ATA-AÖF İletişim ve Halkla İlişkiler Çıkmış Sorular

Ders, iletişimin temel nedenlerini, türlerini ve unsurlarını ele alır; ardından halkla ilişkilerin tarihsel gelişimini, amaçlarını, uygulama sürecini, kurum içi ve dışı iletişim araçlarını ve müşteri ilişkilerini inceler.

İletişimin nedenleri ve unsurları

• İnsan sosyal bir varlık olduğundan başkalarıyla birlikte olmak, onları anlamak ve kendini ifade etmek için iletişim kurar.
• Ses tonu, vurgu, sözcükler arasındaki sessiz duraklar ve anlamsız sesler paradil kapsamındadır.
• Paradil, iletişimin sesli ama sözsüz yönüdür.
• Kişiler arası iletişimde ortamın genişliği, gürültü, ısı ve aydınlatma fiziksel koşullardandır; kullanılan dil fiziksel koşul sayılmaz.

Sözlü ve yazılı iletişim

• Yazılı iletişim sözü kayıt altına alır, belge niteliği taşır ve matbaayla yaygınlaşmıştır.
• Tarafların aynı ortamda bulunduğu yüz yüze iletişim sözlü iletişime aittir, yazılıya değil.
• Konferans, sınırlı sürede ve çoğunlukla tek yönlü mesaj aktarımı sağlar; süreç konuşmacının denetimindedir.

Halkla ilişkilerin tarihsel gelişimi

• Televizyon, kişisel bilgisayar, internet ve mobil iletişimle başlayan küresel bilgi çağı 1965'ten günümüze uzanır.
• Marshall McLuhan, dünyayı evrensel bir köye benzetmiştir.
• İkinci Dünya Savaşı'nda Almanya, kitle iletişim araçlarını propaganda için kullanarak kitleleri yönlendirmiştir.
• Türkiye'de bugünkü anlamıyla halkla ilişkilerin ön koşulları 1923'ten itibaren oluşmaya başlamıştır.

Halkla ilişkilerin amaçları ve süreci

• Toplumsal amaçlar: kuruma yönelik olumlu tutum geliştirmek ve hedef kitlenin kurumla işlemlerini kolaylaştırmak.
• Kararların etkisini artırmak için kamuoyunu bilgilendirmek, toplumsal amaçlar arasında sayılmamıştır.
• Uygulama süreci döngüseldir: araştırma, planlama, uygulama, değerlendirme.
• İlk adım her zaman araştırmadır; durum ve hedef kitle önce tanınır.

İşletmede halkla ilişkiler yönetimi

• Üç rol üstlenir: bilgi toplama, bilgi dağıtma ve girişimcilik.
• Kurum içi halkla ilişkiler bölümü bilgiye erişim ve yöneticilerle iletişimde avantajlıdır.
• Uzmanların kurumla fazla iç içe olması nesnel, dışarıdan bakışı zorlaştırabilir.

Kurum içi iletişim ve araçlar

• Toplantı, bülten, yazışma ve raporlar yönetimin denetimindeki resmî araçlardır.
• Dedikodu, bilgilerin çarpıtılarak yayıldığı gayrı resmî ve olumsuz kurum içi iletişim biçimidir.
• Radyo ucuz, pratik ve hızlıdır, etkileşime olanak tanır; ancak geniş kitleye seslendiğinden hedef kitlesi özel değildir.

Müşteri ilişkileri

• Müşteriyle ilişkide dostça karşılama, dikkatle dinleme, adıyla hitap etme ve açık bilgi verme esastır.
• Duruma bakmaksızın sürekli güler yüz gösterme zorunlu bir kural değildir.
• Müşteri, kurumun mal ve hizmetini satın alan ya da tüketen kişidir.
• Potansiyel müşteri ileride tüketebilecek kişidir; mevcut müşteri kurumun kendi ürünlerini tüketendir, rakibin değil.

Paradil

Ses tonu, vurgu, sessiz esler ve anlamsız seslerden oluşan sesli ama sözsüz iletişim unsuru.

Küresel bilgi çağı

Televizyon, bilgisayar, internet ve mobil iletişimle 1965'ten günümüze uzanan dönem.

Evrensel köy

McLuhan'ın, teknolojinin mesafeleri kaldırarak toplumları birbirine yakınlaştırdığını anlatan benzetmesi.

Propaganda

Kitle iletişim araçlarıyla kitleleri belli bir ideoloji doğrultusunda yönlendirme çabası.

Dedikodu

Kurum içinde bilgilerin çarpıtılarak yayıldığı, resmî olmayan olumsuz iletişim.

Konferans

Belirli sürede hedef kitleye mesaj veren, konuşmacı denetimli, çoğunlukla tek yönlü iletişim aracı.

Bilgi toplama rolü

Halkla ilişkiler yönetiminin iç ve dış çevreden veri sağlaması.

Bilgi dağıtma rolü

Toplanan verinin ilgili kesimlere ulaştırılması.

Girişimcilik rolü

Halkla ilişkiler yönetiminin yeni fırsatlar üretmesi.

Potansiyel müşteri

Kurumun mal veya hizmetini ileride tüketebilecek kişi.

Mevcut müşteri

Kurumun ürettiği mal ve hizmetleri hâlihazırda satın alan ya da tüketen kişi.

• Paradil ile yazılı ya da sözlü iletişim karıştırılmamalı; ton, vurgu ve sessiz esler paradile aittir.
• Potansiyel müşteri ile mevcut müşteri ayrımına dikkat edilmeli; rakibin müşterisi mevcut müşteri sayılmaz.
• Süreç sorularında sıra araştırma, planlama, uygulama, değerlendirme şeklindedir; ilk adım araştırmadır.
• Olumsuz ifadeli sorularda (sayılamaz, yer almaz) şıklardaki mutlak ya da yanlış nitelikli ifade aranmalıdır.
• Resmî kurum içi araçlar (toplantı, bülten, rapor) ile gayrı resmî dedikodu ayrı tutulmalıdır.