AUZEF Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, hemşirelik hizmetlerinin yönetim süreci içinde nasıl planlandığını, örgütlendiğini ve yürütüldüğünü ele alır. Yönetim kuramları, bakım modelleri, insan gücü planlaması, iletişim, çatışma, liderlik, motivasyon, kalite ve değişim konularını kapsar.

Yönetim kuramları ve yönetim süreci

• Neoklasik (davranışsal) kuram örgütü sosyal sistem sayar; klasik kuram ise maddi etkenlerin düzenlenmesini öne çıkarır.
• Likert Sistem-4 yöneticisi astlarına tam güvenir; kısmi güven bu modele uymaz.
• Örgütleme evresinde yapılacak işler ayrıntılı biçimde belirlenir.
• Yürütme evresinde yönetici eğitici rol üstlenir.
• Kontrol evresinde fiili durum saptanır ve standartlarla karşılaştırılır.
• Yönetim süreci iş bölümü ve uzmanlaşmayı gerektirir; iletişim becerisi tüm kademeler için gereklidir.

Organizasyon, yetki ve plan türleri

• Dar yönetim alanında yetki devri az olur.
• Bürokratik yetki yazılı kurallara ve resmî konuma dayanır.
• Stratejik plan dış çevre koşullarını ve kaynak durumunu belirlemeye yardım eder.
• Organizasyon başarısı yalnızca teknolojiye bağlı değildir.
• Eşitlik ilkesi organizasyon ilkeleri arasında yer almaz; organik organizasyon da örgüt yapısı türlerinden sayılmaz.

Hemşirelik bakım sunum modelleri

• Fonksiyonel hemşirelikte işler zorluk derecesine göre farklı yetkinlikteki hemşirelere dağıtılır.
• Vaka yöntemiyle bir hemşire vardiya boyunca bir veya birkaç hastanın tüm bakımını üstlenir.
• Takım hemşireliğinde hemşire önderliğinde farklı eğitim düzeyindeki ekip hasta grubuna bakar.
• Primer hemşire hastayı yatıştan taburculuğa kadar 7/24 sorumlulukla izler ve süreci eşgüdümler.
• Vaka yönetimi bakım haritalarıyla çok disiplinli yürütülür; çağdaş modeldir ve yönetici yalnız hemşire olmak zorunda değildir.
• Uygulama ortaklığında deneyimli hemşire, daha az deneyimli personelle eşleşir.

İnsan gücü planlaması

• Amaç ihtiyaca uygun insan gücünü sağlamaktır; ihtiyaç üstü personel istihdamı amaç değildir.
• Gerekli insan gücü, toplam iş yükünün bireysel iş yüküne bölünmesiyle bulunur.
• Standart sürelerin toplamı iş yükünü verir.
• Oran yöntemi önceden belirlenmiş sayısal ölçütlere dayanır.
• Devir hızına göre hesaplanan gereksinim yedek/ek işgücüdür.
• Dolu yatak sayısına dayalı yaklaşım hastaların bağımlılık düzeyini hesaba katmaz.
• Rush Medicus hasta sınıflamasında sınırlar 0-2 saat ile 10 saat ve üstüdür.

İletişim ve çatışma

• Dikey iletişimde emirler yukarıdan aşağıya, raporlar aşağıdan yukarıya akar.
• Yapı işleyişine göre iletişim biçimsel ve doğal (biçimsel olmayan) olarak ayrılır; zincir modeli biçimsel modeldir.
• Dönüt, kaynağın alıcının tepkisini ölçüp değerlendirmesidir.
• İyi işleyen iletişim değişime direnci azaltır; stratejik bilgilerin rakiplerle paylaşılması hedef değildir.
• Çatışma aşamaları: potansiyel zıtlık, kavrama ve kişiselleştirme, çatışma davranışı, sonuç.
• Bireysel stiller: problem çözme, zorlama, uzlaşma, uyma, kaçınma.
• Fonksiyonel çatışma sonuca göre bir türdür; çatışmanın kaçınılmazlığı çağdaş görüştür.
• Görev sınırlarının belirsizliği yetki ve sorumluluk belirsizliği çatışmasına yol açar; aynı anda birden çok rol rol çatışmasıdır.

