Anadolu AÖF Anadolu Arkeolojisi Çıkmış Sorular
Anadolu Üniversitesi AÖF Anadolu Arkeolojisi dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 38 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.
Anadolu Arkeolojisi konu özeti
Anadolu Arkeolojisi dersi, Anadolu'nun Paleolitik çağdan Roma dönemine uzanan kültürel gelişimini ele alır. Neolitik yerleşimler, Tunç Çağı merkezleri, Hitit, Frig, Lidya ve Urartu gibi uygarlıklar ile Helenistik ve Roma dönemi kentleri başlıca konulardır.
Tarih öncesi dönemler ve iklim
- Kuaterner iki bölüme ayrılır: Buzul Çağı'nı içeren Pleistosen ve yaklaşık 12.000 yıl önce başlayan Holosen.
- Modern insanın Amerika ve Avustralya'ya yayılması Üst Paleolitik dönemde gerçekleşmiştir.
- Köpek Mezolitik çağda evcilleştirilen ilk hayvandır; Neolitik çağda ilk evcilleştirilen hayvan domuzdur.
- Göbekli Tepe'de ilk tapınak örnekleri MÖ 10. binin sonunda görülmeye başlar.
Neolitik yerleşimler ve metalurji
- Çayönü (Diyarbakır), basit yuvarlak kulübelerden dikdörtgen ve kamusal yapılara uzanan mimari evrimi en iyi gösteren yerleşimdir.
- Nabit bakır ısıtılıp dövülerek ilk küçük metal nesneler yapılmıştır; en erken örnekler Çayönü ve Aşıklı Höyük'tedir.
- Burdur Hacılar, Batı Anadolu'da Geç Neolitik'ten Erken Kalkolitik'e geçişi yansıtan temel merkezlerdendir (MÖ 5800-5600).
Tunç Çağı
- Alacahöyük Kral Mezarları (MÖ 2500-2300), Orta Anadolu İlk Tunç Çağı gömü geleneğini ve Hatti kültürünü yansıtır.
- Aslantepe, Korucutepe, Lidar Höyük ve Köşkerbaba Doğu Anadolu merkezleridir; Troya kuzeybatıdadır.
- Hızlı çömlekçi çarkı Batı Anadolu'da ilk kez Troya II tabakasında saptanmıştır.
- Troya, Ege-Karadeniz deniz ticaretini ve Asya-Avrupa kara geçişini denetlediği için zenginleşmiştir.
- Erken Tunç Çağı'nda Anadolu'da yazı yoktur; yazı Asur Ticaret Kolonileri Çağı'yla gelmiştir.
Asur Ticaret Kolonileri ve Hititler
- Ticaret takasa dayanıyordu; altın ve gümüş değer ölçüsüydü, en çok gümüş tercih edilirdi. Sikke henüz yoktu.
- Kapadokya Tabletleri Kültepe'de (Kaniş) bulunmuştur ve Anadolu'nun en eski yazılı belgeleridir.
- Hititler devlet metinlerinde çivi yazısını, anıt ve mühürlerde Anadolu hiyerogliflerini kullanmıştır.
- İlk Hitit kralının asıl adı Labarna'dır; başkent Hattuşaş'a taşınınca Hattuşili adını almıştır.
- İvriz Kabartması (Konya, Ereğli), Geç Hitit dönemine aittir ve Kral Warpalawas'ı Fırtına Tanrısı önünde gösterir.
Frigler, Lidyalılar ve Urartular
- Frig siyasi merkezi Gordion'dur; çekirdek bölge Eskişehir, Kütahya ve Afyonkarahisar çevresidir.
- Megaron girişte ön oda ve arkada ocaklı salondan oluşan sivil yapıdır; tapınak değildir.
- Kral Midas, Delphi Apollon Tapınağı'na fildişi taht armağan etmiştir.
- Lidya zenginliği Paktalos Çayı'nın altınına ve Bergama çevresindeki altın madenlerine dayanıyordu.
- Urartu Devleti'ne İskitler son vermiştir.
Ege dünyası, Persler ve Karanlık Çağ
- MÖ 1200 dolaylarında başlayan Karanlık Çağ, MÖ 8. yüzyılda polisin yükselişi ve alfabenin dönüşüyle sona ermiştir.
