AUZEF Spor Ekonomisi ve Spor Endüstrisi Çıkmış Sorular

Ders, spor ekonomisinin temel kavramlarını, sporun endüstri ve ürün olarak yapısını, medya ve küreselleşmeyle büyümesini ve mega spor etkinliklerinin toplumsal ile ekonomik sonuçlarını ele alır.

Ekonominin temel kavramları

• Ekonomi, kıt kaynakların birden fazla kullanım alanı arasında amaçlara göre dağıtımını inceleyen bilimdir; bu tanım Lionel Robbins'e aittir.
• İhtiyaçlar sonsuz, kaynaklar kıttır; bu yüzden ekonomi bir tercih bilimidir.
• Ekonomi bilgisi, bireylerin seçim yaparken daha rasyonel davranmasına yardımcı olur.
• Fiyat, bir mal ya da hizmetin alınıp satılması karşılığında ödenen bedeldir.
• GSMH, bir ülke vatandaşlarının bir yılda ürettiği toplam mal ve hizmeti ölçer.

Mikro-makro ve pozitif-normatif ayrımı

• Mikro ekonomi tüketici ve firma gibi bireysel birimlerin kararlarını inceler.
• Makro ekonomi ulusal ve küresel ölçekli olayları ele alır.
• Pozitif ekonomi olguları anlatır ve 'nedir?' sorusunu yanıtlar.
• Normatif ekonomi değer yargılarına dayanır ve 'ne olmalı?' sorusunu yanıtlar.

Talep, ihtiyaç ve istek

• Talep; malın kendi fiyatı, gelir, zevk ve tercihler, ikame ve tamamlayıcı mal fiyatları ile beklentilerden etkilenir.
• Tedarikçiler arz yanını oluşturur; talebin belirleyicisi sayılmaz.
• İhtiyaç, bireyin mevcut durumu ile ulaşmak istediği durum arasındaki açıklıktır.
• İstek, ihtiyacın kültürel bir nesneye yönelmiş biçimidir.

Spor endüstrisi ve spor ürünü

• Endüstri, hammaddenin işlenerek katma değerli ürüne dönüştüğü örgütlü yapıdır; spor endüstrisi ekipman, tesis ve hizmet üretimini kapsar.
• Spor ekonomisi incelemeleri endüstri, ürün, medya ve tüketici başlıkları etrafında yapılır.
• Spor ürünü hem somut malları hem hizmetleri içerir: ekipmanlar, kompleksler ve etkinlikler.
• Spor iletişimi temel ürün değil, pazarlama destek faaliyetidir.

Sporun büyümesi ve medya

• Sporun kitleselleşip tabana yayılmasında ücret artışları, teknolojik ilerlemeler ve yeni kitle iletişim araçları rol oynamıştır.
• Sporun tabana yayılması, profesyonel spor karşılaşmalarının izlenmesini olumlu etkilemiştir.
• Spor endüstrisi hareket ihtiyacı, artan boş zaman ve medya desteğiyle büyür; dijital oyunlar doğrudan etmen sayılmaz.
• Sporun ekonomideki konumu, medyadaki konumuyla doğru orantılı yükselir.
• Televizyon, Olimpiyat Hareketi'ni küresel bir markaya dönüştüren öncü araçtır.

Küreselleşme

• Kavram gündelik dile ve akademik yazına 1980'li yıllarda girmiştir.
• Spordaki küreselleşme fiziksel ve sanal olmak üzere iki biçimde görülür.
• Fiziksel biçim transfer, turnuva ve taraftar deplasmanıyla; sanal biçim dijital yayınlarla ortaya çıkar.
• William Greider küreselleşmeyi olağanüstü bir makineye benzetmiştir.

Mega spor etkinlikleri ve miras

• Etkinliklerin sonuçları türüne, süresine ve önemine göre değişir; adı belirleyici ölçüt değildir.
• Miras (legacy), etkinlik bittikten sonra geriye kalan planlı ya da plansız, olumlu ya da olumsuz, somut ya da soyut tüm etkilerdir.
• Yurttaşlık gururu ve doping yaygınlaşması sosyal ve kültürel etkilere örnektir.

Endüstri

Hammaddeleri işleyerek toplu üretim yapan, benzerliğine göre sınıflanabilen örgütlü faaliyet koludur.

Spor ürünü

Spor endüstrisinin çıktısıdır; ekipman, kompleks ve etkinlikleri kapsar.

İhtiyaç

Mevcut durum ile ulaşılmak istenen durum arasındaki açıklıktır.

İstek

İhtiyacın kültürel bir nesneye yönelmiş biçimidir.

Mikro ekonomi

Birey, firma ve kulüp gibi bireysel birimlerin ekonomik kararlarını inceler.

Makro ekonomi

Ulusal ve küresel ölçekli ekonomik olayları inceler.

Pozitif ekonomi

Olguları 'nedir?' sorusuyla açıklar.

Normatif ekonomi

Değer yargılarıyla 'ne olmalı?' sorusuna yanıt arar.

GSMH

Vatandaşların bir yıllık toplam mal ve hizmet üretiminin ölçüsüdür.

Miras (legacy)

Bir spor organizasyonu bittikten sonra kalan tüm etkilerdir.

Fiziksel ve sanal küreselleşme

Sporun sınırları, hareketlilik ve dijital yayın yoluyla aşmasının iki biçimidir.

• Talep belirleyicileri ile arz tarafını (tedarikçiler) karıştırma.
• Pozitif ekonomi 'nedir?', normatif ekonomi 'ne olmalı?' sorusuna karşılık gelir.
• Mikro ekonomi bireysel, makro ekonomi ulusal ve küresel düzeyi ifade eder.
• Spor ürünü sorularında ekipman, kompleks ve etkinlik doğru; spor iletişimi seçeneği yanlıştır.
• Mega etkinliklerde etkiyi belirleyen unsurlar tür, süre ve önemdir; ad değildir.