ATA-AÖF Rekreasyon İşletmeciliği Çıkmış Sorular

Rekreasyon İşletmeciliği dersi; rekreasyonun kavramını, türlerini, planlanmasını ve rekreasyon işletmelerinin kuruluş, pazarlama, strateji ile kalite konularını ele alır. Ayrıca turizm, tüketici davranışı ve halkla ilişkiler gibi ilişkili alanlara değinir.

Rekreasyonun kavramı ve sınıflandırılması

• Sözcük Latince recreatio kelimesinden gelir; yeniden yaratma ve yenilenme anlamı taşır.
• Rekreasyon, boş zamanda isteyerek yapılan etkinliklerle bedenen ve zihnen yenilenmedir.
• Sınıflandırma ölçütleri arasında mekân, yaş, zaman, amaç ve katılımcı sayısı bulunur; coğrafya ölçüt değildir.
• Yaşa göre ayrım çocuk, genç, yetişkin ve üçüncü kuşak biçimindedir.
• Amaca göre türler sosyal, sportif, kültürel ve turizm etkinlikleridir; kentsel olan mekâna göre sınıflamaya girer.

Rekreasyon planlaması ve kentsel haklar

• Planlamacı ihtiyaçları belirler, uygun yer, zaman ve tesisi seçer.
• Kırsal alanların korunmasına katkı verir ve sağlığa uygun mekânlar oluşturur.
• Maliyet her aşamada gözetilir; maliyeti geri plana atmak planlamacının amacı olamaz.
• Kampanya yürütmek planlamacının değil, tanıtım ve pazarlama birimlerinin işidir.
• Avrupa Kentsel Şartı, spor ve rekreasyon olanaklarına erişimi Kentli Hakları başlığında güvence altına alır.

İşletmenin kuruluşu

• Kuruluş yeri, işletmenin üzerine kurulduğu belirli arazi parçasıdır.
• Pazar, ham madde ve iş gücü kuruluş yeri seçimini etkileyen etkenlerdir.
• İşletmeler fikri hayata geçirmek, bağımsız çalışmak, kazanç sağlamak ve itibar kazanmak için kurulur.
• Kaygıların önüne geçme kurulma gerekçesi sayılmaz.

Pazarlama anlayışı ve pazarlama karması

• Pazarlamada ilk evre üretim anlayışıdır ve 1930'lara kadar etkili olmuştur.
• O dönemde talep arzdan fazla olduğu için üretimi artırmak ve maliyeti düşürmek öne çıkmıştır.
• Klasik 4P ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurmadan oluşur.
• Personel, fiziksel kanıt ve süreç hizmet işletmeleri için eklenen 7P modeline aittir.
• Ürün, istek ve ihtiyacı karşılayıp satıcıya kazanç getiren somut ya da soyut her şeydir.

Reklam ve halkla ilişkiler

• Reklam tutundurma unsurudur ve pazarlama etkinliklerinin parçasıdır.
• Reklamın rolleri pazarlama, iletişim, ekonomik ve sosyal olmak üzere dört başlıktadır.
• Kültürel etkiler ayrı rol değil, sosyal rolün içinde değerlendirilir.
• Halkla ilişkiler sosyoloji, antropoloji, iktisat ve hukukla bağlantılı disiplinler arası bir alandır.
• Bürokrasi bir bilim dalı değil, yönetsel örgütlenme biçimidir.

Rekabet stratejileri ve hizmet kalitesi

• Maliyet liderliği, sektörün en düşük maliyetiyle üretip fiyat üstünlüğü kazanmayı hedefler.
• Farklılaştırma, ürünü tasarım, kalite veya imaj yönünden özgün kılarak rakiplerden ayırır.
• Benchmarking, süreçleri sektördeki en iyi örneklerle kıyaslamaya dayanır.
• Hizmet kalitesini anlamak ürün kalitesini anlamaktan zordur.
• Kalite algısı beklenti ile gerçekleşen performans farkından doğar; müşteri hem sonuca hem sürece bakar.

Tüketici davranışı ve satın alma bilinçleri

• Moda bilincinde kişi alışkanlıktan çok yeni, farklı ve güncel ürünlere yönelir.
• Hedonik bilinçte alışveriş zevki, eğlence ve duygusal tatmin ön plandadır.
• Tüketici davranışı psikoloji, sosyoloji, antropoloji ve ekonomi gibi disiplinlerin birleşimiyle anlaşılır; bunu James McNeal vurgulamıştır.

Turizm

• Turizm gelirlerinin yaklaşık yüzde 30'u gastronomi turizminden sağlanır.
• Sürdürülebilir turizm kaynakları gelecek kuşaklara da bırakmayı hedefler.
• Sürekli yeni konaklama tesisi yapmak taşıma kapasitesini aşabileceğinden bu hedefle çelişir.

Recreatio

Rekreasyon sözcüğünün Latince kökü; yeniden yaratma ve yenilenme anlamına gelir.

Kuruluş yeri

İşletmenin faaliyet gösterdiği belirli arazi parçasıdır.

Maliyet liderliği

Sektörde en düşük maliyetle üretip fiyat avantajı elde etmeye dayanan stratejidir.

Farklılaştırma

Ürünü benzerlerinden özgün kılarak rakiplerden ayrıştırma stratejisidir.

Benchmarking

İşletme süreçlerini sektördeki en iyi uygulamalarla karşılaştırarak eksikleri bulma yaklaşımıdır.

Moda satın alma bilinci

Yeni ve farklı ürünlere sahip olma arzusuyla hareket eden tüketici tutumudur.

Hedonik satın alma bilinci

Alışverişten duyulan haz ve eğlenceye dayalı satın alma tutumudur.

Kentli Hakları

Avrupa Kentsel Şartı'nda spor ve rekreasyona erişimi de içeren haklar başlığıdır.

Üretim anlayışı

1930'lara kadar etkili olan, üretimi artırmaya odaklanan ilk pazarlama anlayışıdır.

Sürdürülebilir turizm

Kaynakları gelecek kuşaklara kalacak biçimde koruyan turizm yaklaşımıdır.

• Mekâna göre (kentsel gibi) ve amaca göre (sosyal, sportif, kültürel, turizm) sınıflama birbirine karıştırılmamalıdır.
• Maliyet liderliği fiyata, farklılaştırma özgünlüğe, benchmarking kıyaslamaya dayanır; seçenekler bu ayrımla elenir.
• Personel 4P'de değil, genişletilmiş 7P modelinde yer alır.
• Moda bilinci yeniliği, hedonik bilinç hazzı öne çıkarır.
• Olumsuz kökler (söylenemez, sayılmaz, bulunmaz) sorulduğunda doğru cümleyi değil yanlış olanı seçmek gerekir.