ATA-AÖF Temel Bilgi Teknolojileri Çıkmış Sorular

Temel Bilgi Teknolojileri dersi; bilgisayarın donanım ve yazılım yapısını, Word ve Excel kullanımını, internet ve iletişim kavramlarını, mobil teknolojileri ile açık ve uzaktan öğretimin temel bileşenlerini kapsar.

Veri, bilgisayar tarihçesi ve işletim sistemleri

• Veri işlenip anlam kazanınca enformasyon olur; sıra veri, enformasyon, bilgi, bilgelik şeklinde yükselir.
• Veri işleme evreleri el yordamı, mekanik, elektromekanik ve elektroniktir; delikli kartlar elektromekanik evreye aittir.
• İkinci kuşakta vakumlu tüplerin yerini transistörler almış, sonra entegre devreler ve mikroçipler gelmiştir.
• Sistem yazılımları donanımı yönetir; uygulama yazılımları kullanıcının işini yapar. Windows kişisel bilgisayarlarda en yaygın işletim sistemidir.
• iOS katmanları Core OS, Core Servis, Medya ve Cocoa Touch'tır; Android'in çekirdek katmanı Linux kodlarını içerir.
• ENIAC bir donanımdır, işletim sistemi değildir.

Donanım birimleri

• CPU aritmetik ve mantıksal işlemleri yapar, bilgisayarın beyni sayılır.
• Anakart tüm donanım birimlerinin bağlandığı ana devre kartıdır.
• RAM uçucu ana bellektir; elektrik kesilince içeriği silinir. ROM, sabit disk ve flash kalıcıdır.
• Ses kartı sesi hoparlöre aktarır; CD-DVD sürücüler içsel donanımdır, yazıcı ve mikrofon çevre birimidir.
• Sürücü yazılımı işletim sistemi ile donanım arasında aracılık eder.
• Kaydediciler ikili (binary) sayı sistemini kullanır; klavye türleri Q ve F klavyedir.

Word kullanımı

• Giriş sekmesi kalın, italik, hizalama ve yazı tipi komutlarını içerir.
• Tasarım sekmesinde tema, filigran, sayfa rengi ve sayfa kenarlıkları bulunur.
• Düzen sekmesinde satır numaraları; Başvurular sekmesinde dipnot, içindekiler ve kaynakça yer alır.
• Gözden Geçir sekmesinde Sesli Oku ve Değişiklikleri İzle komutları vardır.
• Kısayollar: CTRL+V yapıştırır, CTRL+Z geri alır, CTRL+S kaydeder.
• Sürekli bölüm sonu yeni bölümü aynı sayfada başlatır; Ekle sekmesiyle tema eklenemez.

Dosya menüsü, makrolar ve dosya biçimleri

• Paylaş seçeneği belgeyi başkalarına ulaştırır; erişim ve düzenleme kısıtı Paylaş ile değil Belgeyi Koru ile getirilir.
• Belgeyi Koru altında şifreleme, düzenleme kısıtı ve dijital imza vardır.
• Makrolar sık yapılan işleri otomatikleştiren komut dizileridir.
• ODT, kelime işlemciler için standart açık belge biçimidir.
• Google Sheets kelime işlemci değil elektronik tablodur.

Excel

• Çalışma sayfası satır ve sütunlardan oluşur; kesişim noktası hücredir.
• Formül eşittir (=) işaretiyle başlar.
• İki nokta üst üste aralık belirtir; =TOPLA(C3:C6) dört hücreyi toplar.
• MİN aralıktaki en küçük değeri verir; ORTALAMA toplayıp bölme işini kısaltır.
• EĞER fonksiyonu koşula göre farklı sonuç üretir.
• Formüller sekmesinde İşlev Kitaplığı, Tanımlı Adlar ve Formül Denetleme grupları bulunur.

