AUZEF Dünyada Sosyal Hizmet Uygulamaları Çıkmış Sorular

Ders, sosyal hizmetin mesleki tanımını, ilkelerini ve hedeflerini; Avrupa ve ABD'deki tarihsel gelişimini; küreselleşme, yoksulluk, göç ve çevre gibi güncel sosyal sorunları ve ilgili uluslararası belgeleri ele alır.

Sosyal hizmetin tanımı ve hedefleri

• IFSW tanımına göre sosyal hizmet, insanları güçlendirip özgürleştirerek daha iyi yaşam koşullarına ve refaha ulaşmalarını amaçlayan bir meslektir.
• Meslek dünya çapında yürütülür ve ilgi alanı insandır.
• Dezavantajlı kesimlerin yanında yer alır; güçlü olanların tarafında değildir.
• Sosyal dışlanmayı ortadan kaldırmayı hedefler, dışlanmaya yol açmayı değil.

Sosyal adalet, dışlanma ve eşitsizlik

• Sosyal adalet, birey, grup ve toplumların eşit davranış görmesi ile kaynaklara erişebilmesi ve kapsanması esasına dayanır.
• Sosyal dışlanma, bireyin sivil, siyasi, ekonomik ve sosyal vatandaşlık haklarından yoksun kalmasıdır.
• Manevi dışlanma, dışlanmayı oluşturan unsurlar arasında sayılmaz.
• Kadınların aynı işte erkeklerden düşük gelir alması toplumsal cinsiyet eşitsizliğine örnektir.

Sosyal politika ve sosyal refah

• Sosyal politika, insan hayatının bir parçasıdır ve sosyal refahı gerçekleştirmenin başlıca aracıdır.
• Yoksul gruplara en düşük yaşam standardını güvence altına alma çabasını da kapsar.
• Siyaset, sosyal refah kurumları arasında yer almaz.

Avrupa'da tarihsel gelişim

• Avrupa'da 16. yüzyılda sosyal hizmet, kapitalizmin gelişimiyle yakından ilişkilidir.
• İngiltere'de 1601'de Yoksullara Yardım Yasası yürürlüğe girmiştir.
• Toplumun tamamını hak olarak kapsayan çağdaş sosyal güvenlik anlayışının ilk uygulaması Speenhamland Yasası'nda görülür.
• Sivil toplum girişimi olan Yardım İşleri Düzenleme Derneği, sosyal hizmet anlayışının temelini atmıştır.

Yerleşim evleri ve mesleğin kurumsallaşması

• Toynbee Hall 1884'te Londra'da kurulan yerleşim evidir.
• İşlevleri arasında çevrenin yeniden düzenlenmesi ve misyonerlik anlayışı vardır; teknolojiyi çevreyle uyumlu kılmak yoktur.
• Yerleşim evleri ve yardım derneği, maddi desteğin tek başına yeterli olduğunu savunmaz.
• Dünyanın ilk çocuk mahkemesi Şikago'da açılmıştır.
• Hastanede tıbbi sosyal hizmet 1905'te başlamıştır.
• Meslek örgütleri en hızlı 1920-1940 döneminde büyümüştür.
• Günümüz sosyal hizmeti reform yaklaşımının yanında terapi yaklaşımını da içerir.

Küreselleşme ve sosyal sorunlar

• Tarihsel boyut, küreselleşmenin boyutlarından biri sayılmaz.
• Göç, küreselleşmenin ortaya çıkardığı sosyal sorunlardandır.
• Gelirin adaletsiz dağılımı ve yüksek enflasyon yoksulluk nedenleridir; salgın hastalıklar bu listede yoksulluk nedeni olarak verilmemiştir.
• Volkanik patlamalar doğal olaydır; aşırı nüfus artışının çevre sorunu değildir.

İnsan hakları belgeleri

• İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 1948'de kabul edilmiştir.
• BM Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi'nin 2. maddesi ayrımcılığı yasaklar ve eğitimde fırsat eşitliğini güvence altına alır.

IFSW

Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu; sosyal hizmeti güçlendirme ve özgürleştirme temelli bir meslek olarak tanımlar.

Sosyal adalet

Eşit davranış görme, kaynaklara erişim ve kapsanma yoluyla hak ve yetkilere sahip olma durumudur.

Sosyal dışlanma

Kişinin sivil, siyasi, ekonomik ve sosyal vatandaşlık haklarından yoksun bırakılmasıdır.

Toplumsal cinsiyet

Kadın ve erkeğe toplumca yüklenen rollerin yarattığı eşitsizlikleri, örneğin ücret farkını, anlatan kavramdır.

Sosyal politika

Sosyal refahı gerçekleştirmenin başlıca aracı olan ve yoksullara asgari yaşam standardını güvenceye almayı hedefleyen politikalardır.

Yoksullara Yardım Yasası

İngiltere'de 1601'de yürürlüğe giren düzenlemedir.

Speenhamland Yasası

Toplumun tamamını hak olarak kapsayan çağdaş sosyal güvenlik anlayışının ilk uygulamasıdır.

Yardım İşleri Düzenleme Derneği

Sivil toplum girişimiyle doğan, sosyal hizmetin temelini atan İngiliz oluşumudur.

Toynbee Hall

1884'te Londra'da kurulan yerleşim evi hareketinin örneğidir.

Reform ve terapi yaklaşımı

Günümüz sosyal hizmetinin birlikte içerdiği iki temel yaklaşımdır.

Küreselleşme

Göç gibi yeni sosyal sorunları gündeme getiren, çeşitli boyutları olan dünya çapındaki bütünleşme sürecidir.

• Yerleşim evi hareketi (Toynbee Hall) ile Yardım İşleri Düzenleme Derneği karıştırılmamalı; sosyal hizmetin temelini atan sivil girişim dernektir.
• Yoksullara Yardım Yasası (1601) ile Speenhamland Yasası karıştırılmamalı; kapsayıcı sosyal güvenlik anlayışının ilk uygulaması Speenhamland'dır.
• Tarih soruları için eşleşmeler ezberlenmeli: 1948 Beyanname, 1905 tıbbi sosyal hizmet, 1884 Toynbee Hall, 1601 Yoksullara Yardım Yasası.
• Olumsuz kökte (olamaz, sayılmaz, yer almaz) doğru olmayan seçenek aranır; sosyal hizmet dışlanmayı önlemeyi amaçlar, güçlüden yana değildir.