Liderlik, güç ve motivasyon

• Güç başkalarını etkileme yeteneğidir; otorite emir verme ve itaat bekleme hakkıdır.
• Yasal güç otoriteyi yansıtır; benzeşim gücü liderin kişiliğinden doğar.
• Görev belirlemek liderin işe odaklı davranışıdır.
• Özellikler teorisi liderin kişisel niteliklerini inceler; Fiedler modeli durumsallık kuramıdır.
• Kapsam teorileri ihtiyaçlar hiyerarşisine dayanır; başarma ihtiyacı kapsam teorisidir, süreç teorisi değildir.
• Eşitlik teorisi Adams'a, ERG kuramı Alderfer'e aittir.
• Olumlu güdülenme örgütsel bağlılığı artırır, işten ayrılma eğilimini azaltır.

Kalite, standartlar ve sorun çözme

• Deming istatistiksel kalite yöntemini kullanmış, çalışanların katılımını vurgulamış ve PUKO döngüsünü ortaya koymuştur.
• Standart, amaca uygunluğu sağlayan teknik özellik ve rehberleri içeren belgedir.
• MAGNET yalnızca hemşirelik hizmetlerini değerlendirir; OHSAS 18001 iş sağlığı ve güvenliği standardıdır.
• JCI kurumların kâr oranını artırmayı hedeflemez.
• Sorun, mevcut ile istenen durum arasındaki boşluktur; tatminkâr yöntem uygun çözümü arar.
• Ekstravazasyon oranı hemşirelik bakımına duyarlı bir kalite ölçütüdür.

Değişim yönetimi

• Normatif strateji, akranların ve grup normlarının etkisine dayanır.
• İş yükü artışı işle ilgili direnç nedenidir.
• Düşük karlılık değişimin içsel nedenidir.
• Zerwekh değişimi sürücüsüz kamyon benzetmesiyle anlatır.
• Veri toplarken tek ve en doğru bilgiye ulaşmaya çalışmak sakıncalıdır.

Takım hemşireliği

Hemşire liderliğinde farklı eğitim düzeyindeki personelin bir hasta grubuna birlikte bakım vermesi.

Primer hemşirelik

Tek hemşirenin hastanın yatıştan taburculuğa kadar bakımından 7/24 sorumlu olması.

Vaka yönetimi

Bakım haritalarıyla çok disiplinli ekip tarafından yürütülen çağdaş bakım modeli.

Oran yöntemi

Ölçüt kabul edilen sayısal verilerle insan gücü planlama yöntemi.

Yedek/ek işgücü

İşten ayrılma (devir) hızına göre hesaplanan hemşire gereksinimi.

Otorite

Emir verme ve bu emirlere itaat bekleme hakkı.

Güç

Başkalarını etkileyebilme yeteneği.

Rol çatışması

Kişinin aynı anda birden çok rolü yerine getirmeye çalışmasından doğan çatışma.

Dönüt

Kaynağın alıcıdaki tepkiyi ölçüp değerlendirmesi.

Deming döngüsü (PUKO)

Planla, uygula, kontrol et, önlem al aşamalarından oluşan sürekli iyileştirme döngüsü.

Normatif strateji

Değişimin akran etkisi ve grup normlarıyla başlatılıp sürdürülmesi.

Standart

Ürün veya hizmetin amacına uygunluğu için teknik özellik ve rehberleri içeren belge.

• Biçimsel ve biçimsel olmayan iletişim özellikleri karıştırılır; sosyal ilişkilerden etkilenme doğal iletişime aittir.
• Geleneksel (fonksiyonel, vaka yöntemi, takım, primer) ve çağdaş (vaka yönetimi) bakım modellerini ayır.
• Kapsam teorileri ile süreç teorilerini ayır; başarma ihtiyacı kapsam grubundadır.
• Olumsuz kökle sorulan sorularda (yer almaz, yanlıştır) şıklardaki aşırı ifadelere dikkat et: yalnızca, hiç, önem taşımaz.
• PUKO hasta teslim tekniği değil, Deming döngüsüdür.