İnternet, güvenlik ve iletişim

• IP adresi ağdaki cihazın mantıksal adresidir; IPv4 32 bittir. MAC adresi fiziksel adrestir.
• Gizli sekme gezinme geçmişini kaydetmez; Microsoft Defender tarayıcı değil güvenlik programıdır.
• Truva atı fark edilmeden çalışır ve veri erişimi amaçlar, bilgisayarı hızlandırmaz.
• Ön yükleme virüsü diskin MBR bölümüne yerleşir ve açılışta çalışır.
• Gov uzantısı devlet kurumlarına aittir; bulut depolama verileri internet sunucularında tutar.
• İletişimin öğeleri kaynak, ileti, kanal, alıcı ve geri bildirimdir.
• E-postanın alanları konu, ek ve gönderendir.

Açık ve uzaktan öğretim

• Paydaşlar arasında öğrenci, öğretici, içerik geliştiriciler, ölçme uzmanları ve bilgi işlem uzmanları vardır.
• Öğrenci kendi sürecini yönetir; bu beceri zayıfsa bireysel yönetim dezavantajı ortaya çıkar.
• Eş zamanlı ortamda taraflar aynı anda bağlanır (canlı ders, videokonferans); eş zamanlı olmayanda e-posta, forum, blog, podcast kullanılır.
• Web konferansın avantajı görüntü, konuşma ve beden dili aktarımıdır; düşük hız ve donanım eksikliği sınırlılıktır.
• Creative Commons açık kaynaklara serbest erişim sağlar; AtademiX ülkemizdeki kurumsal ilk MOOC'tur.
• Mobil teknolojiler zaman ve mekândan bağımsız, hayat boyu öğrenmeyi destekler; masaüstü bilgisayar mobil sayılmaz.

Öğrenme yönetim sistemleri

• ÖYS'ler açık kaynak (Moodle, Sakai, Canvas, Olat) ve ticari (Blackboard) olarak ayrılır.
• Temel bileşenler öğrenen, eğitimci, yönetici ve içeriktir; veli bileşen değildir.
• Kurs düzeyinde roller öğrenci, eğitimci ve misafirdir; tema/arayüz sorumlusu sistem düzeyindedir.
• Ders adını sistem yöneticisi belirler; öğretim elemanı içerik alanını düzenler.

Enformasyon

Ham verinin işlenerek anlam kazanmış hâlidir.

Bilgelik

Bilgiyi değerlendirip riskleri görme ve doğru karar verme becerisidir.

Anakart

Tüm donanım birimlerinin doğrudan ya da dolaylı bağlandığı ana devre kartıdır.

RAM

İşlemcinin kullandığı verileri geçici tutan, kapanınca silinen ana bellektir.

Sürücü (Driver)

Donanımın işletim sistemiyle doğru çalışmasını sağlayan aracı yazılımdır.

Makro

Tekrarlanan işleri otomatikleştiren komut kümesidir.

Hücre

Excel'de satır ile sütunun kesiştiği kutudur.

IP adresi

Ağdaki cihaza atanan benzersiz mantıksal adrestir.

Asenkron iletişim

Tarafların aynı anda bulunmak zorunda olmadığı eş zamanlı olmayan iletişimdir.

MOOC

Herkesin katılabildiği kitlesel açık çevrim içi derstir.

Creative Commons

Eser sahibinin içeriği ücretsiz ve yasal paylaşmasını sağlayan lisans modelidir.

ÖYS

Çevrim içi derslerin yönetildiği öğrenme yönetim sistemidir.

• Word'de Tasarım sekmesi tema, filigran, sayfa rengi ve kenarlığı kapsar; Düzen ve Giriş sekmeleriyle karıştırılmamalıdır.
• Paylaş ile Belgeyi Koru karıştırılmamalıdır: kısıtlama ve şifre Belgeyi Koru'dadır.
• Eş zamanlı (videokonferans, canlı ders) ile eş zamanlı olmayan (e-posta, forum, blog) ayrımına dikkat edilmelidir.
• Sistem yazılımı (işletim sistemi) ile uygulama yazılımı (Word, Excel) birbirinden ayrılmalıdır.
• Açık kaynak ÖYS'ler ile ticari Blackboard ayrımı sıkça sorulur.