AUZEF Uluslararası Sosyal Politika Çıkmış Sorular

Uluslararası Sosyal Politika dersi, sosyal alandaki uluslararası düzenlemelerin doğuşunu, küreselleşmeyi, BM, AB, ILO, IMF ve Dünya Bankası gibi kuruluşları, İslam dünyasındaki sosyal dayanışma kurumlarını, sivil toplumu, işletmelerin sosyal sorumluluğunu ve gelir dağılımı ile yoksulluğu ele alır.

Doğuş nedenleri ve küreselleşme

• Çok devletli sosyal sözleşmelere duyulan ihtiyaç İkinci Dünya Savaşı sonrasında belirgin hale gelmiştir.
• İkinci kuşak haklar 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır.
• Katolik Kilisesi'nin sosyal faaliyetleri II. Vatikan Konsili'nin ardından uluslararası nitelik kazanmıştır.
• Küreselleşmenin başlangıcı için en çok kabul gören görüş 20. yüzyılı işaret eder; en çok büyük çok uluslu şirket ABD'dedir.
• Giddens dönüşümcüler grubundadır; esnek uzmanlaşmanın ilk örnekleri Kuzey İtalya ve Güney Almanya'da görülmüştür.
• Meksika'da ücret eşitsizliğindeki artış doğrudan sermaye yatırımlarıyla ilişkilendirilir.

Birleşmiş Milletler

• Selefi Milletler Cemiyeti'dir; BM Şartı'nı 50 devlet imzalamış, asıl üye sayısı 51'dir.
• Kuvvet kullanmama ilkesi, üyelerin başka devleti tehdit etmemesini ve ona kuvvet uygulamamasını içerir.
• Güvenlik Konseyi'nde 10 geçici üye 2 yıl görev yapar; Ekonomik ve Sosyal Konsey üyeliği 3 yıldır.
• FAO entegre zararlı yönetimiyle Endonezya'da pirinç üreticilerine katkı sağlamıştır.
• UNICEF Türkiye Milli Komitesi 1956'dan beri çalışır; UNDP 1966'da kurulmuş, 166 ülkede faaliyet gösterir.
• Çalışma Bürosu Dünya Sağlık Örgütü'nün organı değildir.

Avrupa Birliği ve sosyal politikası

• Pan-Avrupa fikri Birinci Dünya Savaşı sonrası öne çıkmış; Federalistler Kongresi 1947'de Montrö'de toplanmıştır.
• Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu 2002'de sona ermiş, Gümrük Birliği 1968'de yürürlüğe girmiştir.
• Avrupa Savunma Topluluğu anlaşmasına Fransa destek vermemiştir; Komisyon merkezi Brüksel'dedir.
• Sosyal politikanın ikinci evresi 1972 Paris Zirvesi ile başlar.
• İngiltere liberal, İsveç İskandinav refah modelinin örneğidir.
• Sosyal güvenlik koordinasyonunda 883 sayılı tüzük 2004 tarihlidir; elektronik veri ağı 2012'de devreye girmiştir.
• Türkiye için serbest dolaşım 2005'ten itibaren görüşülmüştür.

AB istihdam stratejisi ve sosyal diyalog

• İstihdam stratejisinin doğum belgesi 'Büyüme, Rekabet Gücü ve İstihdam' Beyaz Kitabı'dır.
• İstihdam oranı hedefleri (toplam %67, kadın %57, yaşlı %50) Stockholm zirvesinde belirlenmiştir.
• Paris, istihdam zirveleri arasında yer almaz.
• Bağlayıcı ikili sosyal diyalog Maastricht Antlaşması ile başlamıştır.
• Ölüm sigortası kaynağı primler, devlet katkısı ve vergilerdir; Estonya işveren payını sosyal prime bağlar.

ILO

• ILO öncesi girişimlerden Berlin Konferansı madenlerde kadın çalıştırmayı ve 12 yaş altı çocuk çalışmasını yasaklamıştır.
• Savaş sırasında konferanslar 1941'de New York'ta, 1944'te Filadelfiya'da yapılmıştır.
• Özel denetim sistemi örgütlenme ve sendikal özgürlükle ilgilidir.
• Uluslararası Çalışma Konferansı Cenevre'de toplanır; Çin Yönetim Kurulu'ndaki sanayi bakımından önemli ülkelerdendir.
• 138 sayılı Asgari Yaş Sözleşmesi 1973'te, Temel Haklar ve İlkeler Bildirgesi 1998'de kabul edilmiştir.
• Türkiye'nin onayladığı sözleşmelerden 52'si yürürlüktedir.

