AUZEF Sporda Yönetim ve Organizasyon Çıkmış Sorular

Ders, spor işletmelerinin ve spor organizasyonlarının yönetimini; yönetim düşüncesinin gelişimini, işletme amaçlarını, kalite ve strateji yaklaşımlarını, çağdaş yönetim tekniklerini ve spor kuruluşlarını ele alır.

İşletme türleri, amaçları ve büyüme

• Amaçlar ekonomik ve sosyal olarak ikiye ayrılır; kâr, büyüme ve süreklilik ekonomik amaçlardır.
• Çevre duyarlılığı, doğayı koruma, ahlaki davranış ve sosyal sorumluluk sosyal amaçlardır.
• İç büyüme kendi kaynaklarla, dış büyüme birleşme, satın alma ya da ortaklıkla gerçekleşir.
• Faaliyet konusuna göre sınıflandırma sanayi, finans, eğitim, tarım, ticaret gibidir; anonim şirket hukuki yapıdır.
• Spor işletmesi kapsamında spor salonu, futbol sahası, havuz ve rekreasyon merkezi vardır; parklar kapsam dışıdır.

Yönetim düşüncesinin gelişimi

• Endüstri Devrimi'ni hızlandıran buluş buhar makinesidir; el işi üretim devrim öncesi döneme aittir.
• Klasik yaklaşımın kolları: Taylor'ın Bilimsel Yönetimi, Fayol'un Yönetim Süreci, Weber'in Bürokrasi Kuramı.
• Fayol yönetimi planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim olarak beş fonksiyonda toplamıştır.
• Henry Ford hareketli montaj bandıyla kitle üretimini başlatmış, bant düzeninde mezbaha uygulamasından esinlenmiştir.
• Robert Owen çalışanlara değer vermesiyle insan ilişkileri yaklaşımının öncülerindendir; neo-klasik yaklaşım otokontrolü ve grup çalışmasını savunur.
• Yakın denetim klasik yaklaşıma aittir; profesyonel yönetimde yönetim, yetenekli kişilere emanet edilir.

Verimlilik, etkililik ve fizibilite

• Verimlilik çıktının girdiye oranıdır; etkililik hedeflere ulaşma derecesidir.
• Üretim faktörleri emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimcidir.
• Fizibilite etütleri: ekonomik, teknik, finansal, hukuki ve organizasyonel.
• Yer, makine, teknoloji ve enerji seçimi teknik etüde; yatırım, gelir ve gider tahmini finansal etüde girer.

Toplam kalite, standartlar ve öğrenen örgüt

• TKY tüm üyelerin katılımını ve müşteri memnuniyetini esas alır; hedef yüzde 100 memnuniyettir, bireysel çalışma ilke değildir.
• İç müşteri çalışanlar, dış müşteri son kullanıcıdır.
• Deming toplam kalite öncüsüdür; Kaizen küçük ve sürekli iyileştirmedir.
• ISO 9001 kalite, 14000 çevre, 22000 gıda güvenliği; OHSAS 18000 iş sağlığı ve güvenliğidir.
• Hizmet kalitesinde güvenirlilik söz verilen zamanda doğru hizmettir; heveslilik isteklilik ve hazır bulunmaktır.
• Öğrenen organizasyonu Peter Senge ortaya atmıştır; beş disiplinden biri kıyaslama değildir.

Strateji ve çağdaş yönetim teknikleri

• SWOT iç çevreyi (güçlü, zayıf yönler) ve dış çevreyi (fırsat, tehdit) inceler; PEST politik, ekonomik, sosyal, teknolojik makro çevredir.
• Kıyaslama en iyi uygulamalarla sürekli karşılaştırmadır.
• Değişim mühendisliği köklü değişimdir; ilk makaleyi Hammer yazmıştır.
• Küçülme çalışan ve maliyeti azaltır; kademe azaltma hiyerarşiyi yataylaştırıp yönetici ile çalışan mesafesini daraltır.
• Dış kaynak kullanımı 1990'lardan itibaren yaygınlaşmış, riski paylaştırır; aşırı bağımlılık esneklik kaybına yol açar.
• Nike asıl işini ürünü tasarlayıp satmak olarak belirlemiştir.

Spor organizasyonları ve departmanlar

• Teknoloji departmanı iletişim, internet ve skor sistemlerini yürütür.
• İdari ve Mali İşler bütçeyi yönetir ve denetler.
• Pazarlama ve Halkla İlişkiler medya, sponsorluk, imaj ve dokümantasyonla ilgilenir.
• İnsan Kaynakları doğru personel seçimiyle kaza, devamsızlık ve verimsizliği azaltır.
• Genel koordinatör yardımcısı sayısı 4'tür.

Spor kuruluşları, oyunlar ve spor teknolojisi

• FIFA futbolu, FIBA basketbolu, FINA (World Aquatics) yüzmeyi yönetir; UEFA Avrupa'dır.
• Modern Olimpiyatların kurucusu Pierre de Coubertin'dir; 2012 Londra, 2020 (ertelenen) Tokyo'dur.
• Paralimpik oyunlar engelli sporcular içindir; softbol ve Amerikan futbolu kış programında ya da olimpik programda yer almaz.
• Finansal fair play futbolda istikrar ve sürdürülebilirlik için, VAR hakemlere destek için kullanılır.
• Spor mühendisliği matematik ve fiziği sporda uygular; hareket analizi biyomekanik incelemedir.

Nepotizm

İşe alım ve terfide yeterlilik yerine akrabalığa öncelik verilerek aile bireylerinin kayrılmasıdır.

Kaizen

Tüm çalışanların katıldığı küçük ve kesintisiz iyileştirme anlayışıdır.

Kıyaslama (benchmarking)

Uygulamaların rakiplerle ve en iyilerle sürekli karşılaştırılarak geliştirilmesidir.

Temel yetenek

İşletmeyi rakiplerinden ayıran, kolayca taklit edilemeyen bilgi ve beceridir.

Dış kaynak kullanımı

Asıl yetkinlik dışındaki işlerin uzman firmalara yaptırılmasıdır.

Profesyonel yönetim

Yönetimin mülkiyetten ayrılıp bilgi ve yeteneğe göre seçilen kişilere verilmesidir.

İnovasyon

Yeni ya da önemli ölçüde geliştirilmiş ürün, hizmet veya sürecin uygulamaya konmasıdır.

AR-GE

Araştırma ve Geliştirme; yenilikçi bilimsel ve teknolojik çalışmaların bütünüdür.

Halkla ilişkiler

Hedef kitleyle karşılıklı anlayışa dayalı, sürekli ve olumlu iletişim kurma çalışmalarıdır.

Pazarlama

Ürünün üretimi, fiyatı, dağıtımı ve tanıtımıyla müşteri isteklerini karşılama sürecidir.

• Etkililik doğru işi yapmak ve hedefe ulaşmak, etkinlik işi doğru yapmak, verimlilik ise çıktı/girdi oranıdır; karıştırılmamalıdır.
• Süreklilik ekonomik amaçtır, sosyal amaç sorularında yanıt olarak çıkar.
• Parklar spor işletmesi sayılmaz; birden fazla soruda aynı yanıt gelir.
• Taylor Bilimsel Yönetim, Fayol Yönetim Süreci, Weber Bürokrasi, Owen insan ilişkileri öncüsüdür.
• ISO numaralarını doğru eşle: 9001 kalite, 14000 çevre, 22000 gıda güvenliği.