- İon Birliği 12 kentten oluşur; Pergamon Aiolis'tedir ve üye değildir.
- Hippodamos, MÖ 479 sonrası yeniden kurulan Miletos'ta ızgara planı uygulamıştır.
- Karaburun Tümülüsü resimleri Greko-Pers sanatının örneğidir.
- Homeros İlyada'nın, Herodotos Historia'nın yazarıdır.
Helenistik dönem
- Diadokhlar savaşlarından Makedonya, Ptolemaios ve Seleukos krallıkları doğmuştur.
- Philetaeros, Lysimakhos'un hazinesini kullanarak Pergamon Krallığı'nın temelini atmıştır.
- Pytheos, Halikarnassos Mausoleumu'nda çalıştıktan sonra Priene Athena Tapınağı'nı tasarlamıştır.
- Serapis kültü Apis ve Osiris'in birleşiminden doğmuştur; synkretizm kaynaşma demektir.
Roma dönemi
- Caesar, MÖ 47'de Zela (Zile) yakınında Pharnakes'i yenmiş ve 'veni, vidi, vici' sözünü söylemiştir.
- Pergamon'daki Traianum Tapınağı, Traianus ile birlikte Zeus Philios'a adanmıştır.
- III. Attalos'un mirası Aristonikos Ayaklanması yüzünden gecikmiş, Asya Eyaleti MÖ 129'da kurulmuştur.
- Tetrarşi imparatorluğu dört bölüme ayıran yönetim düzenidir.
Önemli kavramlar
- Holosen
- Pleistosen'i izleyen, yaklaşık 12.000 yıl önce başlayıp süren ılıman jeolojik dönemdir.
- Nabit bakır
- Doğada saf halde bulunan bakırdır; ısıtılıp dövülerek ilk metal nesneler yapılmıştır.
- Megaron
- Ön oda ve ocaklı ana salondan oluşan dikdörtgen planlı yapıdır; Yunan tapınak planına ilham olmuştur.
- Kapadokya Tabletleri
- Kültepe'de bulunan Asur tüccarlarına ait çivi yazılı belgelerdir.
- Anadolu hiyerogliği
- Hititlerin anıt, mühür ve kayalarda kullandığı resim yazısıdır.
- Hippodamik plan
- Sokakların birbirini dik kestiği ızgara kent planıdır.
- Synkretizm
- Farklı inanç ve kültürlerin kaynaşarak yeni bir bütün oluşturmasıdır.
- Serapis
- Apis ve Osiris'in birleştirilmesiyle yaratılan Helenistik devlet tanrısıdır.
- Tetrarşi
- Dörtlü yönetim demektir; imparatorluk dört bölgeye ayrılmıştır.
- İon Birliği
- Batı Anadolu kıyısındaki 12 İon kentinin oluşturduğu birliktir.
- Diadokhlar
- İskender'in ölümünden sonra imparatorluğu paylaşan generallerdir.
Sınav ipuçları
- Megaron sorularında doğru seçenek sivil yapıdır; tapınak diyen ifade yanlıştır.
- Çayönü mimari evrimle, Alacahöyük Kral Mezarlarıyla, Hacılar Batı Anadolu Geç Neolitik'iyle eşleştirilir.
- Hititlerde çivi yazısı devlet metinleri, hiyeroglif anıt ve mühürler içindir.
- Pergamon İon Birliği üyesi değildir; Aiolis bölgesindedir.
- Anadolu'da yazı Erken Tunç Çağı'nda değil, Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda başlar.
Hangi sınavların soruları var?
Anadolu Arkeolojisi örnek sorular
Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.
1. Fırtına Tanrısı Tarhundas'ın Kral Varpalavas ile birlikte betimlendiği kaya kabartması, ülkemizde hangi yerde bulunur?
- Gaziantep, Zincirli
- Konya, İvriz
- Malatya, Aslantape
- Gaziantep, Karkamış
- Osmaniye, Karatepe
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Konya, İvriz
İvriz Kaya Kabartması Konya'nın Ereğli ilçesi sınırları içindedir ve Geç Hitit dönemine aittir. Tuwana Kralı Warpalawas, Fırtına Tanrısı'nın önünde daha küçük boyutta dua ederken gösterilmiştir. Eser bereket ve bolluğu simgeler.
2. Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda Anadolu'da ticaret takas yoluyla yapılıyordu. Bu takasta değer ölçüsü olarak kullanılan birim ya da birimler hangileridir?
- Altın ve gümüş
- Yalnızca altın
- Yalnızca gümüş
- Altın ve tunç
- Gümüş ve tunç
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Altın ve gümüş
O dönemde sikke henüz bulunmamıştı. Takasın yanında maden külçeleri değer ölçüsü ve ödeme aracı olarak kullanılırdı. En çok gümüş tercih edilirdi, altın (amutum) da çok değerli bir değişim aracıydı.
3. Anadolu, metalurjinin dünyadaki en erken kökenlerine sahne olmuş, madenciliğin beşiği sayılan bir bölgedir. Doğada saf halde bulunan nabit bakırı ısıtıp tavlayarak ilk metal nesneleri üreten yerleşimler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru biçimde birlikte verilmiştir?
- Güvercin Tepesi ve Norşuntepe
- Kuruçay ve Hacılar
- Değirmentepe ve Beycesultan
- Çayönü ve Aşıklı Höyük
- Troya ve Limantepe
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Çayönü ve Aşıklı Höyük
Çanak Çömleksiz Neolitik dönemde maden eritme teknolojisi henüz yokken insanlar nabit bakırı ısıtıp döverek boncuk ve iğne gibi küçük nesneler yapıyordu. En erken örnekler Diyarbakır-Çayönü ve Aksaray-Aşıklı Höyük'te ele geçmiştir.
4. Günümüzden yaklaşık 12.000 yıl önce başlayan ılıman iklim dönemi, Kuaterner'in Pleistosen ile birlikte oluşturduğu iki bölümden ikincisidir. Bu bölüm aşağıdakilerden hangisidir?
- Paleozoik
- Mezozoik
- Holosen
- Neojen
- Paleojen
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Holosen
Kuaterner, Buzul Çağı'nı da kapsayan Pleistosen ve buzul sonrası ılıman dönem olan Holosen olarak ikiye ayrılır. Holosen, yaklaşık 12.000 yıl önce başlamış ve hâlâ sürmektedir.
5. Frig Kralı Midas, doğu sınırını güvence altına aldıktan sonra batıdaki devletlerle anlaşma yoluna gitmiştir. Bu ilişkiler çerçevesinde Midas, Yunanistan'da hangi tapınağa armağan göndermiştir?
- Olimpiya Zeus Tapınağı
- Atina Athena Partenos Tapınağı
- Bassai Apollon Tapınağı
- Ortygia Artemis Tapınağı
- Delphi Apollon Tapınağı
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Delphi Apollon Tapınağı
Herodotos'a göre Midas, Delphi Apollon Tapınağı'na fildişi bir taht armağan etmiştir. Bu, Yunan olmayan bir kralın Delphi'ye gönderdiği ilk hediye olarak kayıtlara geçmiştir.
6. Mezopotamya'dakine benzer çömlekçi çarkının Batı Anadolu'da ilk kez kullanıldığı saptanan yerleşim ya da tabaka aşağıdakilerden hangisidir?
- Sardes V
- Larissa III
- Limantepe I
- Beycesultan IV
- Troya II
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Troya II
Hızlı çömlekçi çarkı Batı Anadolu'da Erken Tunç Çağı'nın ortalarına doğru (yaklaşık MÖ 2500) görülmeye başlar. Bu teknoloji ilk olarak Troya II tabakasında saptanmıştır.
7. Hititler yazılı metinlerinde aşağıdaki yazı türlerinden hangisini kullanmıştır?
- Hieroglif
- Çivi yazısı
- Hieroglif ve çivi yazısı
- Fenike Alfabesi
- Kiril alfabesi
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Hieroglif ve çivi yazısı
Hititler devlet yazışmalarında, yıllıklarda ve diplomatik metinlerde Asurlulardan aldıkları çivi yazısını kullanmıştır. Anıtlarda, mühürlerde ve açık alandaki kayalarda ise kendi resim yazıları olan Anadolu (Luvi) hiyeroglifini yazmışlardır.
