ATA-AÖF Temel Anatomi Çıkmış Sorular

Temel Anatomi dersi; vücudun yön, düzlem ve eksen terimlerini, iskelet ve kas sistemini, dolaşım, solunum, sindirim, boşaltım, üreme, sinir ve duyu organları ile hormonları temel düzeyde tanıtır. Sınavda sistemlere ait yapıların adı, yeri ve işlevi sorulur.

Anatomik terimler, düzlemler ve eksenler

• Anatomik pozisyonda kişi diktir, bakışı ileridedir, kolları yanda sarkıktır, avuç içleri öne bakar; ayaklar bitişiktir.
• Planum medianum vücudu simetrik sağ ve sol yarıma ayırır.
• Planum horizontale yere paraleldir ve vücudu üst ile alt kısma böler.
• Axis sagittalis önden arkaya uzanır ve yere paraleldir; axis verticalis yukarıdan aşağıya uzanır.
• Flexio eklem açısını daraltan bükmedir; karşıtı açıyı genişleten extensiodur.

İskelet sistemi ve eklemler

• Yetişkin iskeleti 206 kemikten oluşur; yenidoğanda sayı fazladır, büyürken kaynaşmalarla azalır.
• Tibia alt ekstremitede bulunur; atlas, costa, sternum ve sacrum eksen iskeletindendir.
• Kalça eklemi femur başı ile os coxa içindeki asetabulum arasında kurulur.
• Crista galli kafatası tabanındaki os ethmoidale üzerindedir; dura mater buraya tutunur.
• Endosteum ilik boşluğunu döşer, periosteum kemiğin dış yüzünü örter.

Kas sistemi

• M. orbicularis oris dudağı çevreler, büzme ve kapatma sağlar; çiğneme kasları temporalis ve masseterdir.
• M. gluteus maximus kalça bölgesinin en büyük, en yüzeysel kasıdır.
• M. brachialis kol kasıdır ve dirseği büker; omuz kası değildir.
• Çocuklarda kas içi enjeksiyonda uyluktaki vastus lateralis tercih edilir.
• Kas hücrelerinin hacim artışı hipertrofi, küçülme atrofidir.
• Kasılma türleri izotonik, izometrik, tonik ve klonik olarak ayrılır.

Dolaşım ve lenf sistemi

• Sinoatrial düğüm kalbin doğal pilidir; uyarı buradan AV düğüme, sonra His demetine ve ventriküllere gider.
• Aorta sol ventrikülden çıkar ve oksijenli kanı tüm vücuda dağıtır.
• Vena saphena magna alt ekstremitenin uzun yüzeyel venidir.
• Vena cephalica omuz bölgesinde vena axillarise açılır.
• Ductus thoracicus en büyük lenf damarıdır, vücut lenfinin yaklaşık dörtte üçünü toplar ve sol venöz açıya boşalır.

Solunum sistemi

• Alt solunum yolları trakea, bronşlar ve akciğerlerden (pulmones) oluşur.
• Burun, paranasal sinüsler ve yutak üst yollardır; larynx iki bölümü ayıran yapıdır.
• Gaz alışverişi alveollerde, kılcal damarlarla temas ederek olur.
• Dispne nefes darlığı veya nefes almada güçlüktür.
• Sinus femoralis diye bir paranasal sinüs yoktur.

Sindirim, boşaltım ve üreme

• Duodenum mideyi izleyen ince bağırsak başlangıcıdır; safra ve pankreas kanalları buraya açılır.
• Kalın bağırsak caecum, colon, rectum ve canalis analisten oluşur.
• Vesica biliaris safra kesesidir; safrayı depolar ve yoğunlaştırır.
• Nefron böbreğin işlevsel en küçük birimidir.
• Enuresis nocturna uykuda istemsiz idrar kaçırmadır.
• Ductus deferens erkek üreme sistemine aittir.
• Kalıcı diş sayısı 32, süt dişi sayısı 20dir.

Sinir sistemi ve duyu organları

• Omurilikten çıkan 31 çift sinire spinal sinir denir; vagus, opticus gibi sinirler kafa sinirleridir.
• İşitme merkezi temporal lobdadır; görme occipital, duyu parietal, hareket frontal lobla ilgilidir.
• Otonom sinir sistemi sempatik ve parasempatik olarak ikiye ayrılır.
• Işık en çok korneada kırılır; keratoplasti kornea naklidir.
• Tuba auditiva yutağı orta kulak boşluğuna bağlar ve basıncı dengeler.

Hormonlar ve metabolizma

• Antidiüretik hormon böbrekte su geri emilimini artırarak vücutta su tutulmasına yol açar.
• Parathormon kandaki kalsiyumu yükseltir.
• Katabolizma yıkım ve enerji açığa çıkışıdır; yapım tepkimelerine anabolizma denir.
• Katabolizma ile anabolizma birlikte metabolizmayı oluşturur.

Planum horizontale

Vücudu üst ve alt kısma ayıran, yere paralel düzlemdir.

Axis sagittalis

Vücudu önden arkaya kateden, yere paralel eksendir.

Flexio

Eklem açısını daraltan bükme hareketidir.

Endosteum

Uzun kemiklerde ilik boşluğunu saran iç zardır.

Hipertrofi

Kas liflerinin hacminin artması sonucu kas kitlesinin büyümesidir.

Sinoatrial düğüm

Kalp atımını başlatan, sağ atriumdaki doğal uyarı merkezidir.

Ductus thoracicus

Vücudun en büyük lenf damarıdır, sol venöz açıya boşalır.

Dispne

Nefes alırken zorlanma, nefes darlığıdır.

Alveol

Gaz alışverişinin yapıldığı, ince epitelli küçük hava keseciğidir.

Nefron

Süzme, geri emilim ve salgılama yapan böbreğin işlevsel birimidir.

Katabolizma

Besinlerin yıkılıp basit moleküllere ayrılması ve enerji elde edilmesidir.

Parathormon

Paratiroid bezinden salgılanan, kan kalsiyumunu artıran hormondur.

• Axis sagittalis ile planum medianum (sagittale) karıştırılmamalı; biri eksen, diğeri düzlemdir.
• Duodenum ince bağırsağa aittir; kalın bağırsak soruları için caecum, colon, rectum ve canalis analis akla gelmeli.
• Olumsuz kökte (sayılmaz, yer almaz, DEĞİLDİR) çeldirici yapılar aranır: M. brachialis, ductus deferens, sinus femoralis, izoklonik kasılma.
• Katabolizma yıkım, anabolizma yapımdır; dispne nefes darlığı, apne solunumun durmasıdır.
• Kafa sinirleri beyinden, spinal sinirler omurilikten çıkar.