AUZEF Rezervasyon ve Bilet Satış Çıkmış Sorular

Ders, havayolu rezervasyonu ve bilet satışının temel kavramlarını anlatır: bilet ve seyahat türleri, rezervasyon kaydı (PNR), kodlama sistemleri, yolcu sınıfları, özel hizmetler ve uçuşa alınmama durumlarındaki işlemler.

Seyahat ve bilet türleri

• Çıkış noktasına aynı rotadan dönüş gidiş dönüş sayılır; dönüş farklı güzergâhtan ise dairevi seyahat olur.
• Başlangıca dönen ve birkaç ara durak içeren yolculukta gezginci bilet düzenlenir.
• Açık biletle dönüş tarihi belli değildir; promosyon bilet indirimli kampanya biletidir.
• E-biletde bilgiler havayolunun veri tabanında tutulur, yolcuya yalnızca seyahat planı verilir.
• MCO çeşitli hizmet bedelleri için, FIM ise uçuş kesintisinde aktarma için kullanılan belgedir.

Rezervasyon kaydı ve statü kodları

• PNR; yolcunun adını, güzergâhını, iletişim, bilet ve özel istek verilerini tutan, kayıt koduyla erişilen dosyadır.
• Rezervasyon kaydında iletişim bilgileri ve yolculuk güzergâhı mutlaka bulunmalıdır; yemek ve koltuk tercihi zorunlu değildir.
• NS koltuk hakkı olmadığını gösterir, tipik olarak kucaktaki bebek içindir.
• HK veya OK teyitli rezervasyonu, WL bekleme listesini gösterir.
• Coupon Status, her uçuş bacağı için biletin kullanılıp kullanılmadığını gösterir (OPEN, USED/FLOWN, EXCH, RFND).

Kodlama sistemleri

• IATA iki harfli havayolu kodlarını kullanır; TK Türk Hava Yolları, PC Pegasus, XQ SunExpress içindir.
• IATA kodları biletleme ve uçuş numaralarında, ICAO üç harfli kodları operasyonel işlemlerde geçer.
• Encode adı koda, decode kodu açık ada çevirir; örnek olarak İstanbul için IST kullanılır.
• Global Indicator (AT, PA, EH gibi) ücret hesabında seyahatin küresel rotasını belirten koddur.

Ücretlendirme ve mesafe kuralları

• Yolcu ücretleri havayolu sitesinden veya çevrim içi rezervasyon sistemlerinden sorgulayabilir; acenteler GDS komutlarıyla çalışır.
• En düşük ücret kombinasyonu, yolcu en ucuz fiyatı aradığında sınıf ve tarife kuralları taranarak hesaplanır.
• MPM bilette izin verilen en uzun mesafeyi belirler; aşılırsa kademeli ek bedel (excess mileage) uygulanır.
• Stopover, ara noktada 24 saati aşan bekleyiştir ve ücreti etkileyebilir; 24 saatten kısası transit veya connection sayılır.
• Service Fee, acentenin verdiği hizmet karşılığı yolcudan aldığı bedeldir ve bilet ücretinden ayrıdır.

Yolcu sınıfları ve koltuk tahsisi

• Bebek (INF) 2 yaşını bitirmemiş, ayrı koltuk kullanmayan yolcudur; ücreti yetişkin ücretinin küçük bir kısmıdır.
• 2-12 yaş arası yolcular çocuk (CHD) sayılır ve koltuk alır.
• Koltuk ayırırken bedensel ölçüler, koltuk konumu tercihi ve uçuş doluluğu dikkate alınır.
• Uçuş sırasındaki hava koşulları rezervasyon anında bilinemediğinden koltuk seçimini etkilemez.

Özel hizmetler ve canlı hayvan taşıma

• SSR; özel yemek, tekerlekli sandalye gibi ihtiyaçların rezervasyon kaydına işlenmesidir (VGML, WCHR, UMNR, PETC).
• Live Animal Regulation (LAR), IATA'nın canlı hayvan taşımacılığı düzenlemesidir; kafes, havalandırma, beslenme ve belgeleri kapsar.
• Kabindeki hayvan için rezervasyon ve havayolu onayı gerekir, hayvan koltuk altında durur, belgeler yolcuda bulunur.
• Kabin hayvanı ağırlık sınırı çanta dahil genellikle 8 kg civarıdır; 15 kg kural değildir.

Uçuşa alınmama ve kesinti durumları

• VDB, fazla satışta yolcunun tazminat karşılığı gönüllü olarak uçuşundan vazgeçmesidir.
• Gönüllü çıkan olmazsa istem dışı biniş reddi (IDB) uygulanır ve yasal yükümlülükler daha ağırdır.
• DBC, fazla satış nedeniyle uçuşa alınmayan yolcuya ödenen tazminattır; öncelikli yolcular uçuş dışı bırakılmadığından kapsam dışıdır.
• FIM, uçuş iptal veya kesintisinde yolcuyu başka taşıyıcıya aktarmak için havayolu tarafından düzenlenir.

PNR

Yolcunun isim, güzergâh, iletişim, bilet ve özel istek bilgilerini tutan rezervasyon kaydıdır.

Gezginci bilet

Başlangıç noktasına dönen ve birkaç ara durak içeren seyahatler için düzenlenen bilettir.

Stopover

Ara noktada 24 saati aşan bekleyiştir ve ücreti etkileyebilir.

MPM

Bir bilet için izin verilen en uzun yolculuk mesafesidir.

Encode-Decode

Ad ile kod arasında dönüşüm yapmaktır; örneğin İstanbul-IST.

SSR

Yolcunun özel hizmet isteğinin rezervasyon kaydına işlenmesidir.

INF

İki yaşını bitirmemiş, koltuk kullanmayan bebek yolcudur.

VDB

Yolcunun fazla satışta gönüllü olarak uçuştan vazgeçmesidir.

DBC

Fazla satış yüzünden uçuşa alınmayan yolcuya ödenen tazminattır.

FIM

Uçuş kesintisinde yolcunun aktarılması için havayolunun düzenlediği belgedir.

Service Fee

Acentenin verdiği hizmetler karşılığında yolcudan aldığı bedeldir.

• Stopover 24 saatten uzun bekleyiş, transit veya connection ise daha kısa bekleyiştir; karıştırılmamalı.
• Gidiş dönüşte aynı rotadan dönülür; dairevi seyahatte dönüş farklı güzergâhtandır.
• IATA iki harfli, ICAO üç harflidir; TK Türk Hava Yolları'dır.
• VDB gönüllü vazgeçme, IDB istem dışı biniş reddidir; DBC öncelikli yolculara uygulanmaz.
• NS koltuk hakkı yok, HK/OK teyitli, WL bekleme listesi demektir.