ATA-AÖF Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Çıkmış Sorular

Atatürk Üniversitesi ATA-AÖF Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 25 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.

Ders kodu: ADY20072. sınıf Güz25 soruSesli dinleme
Bu dersin 25 sorusunu ücretsiz çöz →

Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri konu özeti

Ders, Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS) ne olduğunu, harita okuma temellerini, koordinat sistemini, yer şekillerinin gösterimini ve CBS'de kullanılan veri modelleri ile analiz türlerini anlatır.

CBS'nin tanımı ve ayırt edici yönü

Harita unsurları, yön ve ölçek

Koordinat sistemi ve gök referansları

Yer şekli gösterimi ve eğriler

Veri modelleri ve kodlama

CBS analizleri

Tarihî haritacılık ve bakı

Önemli kavramlar

CBS (GIS)
Mekânsal verileri toplayan, saklayan, analiz eden ve sunan, veri tabanını haritayla birleştiren bilgi sistemi.
Lejant
Haritadaki sembol, renk ve işaretlerin anlamını açıklayan bölüm.
Ölçek
Harita uzunluğunun gerçek uzunluğa oranı; payda büyüdükçe harita küçük ölçekli olur.
Ekvator
0° enlem olan, Dünya'yı kuzey ve güney yarım kürelere ayıran en büyük enlem dairesi.
Başlangıç Meridyeni
Greenwich'ten geçen 0° boylam; doğu ve batı yarım küreleri ayırır.
İzohips
Eşit yükseltideki noktaları birleştiren eş yükselti eğrisi.
Hipsografik eğri
Bir sahanın yükseklik ve derinlik basamaklarının alansal dağılımını gösteren eğri.
Hipsografoid eğri
Aynı basamakları ayrıntısız, sade profil olarak veren eğri.
Vektör veri
Nesneleri koordinatlarla nokta, çizgi ve alan olarak tanımlayan veri modeli.
Raster veri
Hücre veya piksellerden oluşan, satır-sütun düzenli veri modeli.
Çekirdek yoğunluk analizi
Nokta veya çizgi çevresine konik yüzey yerleştirip yoğunluk yüzeyi üreten analiz.
Yer tahsisi analizi
Talep noktalarını tesislere atayan ve tesis yerini belirleyen ağ analizi.

Sınav ipuçları

Hangi sınavların soruları var?

2025-26 Final

Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri örnek sorular

Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.

1. Aşağıdakilerden hangisi CBS'yi klasik bilgisayar sistemlerinden en belirgin biçimde farklı kılar?

  1. Veri tabanının haritalarla desteklenmesi
  2. Verilerin sayısal ortamda saklanması
  3. Veri tabanının güncellenebilir olması
  4. Verinin işlenip bilgiye çevrilmesi
  5. Veri tabanının birlikte kullanılabilmesi
Cevabı gör

Doğru cevap: A) Veri tabanının haritalarla desteklenmesi
CBS, verileri konumla ilişkilendirir ve veri tabanını haritalarla birlikte kullanır. Sayısal saklama, güncelleme, veriyi bilgiye çevirme ve ortak kullanım diğer bilgi sistemlerinde de görülür. CBS'yi ayıran, sözel verilerin mekânsal veriyle, yani haritayla bütünleşmesidir.

2. I. Büyük Ayı takımyıldızının uç kısmındaki yıldızdır. II. Cezveye benzeyen Küçük Ayı takımyıldızının ilk yıldızıdır. III. Güney Yarım Küre'den gözlenebilir. IV. Kuzey Kutbu yönünde bulunur. Kutup Yıldızı'na ilişkin bu ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

  1. I ve II
  2. II ve IV
  3. III ve IV
  4. Yalnız I
  5. I, II ve III
Cevabı gör

Doğru cevap: B) II ve IV
Kutup Yıldızı (Polaris), cezve biçimli Küçük Ayı'nın kuyruk ucunda yer alır ve Kuzey Kutbu doğrultusundadır. Büyük Ayı'ya ait değildir; Büyük Ayı'nın ön iki yıldızı yalnızca onu bulmaya yarar. Kuzey Yarım Küre'den görülür, Güney Yarım Küre'den görülmez.

3. Bir ülkenin veya herhangi bir sahanın yükseklik ve derinlik basamaklarını gösteren eğrilere ………………….. eğri, bu basamakları ayrıntıya girmeden en sade ve genel çizgileriyle profil olarak veren eğrilere ise ………………….. eğrisi denir. Boşluklara sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?

  1. İzohips - izoplet
  2. Blok - altimetrik
  3. İzdüşürülmüş - çakıştırılmış
  4. Eş yükselti - eş derinlik
  5. Hipsografik - hipsografoid
Cevabı gör

Doğru cevap: E) Hipsografik - hipsografoid
Hipsografik eğri, bir sahanın yükseklik ve derinlik basamaklarının alansal dağılımını gösterir. Hipsografoid eğri aynı basamakları ayrıntısız, sade ve genel hatlarıyla profil olarak verir. İkisi aynı kökten gelse de ayrıntı düzeyi bakımından ayrılır.

4. "Nokta ya da çizgi özelliklerinden biri esas alınarak birim alana düşen değer hesaplanır. Bu değerler her nokta veya çizginin çevresinde düzgün bir konik yüzey olarak görselleştirilir." Bu tanım hangi analize aittir?

