aile ve toplum hizmetleri boşanma sorunlarıyla ilgilenir ve nüfus yapısındaki değişimleri izler.
• Töre ve namus cinayetlerini inceleyen birim de aile ve toplum hizmetleridir.
• Koruyucu aile hizmetlerini çocuk hizmetleri birimi yürütür.

Sağlık ve sosyal güvence

• Sağlık, bedensel ve ruhsal açıdan tam bir iyilik halidir.
• Toplum sağlığı merkezi yönergesinde ÇOGEM tanımlanmamıştır.
• Kanser tedavisi toplum sağlığı merkezlerinde sunulmaz.
• Yeşil Kart 1992 tarihli 3816 sayılı kanunla düzenlenmiştir.
• Genel Sağlık Sigortası 2006 tarihli 5510 sayılı kanunla kurulmuştur.
• 2022 sayılı Kanun'dan engelliler ve 65 yaş üstü muhtaç yaşlılar yararlanır.

Irzahane

Bebeklere ve 4 yaşından küçük çocuklara bakım veren kurum.

İmarethane

Yoksullara günde üç öğün yemek dağıtan hayır kurumu.

Lonca

Esnafın örgütlenmesini ve dayanışmasını sağlayan geleneksel yapı.

Himaye-i Etfal Cemiyeti

1917'de kurulan, çocukların korunmasına yönelik cemiyet.

SHÇEK

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu; ihtiyaç sahiplerine hizmet sunar.

Muhafazakâr refah anlayışı

Aileyi en değerli kurum sayıp sosyal politika yükünü büyük ölçüde ona bırakan yaklaşım.

Akdeniz refah rejimi

Devletin rolünün görece zayıf, enformel sektör ve ailenin güçlü olduğu model.

KHK

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın kuruluşunda kullanılan hukuk normu.

Gelir testi

Sosyal yardımlar genel müdürlüğünce yürütülen değerlendirme.

Yeşil Kart

1992 tarihli 3816 sayılı kanunla düzenlenen uygulama.

Genel Sağlık Sigortası

2006 tarihli 5510 sayılı kanunla kurulan sistem.

• Aile ve toplum hizmetleri ile çocuk hizmetleri karıştırılmamalı: boşanma, nüfus ve töre cinayetleri birincisinde; koruyucu aile ikincisindedir.
• Yeşil Kart (1992, 3816) ile Genel Sağlık Sigortası (2006, 5510) kanun numaraları ve yıllarıyla birlikte ezberlenmeli.
• Sorularda 'yer almaz' ifadesi sık geçer; Darulhayri Ali ve sadaka taşı gibi dışarıda kalan seçenekler ayırt edilmeli.
• Muhafazakâr anlayışta kilit sözcük ailedir; Akdeniz rejiminde ise devletin ağırlığı azdır.