Anadolu AÖF Halkla İlişkiler ve İletişim Çıkmış Sorular

Ders, insanlar arası iletişimin öğelerini ve sürecini, benlik, algı, tutum ve empati gibi kişisel temelleri, ikna ile sosyal etkiyi, kurum kültürünü ve halkla ilişkilerin işlevlerini ele alır.

İletişim süreci ve öğeleri

• Kaynağın içeriği seçilerek ifade edilmesiyle mesaj ortaya çıkar; mesaj sözlü ve sözsüz olmak üzere iki türlüdür.
• Simgeler ile bunları düzenleyen kuralların bütünü kodu oluşturur; dil de simgelerden kurulu bir sistemdir.
• Süreç kodlama, kod açma, yorumlama ve geribildirim adımlarından oluşur; süreç bütünün adıdır, tek başına aşama sayılmaz.
• Geribildirim hedefin kaynağa verdiği karşılıktır ve hata ile eksiklerin giderilmesini sağlar.
• İletişim durumundaki süreci etkileyen kişi, nesne ve olayların tümü iletişim ortamıdır.

Kişilerarası ve sözsüz iletişim

• Kaynağı ve hedefi insan olan iletişim kişilerarası iletişimdir; bu iletişimde roller belirsiz değildir.
• Beden dili sözsüz iletişime girer ve iletişimde en belirleyici öğe sayılır.
• Mahrem mesafe, kişinin kendisi için özel olan insanları kapsar.
• Lacivert renk sonsuzluk, otorite ve verimlilik çağrışımı yapar.
• Aile içi iletişimde disiplin, uygun zamanda uygun davranabilme becerisi olarak görülür.

Benlik, algı ve savunma

• Benlik, bireyin kendine dair bilinçli algılarının tümüdür; ego ise bu farkındalığı dile getiren yapıdır.
• Özsaygı kişinin kendini değerlendirip beğenmesiyle, özgüven ise kendini yeterli görmesiyle ilgilidir.
• Mükemmellik isteği ideal benliğe özgüdür.
• Benliği korumaya yönelik çabalar savunma mekanizmalarıdır; ilkel eğilimleri toplumca onaylanan alanlara yöneltmek yüceltmedir.
• Başkasının özelliklerini kendi benliğine katmak özdeşleşmedir.
• Algı, uyarıcıların duyumlarla alınıp anlamlandırılmasıdır; davranışı en çok görme algısı biçimlendirir.

Algı hataları, tutum ve önyargı

• Tutum; bilişsel, duygusal ve davranışsal olmak üzere üç öğeden oluşur.
• Basmakalıp yargı önyargıyı ifade eder; zihnin bilgiyi kategorilere ayırması stereotiptir.
• Çok az ipucuyla yargıya varmak izlenim oluşturmadır.
• Genel kanının diğer özelliklere dair beklentiyi şekillendirmesi halo etkisidir.
• Her olaydan kendine yönelik anlam çıkarmak kişiselleştirmedir.
• Önyargı iletişimi engeller; etkili iletişimin niteliği sayılmaz.

Empati ve sempati

• Empati, kendini karşıdakinin yerine koyup duygu ve düşüncelerini doğru kavramaktır.
• Sempati, karşıdakiyle aynı duygu ve düşünceleri paylaşmaktır.
• Empati eksikliği Asperger sendromuyla ilişkilendirilir; yalnızlık empatiyi geliştiren etken değildir.
• Sosyal duyarlık, başkalarının sözel mesajlarını alıp anlamlandırma becerisini kapsar.

Sosyal etki, uyma ve ikna

• Sosyal etki, bir kişinin başkalarının duygu, düşünce ve davranışını değiştirmesidir.
• Açık talep olmadan başkalarına uygun davranmak uymadır; gerçek uyma davranışı benimsemedir.
• İkna, bir fikrin ya da davranışın kabul edilip içselleştirilmesidir.
• Logos, pathos ve ethos üçlüsü Aristo'nun ikna anlayışına aittir.
• Güven, inanma, emin olma ve bunu davranışa dökme sürecidir.
• Saygınlık, kişinin makam ve durumuna bağlı olarak kazandığı itibardır.

Kurum, kurum kültürü ve kurumsal iletişim

• Ortak amaç için bir araya gelen kişi veya kuruluşların oluşturduğu birlik kurumdur.
• Kurum kültürü; çalışanların davranışına yön veren norm, değer ve alışkanlıkların bütünüdür.
• Çalışanların çoğunca paylaşılan temel değerler baskın kültürü oluşturur.
• Çalışanların özgürlük ve sorumluluk düzeyi özerklik boyutuyla ilgilidir.
• Üretim, envanter ve muhasebe mesajları işlemsel iletişim kapsamındadır.
• Kurumsal iletişim, iç ve dış iletişimin tutarlılığıyla istenen imajı yaratır.

Halkla ilişkiler

• Temel işlevler araştırma, planlama, uygulama ve değerlendirmedir; etkileşim bunlardan biri değildir.
• Halkla ilişkilerde önce çalışılan kuruma karşı duyarlı olmak gerekir.
• Proaktif yaklaşım, sorunları ortaya çıkmadan önlemeyi amaçlar.
• Halkla ilişkiler halktan bilgi alan, çift yönlü bir çalışmadır.
• Reklamlarda dikkat çekmek için sıklıkla cinsellik unsuruna başvurulur.

Mesaj

Kaynağın içeriğinin seçilerek ifade edilmiş biçimidir.

Geribildirim

Hedefin kaynağa verdiği karşılıktır; hataların düzeltilmesine olanak tanır.

Kod

Simgeler ile aralarındaki ilişkileri belirleyen kuralların bütünüdür.

İmge

Simgenin kaynağındaki nesne ya da öznenin zihindeki görüntüsüdür.

Halo etkisi

Bir kişi hakkındaki genel izlenimin onun diğer özellikleri hakkındaki yargıları yönlendirmesidir.

Stereotip

Zihnin algıladığı bilgileri kategorilere ayırıp adlandırmasıdır.

Empati

Kendini karşıdakinin yerine koyarak onu doğru anlamaktır.

Yüceltme

İlkel eğilimlerin toplumun onayladığı etkinliklere yönlendirilmesidir.

Özdeşleşme

Başkasının nitelik ve davranışlarının kendi benliğine mal edilmesidir.

Tutarlık

Kişilerin farklı koşullarda benzer biçimde davranmasıdır.

Kurum kültürü

Çalışanların davranışını belirleyen norm, değer ve alışkanlıklar bütünüdür.

Proaktif iletişim

Sorunları ortaya çıkmadan önleyen iletişim anlayışıdır.

• Empati ile sempati karıştırılmamalı: empati doğru anlamak, sempati aynı duyguyu paylaşmaktır.
• Uyma ile benimseme ayrımına dikkat edilmeli; gerçek uyma davranışı benimsemedir.
• Benlik, ego, özsaygı ve özgüven birbirine yakın ama farklı kavramlardır.
• Olumsuz kökle sorulan sorularda (yer almaz, sayılmaz) listede olmayan seçenek aranmalıdır; örneğin süreç, etkileşim, imaj ve önyargı ilgili listelerde yer almaz.
• Halo etkisi, stereotip ve izlenim oluşturma birbirine benzer; her birinin tanımı ayrı hatırlanmalıdır.