  1. Nokta yoğunluk analizi
  2. Çizgi yoğunluk analizi
  3. Nokta uzaklık analizi
  4. Çekirdek yoğunluk analizi
  5. Çizgi uzantılı tampon analizi
Cevabı gör

Doğru cevap: D) Çekirdek yoğunluk analizi
Çekirdek (kernel) yoğunluk analizinde her nokta ya da çizginin çevresine, merkezde en yüksek olan ve uzaklaştıkça azalan düzgün bir konik yüzey yerleştirilir. Yüzeylerin toplanmasıyla birim alandaki değer hesaplanır ve yumuşak geçişli bir yoğunluk haritası üretilir. Basit nokta yoğunluğunda bu konik ağırlıklandırma yoktur.

5. Haritada 1/200.000 ölçeği kullanılıyor. Doğadaki yüzölçümü 80 km² olan bir gölün bu haritadaki çizimi kaç cm²'lik yer tutar?

  1. 30
  2. 60
  3. 20
  4. 50
  5. 40
Cevabı gör

Doğru cevap: C) 20
1/200.000 ölçekte haritadaki 1 cm gerçekte 2 km'dir. Bu yüzden 1 cm² gerçekte 4 km²'ye karşılık gelir. 80 ÷ 4 = 20 cm² bulunur.

6. Haritadaki sembolleri ve açıklamaları içeren, haritanın okunabilmesini sağlayan bölümün adı nedir?

  1. Haritanın başlığı
  2. Yön oku
  3. Lejant veya işaretler
  4. Ölçek
  5. Koordinat sistemi
Cevabı gör

Doğru cevap: C) Lejant veya işaretler
Lejant, haritada kullanılan sembol, renk ve işaretlerin anlamını açıklayan bölümdür. Bu bölüm olmadan haritadaki bilgiler doğru yorumlanamaz. Başlık konuyu, ölçek küçültme oranını, yön oku ise yönleri belirtir.

7. Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin İngilizce kısaltmasıdır?

  1. GPS
  2. GIS
  3. DEM
  4. UTM
  5. LIDAR
Cevabı gör

Doğru cevap: B) GIS
Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin İngilizcesi Geographic Information Systems olup GIS diye kısaltılır. GPS küresel konum belirleme sistemidir, DEM sayısal yükseklik modelidir, UTM bir projeksiyon ve koordinat sistemidir. LIDAR ise lazerle veri toplayan bir uzaktan algılama tekniğidir.

8. Harita karşımızda açık dururken batı yönü haritanın hangi tarafında kalır?

  1. Sağ
  2. Ön
  3. Sol
  4. Yukarı
  5. Aşağı
Cevabı gör

Doğru cevap: C) Sol
Haritalar çoğunlukla kuzey üstte olacak biçimde çizilir. Bu düzende güney altta, doğu sağda, batı ise solda yer alır. Haritayı doğru okumak için bu temel kabul kullanılır.

9. Bir haritada, çok kısa bir yatay uzaklık içinde arazinin yüksekliği hızla artmaktadır. Bu alanı gösteren eş yükselti eğrileri nasıl görünür?

  1. Seyrekleşir.
  2. Uzar.
  3. Değişmez.
  4. Sıklaşır.
  5. Kısalır.
Cevabı gör

Doğru cevap: D) Sıklaşır.
Eğriler arasındaki yükselti farkı sabittir. Kısa mesafede yükseklik çok değişirse eğriler birbirine yaklaşır. Sık eğriler dik yamaçları, seyrek eğriler ise eğimin az olduğu düzlükleri gösterir.

10. Belediye, bir mahallede yaşayan her haneyi en uygun aile sağlığı merkezine atamak istemektedir. Bu amaçla başvurulacak ağ (network) analizi türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Güzergâh (rota) belirleme analizi
  2. Yer tahsisi analizi
  3. Görünürlük analizi
  4. Hizmet belirleme analizi
  5. Gölgeleme analizi
Cevabı gör

Doğru cevap: B) Yer tahsisi analizi
Yer tahsisi (location-allocation) analizi, talep noktalarının hangi tesise bağlanacağını ve tesislerin nereye konumlanacağını saptar. Mahalle sakinlerinin bir sağlık merkezine atanması bunun tipik örneğidir. Güzergâh analizi ise iki nokta arasındaki en uygun yolu bulur.

Tüm 25 soruyu çözmeye başla →

Bu dersi alan bölümler

ATA-AÖF Acil Durum ve Afet Yönetimi (Ön Lisans)25 soru →

Nasıl çalışmalı?

Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

ATA-AÖF Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri çıkmış sorular nerede?

Mobil Defter'de ATA-AÖF Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 25 sorusu var (2025-26 Final). Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.

ATA-AÖF Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri vize soruları ve final soruları ayrı çözülebilir mi?

Evet. Uygulamada "Final (hepsi)" düğmeleriyle yalnız o sınavın sorularını, yıl düğmeleriyle de tek bir yılın sınavını çözebilirsin.

ATA-AÖF Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?

Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.

ATA-AÖF Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri ders notları ve konu özeti var mı?

Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.

ATA-AÖF Harita Bilgisi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri soruları ücretli mi?

Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.

2. sınıf Güz diğer dersler