AUZEF Sağlık İşletmelerinde Finansal Yönetim Çıkmış Sorular

Ders, sağlık işletmelerinde finansın temel işlevlerini, maliyet ve başa baş analizini, çalışma sermayesi ile nakit döngüsünü, paranın zaman değerini, yatırım kararlarını ve finansal tabloların okunmasını ele alır. Hesaplama soruları sınavda önemli yer tutar.

Finansın kapsamı ve fonksiyonları

• Dar anlamda finans, faaliyet için gereken mali olanakların sağlanması ve bunların kullanılmasıdır.
• İşletme finansının iki temel fonksiyonu yatırım ve finansmandır.
• Finansman fonksiyonu kaynakları uygun maliyetle sağlar; yatırım fonksiyonu fonları en verimli varlıklara yönlendirir.
• Büyük tıbbi cihaz alımı ve bina genişletme gibi uzun vadeli kararlar yatırım fonksiyonuna girer.
• Finansal sistem, fon fazlası olanla fon ihtiyacı olanı aracılar ve piyasalar yoluyla buluşturur.

Maliyet ve başa baş analizi

• Sabit maliyetler hizmet hacmi değişse de kısa dönemde değişmez; kira, sigorta, amortisman, yönetici maaşı örnektir.
• Hiç hasta gelmese bile sabit maliyetler ödenmek zorundadır.
• Başa baş miktarı, sabit maliyetin katkı payına bölünmesiyle bulunur.
• Değişken maliyet artarsa katkı payını korumak için fiyat da aynı tutarda artırılmalıdır.

Çalışma sermayesi

• Çalışma sermayesi, en geç bir yıl içinde paraya dönüşebilen dönen varlıklardan oluşur: nakit, mevduat, ticari alacak, stok.
• Günlük faaliyetlerin yürütülmesini ve kısa vadeli borçların ödenmesini sağlar.
• Çalışma sermayesi değişimi, dönen varlık değişiminden kısa vadeli borç değişiminin çıkarılmasıyla bulunur.
• Borçların artması çalışma sermayesini azaltır.

Faaliyet ve nakit döngüsü

• Faaliyet döngüsü, stokta kalma süresi ile alacak tahsil süresinin toplamıdır.
• Nakit döngüsü, faaliyet döngüsünden borç ödeme süresinin çıkarılmasıyla bulunur.
• Faaliyet döngüsünde borç ödeme süresi hesaba katılmaz.

Faiz, zaman değeri ve yatırım değerlendirme

• Basit faizde faiz yalnızca ilk anapara üzerinden hesaplanır: anapara × oran × vade.
• Fisher denklemi: (1 + nominal) = (1 + reel) × (1 + enflasyon).
• Net bugünkü değer, gelecekteki nakit akışlarını sermaye maliyetiyle bugüne indirger ve zaman değerini dikkate alır.
• Geri ödeme süresi ve ortalama kârlılık yöntemleri zaman değerini dikkate almaz.
• Yatırım projesi değerleme (sermaye bütçelemesi), duran varlık yatırımının işletmeye değer katıp katmadığını ölçer.
• Sermaye maliyeti, öz ve yabancı kaynakların ağırlıklı ortalama maliyetidir.

Finansal tablolar ve oranlar

• Bilanço belirli bir tarihteki varlık ve kaynakları gösterir; finansman gideri gelir tablosunda yer alır.
• Asit-test oranı bir likidite oranıdır; stoklar çıkarılan dönen varlıkların kısa vadeli borca oranıdır.
• Net kâr, satış gelirinin net kâr marjıyla çarpımıdır; öz sermaye kârlılığına bölününce öz sermaye bulunur.
• Faaliyet nakdi: net kâra amortisman eklenir, alacak artışı çıkarılır, stok azalışı eklenir.

Planlama ve proforma tablolar

• Proforma bilançoda aktif planlanan varlık ihtiyacını, pasif bunu karşılayan kaynakları gösterir.
• Aktif pasiften büyükse aradaki fark fon açığıdır ve ek finansman gerektirir.

Sabit maliyet

Kısa dönemde hizmet hacmiyle değişmeyen giderdir.

Katkı payı

Birim satış fiyatı ile birim değişken maliyet arasındaki farktır; başa baş hesabında kullanılır.

Başa baş noktası

Gelirin toplam maliyete eşit olduğu satış miktarıdır; sabit maliyet ÷ katkı payı ile bulunur.

Çalışma sermayesi

Günlük faaliyet ve kısa vadeli borç ödemesi için gereken dönen varlıklardır.

Faaliyet döngüsü

Stok süresi ile alacak tahsil süresinin toplamıdır.

Nakit döngüsü

Faaliyet döngüsünden borç ödeme süresi çıkarıldığında kalan süredir.

Basit faiz

Yalnızca ilk anapara üzerinden hesaplanan faizdir.

Net bugünkü değer

Gelecekteki nakit akışlarının sermaye maliyetiyle bugüne indirgenmiş değeridir.

Sermaye maliyeti

Yatırım finansmanında kullanılan kaynakların ağırlıklı ortalama maliyetidir.

Finansal sistem

Fon fazlası ve fon ihtiyacı olan tarafları aracılar ve piyasalarla buluşturan yapıdır.

Asit-test oranı

Stoklar düşüldükten sonraki dönen varlıkların kısa vadeli borçlara oranıdır; likidite göstergesidir.

Fon açığı

Planlanan varlık ihtiyacının kaynaklardan fazla olması durumudur.

• Faaliyet döngüsü ile nakit döngüsü karıştırılmamalı: borç ödeme süresi yalnızca nakit döngüsünde çıkarılır.
• Bilanço belirli bir tarihi, gelir tablosu bir dönemi gösterir; finansman gideri gelir tablosu kalemidir.
• Zaman değerini dikkate alan yöntem net bugünkü değerdir; geri ödeme süresi ve ortalama kârlılık dikkate almaz.
• Çalışma sermayesi değişiminde hem dönen varlıkları hem kısa vadeli borç değişimini hesaba katmak gerekir.
• Faaliyet nakdi hesabında amortisman eklenir; alacak artışı nakdi azaltır, stok azalışı artırır.