IMF, Dünya Bankası ve İslam kuruluşları

• IMF'nin merkezi Washington'dadır; Türkiye her iki kuruluşa 1947'de üye olmuş, Dünya Bankası'ndan ilk krediyi 1950'de kullanmıştır.
• Türkiye'nin IMF ile 19 stand by anlaşması vardır; Meksika'da yapısal uyum 1984-1989 arasındadır.
• IMF 2000'de 16 ülkeye kredi koşulu olarak suyun özelleştirilmesini istemiştir.
• Fırsat, yetkilendirme ve güvenlik eksenli Dünya Bankası raporu 2000 yılındadır.
• İslam İşbirliği Teşkilatı Mescid-i Aksa olayının ardından 1969'da kurulmuş, adı 2011'de değişmiştir; zirve 3 yılda bir toplanır.
• Üye sayıları teşkilat için 57, İslam Kalkınma Bankası için 56'dır.

İslam'da sosyal dayanışma

• Yurdundan ayrı düşüp dönemeyen kişi ibn'üs sebil olarak anılır.
• Hicret eden muhtaç Müslümanlar fakir sınıfına girer; gaziler Allah yolunda olanlar arasındadır.
• Fitre baş vergisi olarak da bilinir.
• Karşılıksız ödünç para verme karz-ı hasendir.

Sivil toplum, işletme sorumluluğu, gelir dağılımı ve yoksulluk

• Ferguson, Paine, Hegel, Marks, Gramsci ve Tocqueville sivil topluma farklı yaklaşır; Türkiye'de yaklaşık 826 kişiye bir STK düşer.
• 1999 Marmara Depremleri STK gönüllülüğünde dönüm noktasıdır.
• İşçi sınıfı Sanayi Devrimi ile doğmuş; Fransa'da çocuk ücreti erkeğinin üçte biridir, çalışma yaşı 3'e kadar inmiştir.
• İşyerinde sosyal hizmetin ilk örnekleri ve işletme doktorları ABD'de görülmüştür.
• Hayek sosyal adaleti sahte büyü sayar; Nozick devlet müdahalesine karşıdır.
• Kuznets eğrisi ters U hipotezidir; yoksulluğun kadınlaşması ilk kez ABD'de kullanılmış, merkez-çevre ayrımı Wallerstein'a aittir.

Esnek uzmanlaşma

Kuzey İtalya ve Güney Almanya'da ilk örnekleri görülen üretim modeli.

Kısmi süreli çalışma

Olağan çalışma süresinden daha az çalışılması.

Kuvvet kullanmama ilkesi

BM üyelerinin başka devleti tehdit etmemesi ve ona kuvvet uygulamaması.

Fütüvvetname

Ahilerin ilmihali sayılan belgelere verilen genel ad.

Vakıf

Osmanlı'da malı mülkü topluma bağışlamaya dayanan dinî temelli uygulama.

Karz-ı hasen

Gücü yetenlerin karşılık beklemeden ödünç para vermesi.

İbn'üs sebil

Vatanından ayrı düşüp dönüş olanağı bulamayan kişi.

Fitre

Baş vergisi olarak da adlandırılan İslami uygulama.

Kuznets eğrisi

Gelir dağılımında ters U hipotezi olarak bilinen yaklaşım.

STK

NGO kısaltmasının Türkçe karşılığı olan sivil toplum kuruluşları.

Fonksiyonel gelir dağılımı

Gelirin emek ve sermaye gibi üretim faktörleri arasındaki bölüşümü.

• Sivil toplum düşünürleri karıştırılmamalı: Hegel devlet denetimini, Marks sınıfların ve devletin kalkmasını, Paine despotizme karşı korunmayı savunur.
• Hayek sosyal adaleti reddeder, Nozick piyasaya devlet müdahalesine karşı çıkar.
• Yıl soruları sık çıkar: ILO 1973 ve 1998, AB 1968, 2004 ve 2012, OIC 1969 ve 2011.
• Türkiye'nin IMF ve Dünya Bankası üyeliği 1947'dir; ilk Dünya Bankası kredisi 1950'dir.
• Güvenlik Konseyi geçici üyeleri 10 kişi ve 2 yıl, Ekonomik ve Sosyal Konsey üyeliği 3 yıldır.