Anadolu AÖF Dönemsonu İşlemleri Çıkmış Sorular

Dönemsonu İşlemleri dersi, işletmelerin hesap dönemi sonunda varlık ve kaynaklarını sayım, ölçme ve değerleme yoluyla envantere çevirmesini, VUK ile TMS'ye göre değerleme ölçülerini, düzeltme kayıtlarını ve finansal tabloların hazırlanışını anlatır.

Envanter ve dönemsonu çalışmaları

• Envanter; varlık ve kaynakların sayılması, ölçülmesi, tartılması ve değerlenmesinin bütününe verilen addır.
• Sayım ve değerleme sonuçları Envanter Defterine işlenir; muhasebe kayıtlarına mizan yoluyla değil yevmiye kayıtlarıyla yansıtılır.
• Faaliyetini sürdüren işletmenin 31 Aralıktaki envanteri dönemsonu envanteridir.
• Perakende yöntemi envanter çalışmasını kolaylaştıran yöntemlerdendir.

Değerleme ölçüleri: VUK ve TMS

• VUK ölçüleri arasında gerçeğe uygun değer yoktur; bu kavram TMS'ye aittir.
• Gerçeğe uygun değer, bilgili ve istekli taraflar arasındaki piyasa işleminde oluşan değerdir.
• TMS ölçüleri arasında itibari değer sayılmaz.
• VUK'a göre alıcılar ve senetsiz borçlar mukayyet değerle, çıkarılmış tahviller itibari değerle, hisse senetleri alış değeriyle ölçülür.
• TMS'de alacak senetleri itfa edilmiş maliyetle, vadeye kadar tutulacak tahviller iskonto edilmiş maliyetle ölçülür.

Kasa, banka ve yabancı para işlemleri

• Kasa sayımında bulunan tutar kayıtlı bakiyeye eşitse kasa denktir; sayım kayıttan azsa fark sayım noksanlığıdır.
• Bankalar aktif hesaptır; borç kalanı bankadaki mevduatı gösterir.
• Yabancı para kasası dönem sonu kurla değerlenir; defter değerinin altında kalan tutar kasa borçlandırılarak kambiyo kârına yazılır.
• Yabancı paralı borçta değerleme sonucu tutar azalırsa borç hesabı borçlandırılır, kambiyo kârı alacaklandırılır.
• Satıcılar hesabının alacak yanına borcu azaltan kur farkı yazılmaz.

Alacaklar, senetler ve reeskont

• VUK'a göre şüpheli alacak karşılığını yalnız bilanço esasına göre defter tutanlar ayırabilir.
• Tümüyle teminat altındaki alacak, ihtilaflı olsa da şüpheli alacak sayılmaz.
• TMS'de hem kesinleşmiş hem tahmini şüpheli alacaklar için karşılık ayrılır.
• Borç senetleri reeskontunda iskonto Borç Senetleri Reeskontuna borç yazılır; ertesi yıl başında kayıt tersine çevrilir.
• Çek vadesizdir; aynı yerde ödenecek çek on gün içinde ibraz edilir.

Menkul kıymetler, tahviller ve iştirakler

• Hisse senedi ortaklık belgesidir; ihraç eden için borçlanma aracı değildir.
• Rayiç değer defter değerinden yüksekse fark diğer olağan gelir ve kârlara alacak yazılır.
• Nominal değerin altında satılan tahvil iskontolu tahvildir; nominalden iskonto düşülünce defter değeri bulunur.
• Özkaynak yönteminde iştirak değeri, başlangıç payına dönem kârından pay eklenerek artar.
• Genel kurul kararıyla ayrılan yedekler olağanüstü yedeklerdir.

Stok ve maddi duran varlıklar

• Maliyet akışı varsayımlarına stok maliyetlerinin dönem boyunca farklılaşması yol açar.
• Gerçek parti maliyeti ayırt edilebilen değerli stoklara uygundur; çabuk bozulan stoklara uygun değildir.
• Ortalama maliyet, toplam maliyetin toplam adede bölünmesiyle bulunur.
• Arsa maliyetine komisyon, harç ve yıkım gideri girer; moloz geliri düşülür, indirilebilir KDV girmez.
• TMS 16'da maddi duran varlıklar maliyet veya yeniden değerleme modeliyle ölçülür.
• Azalan bakiyeler yönteminde oran ilk maliyete değil kalan net değere uygulanır.
• Değer düşüklüğünde geri kazanılabilir tutar, net satış değeri ile kullanım değerinden büyük olandır.

Mali kâr ve hesap planı

• Mali kâr, ticari kâra kabul edilmeyen giderler eklenip istisna ve muaf gelirler düşülerek bulunur.
• Hesap planında 7/A seçeneği gider çeşitlerine, 7/B işlevlere göre kurgulanmıştır; 79x hesapları 7/B'dedir.
• 380 numaralı hesap gelir hesabı değil, bilanço pasif hesabıdır.

Finansal tablolar

• Finansal tablolar nakit akışı dışında tahakkuk esasına göre düzenlenir.
• İşletmenin sürekliliği, faaliyetin belirsiz süre devam edeceği varsayımıdır.
• Gerçeğe uygun sunum, tanım ve muhasebeleştirme ölçütlerine bağlı kalmayı ifade eder.
• Fon akım tablosu genel amaçlı finansal tablolardan sayılmaz.
• Hasılat gelir tablosunda, dönem sonu stoku bilançoda yer alır; gelecek dönem giderleri bilanço kalemidir.
• Kısa vadeli mali borçlardan sağlanan nakit finansman faaliyetidir, esas faaliyet değildir.

Envanter

Varlık ve kaynakların sayılıp ölçülerek değerlenmesi işlemlerinin bütünüdür.

Mukayyet değer

Hesaplarda kayıtlı olan tutardır.

Gerçeğe uygun değer

Bilgili ve istekli taraflar arasında piyasa koşullarında oluşan işlem değeridir.

İtfa edilmiş maliyet

TMS'de alacak senetlerinin ölçümünde kullanılan değerdir.

Reeskont

Senetlerin vadesine kalan süre için iskonto hesaplanarak değerlenmesidir.

Kambiyo kârı

Yabancı para değerlemesinde lehe oluşan kur farkıdır.

Sayım noksanlığı

Kasada sayılan tutarın kayıtlı tutardan az çıkmasıdır.

Mali kâr

Vergi kanunlarına göre düzeltilmiş, vergilendirilecek kârdır.

Özkaynak yöntemi

İştirak değerinin, iştirakin kâr ve net varlık değişimindeki paya göre izlenmesidir.

Gerçek parti maliyeti

Her stok biriminin kendi maliyetiyle izlendiği varsayımdır.

İşletmenin sürekliliği

İşletmenin faaliyetini öngörülebilir gelecekte sürdüreceği varsayımıdır.

• VUK ölçüleri ile TMS ölçüleri karıştırılmamalı; gerçeğe uygun değer yalnız TMS'dedir, itibari değer TMS ölçüsü değildir.
• 7/A ve 7/B seçenekleri ayrılmalı; 770 7/A'da, 79x hesapları 7/B'dedir.
• Kur ve rayiç değerlemelerinde artış gelire, azalış karşı hesapta kambiyo kârına gider; borç ve alacak yönü dikkatle bulunmalı.
• Hesaplamalı sorularda önce defter değeri ile yeni değer karşılaştırılmalı, fark kayda alınmalı; KDV maliyete katılmaz.