8. Anadolu'da Neolitik Çağ'daki mimari gelişim en iyi hangi yerleşimde izlenebilir?
- Tilki Tepe
- Nevali Çori
- Hacılar
- Çayönü
- Çatalhöyük
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Çayönü
Diyarbakır'daki Çayönü, mimarideki evrimin en açık görüldüğü yerdir. Yapılar basit yuvarlak kulübelerden taş temelli dikdörtgen yapılara ve kamusal binalara doğru gelişmiş, bu süreç tabakalar halinde iyi izlenebilmektedir.
9. İlk Tunç Çağı'nda Orta Anadolu'daki ölü gömme geleneklerini en iyi yansıtan mezarlar hangi yerleşimde bulunmuştur?
- Yozgat Alişar
- Çorum Hattuşaş
- Kaman Kalehöyük
- Çorum Alacahöyük
- Konya Karahöyük
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Çorum Alacahöyük
Alacahöyük'teki Kral Mezarları (MÖ 2500-2300), zengin metal armağanları, güneş kursları ve ölü yemeği törenleriyle Orta Anadolu'nun İlk Tunç Çağı gömü geleneğini (Hatti kültürü) en görkemli biçimde gösterir.
10. Aşağıdakilerden hangisi Erken Tunç Çağı Anadolu'sunda yaşanan gelişmelerden biri değildir?
- Kentlerde yerli halkın yanı sıra yabancı topluluklar da yerleşmeye başlamıştır.
- Büyük yerleşimler surlarla çevrilerek korunmuştur.
- Doğal limanı olan koylarda deniz ticareti arttığından yeni kentler kurulmuştur.
- Anadolu dilleri yazıya geçirildiğinden kentlerde eğitim düzeyi yükselmiştir.
- Kervan yollarındaki doğal geçitlerde bulunan köyler önem kazanıp gelişmiştir.
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Anadolu dilleri yazıya geçirildiğinden kentlerde eğitim düzeyi yükselmiştir.
Erken Tunç Çağı'nda (MÖ 3000-2000) Anadolu'da henüz yazı yoktur. Anadolu yazıyla Asur Ticaret Kolonileri Dönemi'nde (yaklaşık MÖ 1950) tanışmıştır. Dolayısıyla dillerin yazıya geçmesi ve buna bağlı eğitim artışı bu çağın gelişmesi değildir.
Bu dersi alan bölümler
Nasıl çalışmalı?
Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Anadolu AÖF Anadolu Arkeolojisi çıkmış sorular nerede?
Mobil Defter'de Anadolu AÖF Anadolu Arkeolojisi dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 38 sorusu var (2024-25 Final). Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.
Anadolu AÖF Anadolu Arkeolojisi vize soruları ve final soruları ayrı çözülebilir mi?
Evet. Uygulamada "Final (hepsi)" düğmeleriyle yalnız o sınavın sorularını, yıl düğmeleriyle de tek bir yılın sınavını çözebilirsin.
Anadolu AÖF Anadolu Arkeolojisi çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?
Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.
Anadolu AÖF Anadolu Arkeolojisi ders notları ve konu özeti var mı?
Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
Anadolu AÖF Anadolu Arkeolojisi soruları ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.
1. sınıf Güz diğer dersler
- Akdeniz Uygarlıkları Sanatı çıkmış sorular
- Arapça I (APÇ) çıkmış sorular
- Bilişim Teknolojileri çıkmış sorular
- Bürolarda Temel Kavramlar çıkmış sorular
- Çocuk Gelişimi çıkmış sorular
- Davranış Bilimleri I çıkmış sorular
- Eğitim Bilimine Giriş çıkmış sorular
- Eski Türk Edebiyatına Giriş: Biçim ve Ölçü çıkmış sorular
- Gastronominin Temelleri çıkmış sorular
- Genel Biyoloji çıkmış sorular
- Genel İşletme çıkmış sorular
- Genel Matematik çıkmış sorular
- Genel Muhasebe I çıkmış sorular
- Gıda Mevzuatı ve Kalite Yönetimi çıkmış sorular