AUZEF Temel Anatomi ve Histoloji Bilgisi Çıkmış Sorular

Ders, evcil hayvanlarda vücut bölgeleri ve düzlemleri, hücre ve doku bilgisi, kas-iskelet, sindirim, solunum, dolaşım, üreme, duyu organları ile deri ve eklentilerini anatomik terimlerle tanıtır. Kanatlılara ve türler arası farklara da yer verilir.

Genel kavramlar, hücre ve doku

• Hücre canlının temel yapı ve işlev birimidir; doku ve organlar hücrelerin birleşmesiyle oluşur.
• Kıkırdak dokuda kan damarı bulunmaz; beslenme çevresindeki perikondriyumdan difüzyonla gerçekleşir.
• Kalp kası çizgilidir ama istemsiz çalışır, otonom sinir sistemince yönetilir ve yalnızca kalpte bulunur.
• Kadavra korumada tuzlu su kullanılıp yaklaşık +4 °C soğuk ortamda bekletmek önerilir.
• Bazı anatomik terimlerin eş anlamlısı vardır; örneğin ren, böbrek demektir.

Düzlemler ve iskelet-kas sistemi

• Sırta paralel uzanıp gövdeyi sırt ve karın kısımlarına ayıran düzleme planum horizontalia denir.
• Art. coxae (kalça eklemi) arka ekstremiteye aittir; ön ekstremite eklemleri arasında sayılmaz.
• M. obliquus abdominis externus (dış eğik karın kası) karın kasları grubundadır.
• Os penis organ kemiğine örnektir; yani iskelet dışındaki bir organ içinde gelişir.
• Köpekte arka bacağa kas içi enjeksiyonda siyatik sinir (N. ischiadicus) zedelenmemelidir; zarar felce yol açabilir.

Sindirim sistemi

• At nalı biçiminde çift katlı kalın bağırsak seyri ata özgüdür.
• Atta sağ fossa paralumbalis bölgesinde kör bağırsak (caecum) yer alır; işkembe ise sığırda solda bulunur.
• İri tükürük bezleri Gl. parotis, Gl. mandibularis ve Gl. sublingualis'tir.
• Kanatlılarda pankreas, duodenumun U biçimli kıvrımının içinde yerleşir.

Solunum ve dolaşım

• Syrinx kuşlarda sesin oluştuğu organdır; memelilerdeki larinksin işlevini üstlenir.
• Akciğerde oksijenlenen kanı sol atriuma getiren damarlar vv. pulmonales (akciğer toplardamarları) olarak adlandırılır.

Üreme sistemi

• Spermler testiste üretilir; epididymis olgunlaşma ve depolama yeridir.
• Kanatlı dişilerde erişkinde yalnızca sol ovarium ve oviduct işlevseldir, sağ taraf körelmiştir.

İç salgı bezleri

• Hipofiz (Gl. pituitaria) beyin tabanında yer alır ve diğer endokrin bezleri yönetir.
• Adrenalis, epiphysialis ve thyreoidea iç salgı bezleridir; tükürük bezi sayılmaz.

Duyu organları, deri ve eklentileri

• Membrana tympani dış kulak (auris externa) ile orta kulak (auris media) arasında sınır oluşturur.
• Gl. ceruminosae dış kulak yolunda bulunur ve kulak kirini (serumen) salgılar.
• Göz kapağı kıllarına cilia (kirpik) denir; vibrissae burun ve dudak çevresindeki duyu kıllarıdır.
• Juba yele, barba sakal, tragi ise kulak girişindeki kıllardır.
• Sığırda planum nasolabiale, burun delikleri ile üst dudak arasındaki kılsız, nemli alandır.
• Capsula ungulae tırnak kapsülüdür; duvar (paries), taban (solea) ve topuk bölümlerinden oluşur.

Planum horizontalia

Sırta ve yere paralel olup gövdeyi sırt ve karın tarafı diye ayıran düzlem.

Planum nasolabiale

Sığırda burun delikleri ile üst dudak arasındaki kılsız alan.

Syrinx

Kuşlarda ses oluşturan özel organ.

Hipofiz

Beyin tabanındaki ana endokrin bez; diğer iç salgı bezlerini denetler.

Vv. pulmonales

Oksijenli kanı akciğerden sol atriuma taşıyan toplardamarlar.

Cilia

Göz kapağı kılları, yani kirpikler.

Capsula ungulae

Tırnağın boynuzsu kapsülü; paries, solea ve topuktan oluşur.

Gl. ceruminosae

Dış kulak yolunda bulunan, serumen salgılayan bez.

Membrana tympani

Dış kulak ile orta kulağı ayıran kulak zarı.

N. ischiadicus

Arka bacakta seyreden siyatik sinir; enjeksiyonda korunmalıdır.

Os penis

Organ kemiği örneği.

Epididymis

Spermlerin olgunlaştığı ve depolandığı yapı.

• Testis sperm üretir, epididymis ise olgunlaştırıp depolar; bu ikisi karıştırılmamalı.
• Cilia, vibrissae, juba, barba ve tragi kıl türleridir; her birinin bulunduğu yer ayrı öğrenilmeli.
• Atta caecum sağda, sığırda işkembe solda yer alır.
• Kıkırdakta damar bulunmadığı için damar içerir diyen ifade yanlıştır.
• Art. coxae arka, diğer sorulan eklemler ön ekstremitededir; ekstremite ayrımına dikkat edilmeli.